Sayıştay 6. Dairesi 39413 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39413

• Tutanak No: 41430

• Tutanak Tarihi: 02.02.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Toplu iş sözleşmesine istinaden yapılan ödemeler.

5. 158 sayılı ilamın 13 üncü maddesiyle; … Belediyesi ile …. SEN arasında imzalanan 01.01.2012. 31.12.2012 tarihlerini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi gereği 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurların doğan çocukları için Devlet Memurları Kanunu’nda geçen doğum yardımına ilaveten doğum yardımı yapılması ve evlenen memurlara da evlilik yardımı adı altında ödemede bulunulması sonucu …. TL. kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

TİS’e istinaden yapılan ödemeler.

Sorumlu dilekçesinde:

4688 sayılı Kanunun "Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması " başlığını taşıyan 32. maddesinde, 375 sayılı Kanun Hükmünde kararnamenin ek 15.maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine Belediyelerde Belediye Başkanının teklifi üzerine Belediye Meclisince, İl Özel İdaresinde Valinin teklifi üzerine İl Genel Meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlenerek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilci ile Belediyelerde Belediye Başkanı, İl Özel İdaresinde Vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabileceği, bu sözleşmenin bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmayacağı ve bu kapsamda Kamu (türevlileri Hakem Kuruluna başvurulamayacağı; yapılacak sözleşmenin toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanacağı ve sözleşme süresinin hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemeyeceği, mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabileceği, bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemelerin kazanılmış hak sayılmayacağı; ilgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en.-son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmi beşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamayacağı sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut hükümsüz kalacağı düzenlendiğini,

Dosyasında mevcut bulunan … Belediye Başkanlığı ile …--SEN arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin 28. maddesinin Toplu İş Sözleşmesinin 27.11.2011 tarihinde 01.01.2012-31.12.2012 tarihlerini kapsayacak şekilde düzenlendiğini,

4688 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesinde konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş ve bir yargı kararına müstenit olmamak üzere, bu kanunun yayımı tarihine ile toplu iş sözleşmesi akdetmeleri nedeniyle kamu görevlileri adli takibat yapılamayacağı ve başlatılan idari, mali veya adli takibatın işlemden kaldırılacağını,

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden 4688 sayılı kanunun Geçici 4.maddesi karşısında akdedilen toplu iş sözleşmesi nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari, adli veya mali takibat yapılamayacağı ve başlatılan takibatın işlemden kaldırılacağı; yine 4688 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde otuzu aşması hallerinin söz konusu olmadığına göre bu madde kapsamında sözleşme yapılamayacağından söz edilemeyeceği, toplu iş sözleşmenin kendiliğinden hükümsüz kalmasından da söz edilemeyeceği açık olduğuna göre kamu zararına sebebiyet verildiğinden bahisle meydana gelen …-TL kamu zararının Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerine ödettirilmesine karar verilmesinde yasaya uyarlık bulunmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“Belediye ile … - San. arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca yapılan "evlilik yardımı" nın memurlara ödenmesi hususunda Dairesince tazmin hükmolunmuştur.

Sorumluların talebi yerindedir 4688 sayılı Kanun'un Geçici Madde 4. hükmü uyarınca, kendilerinin uhdesinden tazmin hükmün kaldırılmasının, Uygun olacağı düşünülmektedir. Arz olunur.” Denilmiştir.

Gereği görüşüldü:

… Belediye Başkanlığı ile …--SEN arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin 28. maddesinin Toplu İş Sözleşmesinin 27.11.2011 tarihinde 01.01.2012-31.12.2012 tarihlerini kapsayacak şekilde düzenlendiği anlaşılmıştır.

4688 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesinde konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş ve bir yargı kararına müstenit olmamak üzere, bu kanunun yayımı tarihine ile toplu iş sözleşmesi akdetmeleri nedeniyle kamu görevlileri adli takibat yapılamayacağı ve başlatılan idari, mali veya adli takibatın işlemden kaldırılacağı,

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden 4688 sayılı kanunun Geçici 4.maddesi karşısında akdedilen toplu iş sözleşmesi nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari, adli veya mali takibat yapılamayacağı ve başlatılan takibatın işlemden kaldırılacağı belirtilmiştir.

375 sayılı KHK ek 15’inci maddesinde de “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince ödeme yapılmış ve kamu personeline yapılan ek ödeme kapsamında olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 158 sayılı ilamın 13 üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE, oyçokluğuyla,

(Üyeler … 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.”…’’ denilmektedir.

Adı geçen Kanun’un VI kısmında memurlara yapılacak sosyal hak ve yardımlar düzenlenmiştir. Bu bölümün “Doğum Yardımı” başlıklı 207’nci maddesinde “ Devlet memurlarından çocuğu dünyaya gelenlere 2500 gösterge rakamının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktarda doğum yardımı ödeneği verilir.” denilmek suretiyle çocuğu olan memura yapılacak ödeme miktarı belirtilmiştir. Evli bulunan memurlara yapılacak aile yardımı düzenlemesi de 202’nci maddesi ile yapılmıştır.

Diğer taraftan; 12.07.2001 tarih ve 24460 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu’nun;

‘‘Toplu Sözleşme” başlıklı 28’nci maddesinde “Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.….”,

“Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32’inci maddesinde “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir….”Hükümleri yer almaktadır.

375 sayılı KHK ek 15’inci maddesinde de “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” denilmektedir.

Ayrıca, 01.06.2012 tarihli ve 28310 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara Dair Toplu Sözleşme” nin Sosyal Denge Tazminatı başlıklı 5 inci maddesinde “Belediyeler ve bağlı kuruluşlar ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir” hükmü yer almıştır.

Belediye ile Sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin;

“Evlenme Yardımı” başlıklı 24 üncü maddesinde, “İşveren çalışanlara evlenmeleri halinde net … TL evlenme yardımı yapar.” Ve ‘‘Doğum Yardımı” başlıklı 25 inci maddesinde de, ‘‘İşveren, çalışanların doğan çocukları için net … YTL doğum yardımı yapar’’ denilmektedir.

Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri uyarınca, 657 Sayılı Kanuna tabi memurlara ilgili mevzuatında yer almayan her hangi bir ücret ödenemeyecektir. Memurlara kanun gereği yapılacak sosyal yardım ve ödemeler Toplu Sözleşme ile belirlenmiştir. Belediyelerde çalışan memurlara toplu sözleşme ile tavan tutarı geçmemek üzere sosyal denge tazminatı ödemesi yapılabilecektir. Bu ödemenin nasıl yapılacağı da 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi ile düzenlenmiştir. Bu düzenleme içinde doğum ve evlenme yardımı adı altında ayrıca ödeme yapılabileceğine imkân veren bir hüküm de bulunmamaktadır. Dolayısı ile Belediye ile Sendika arasında imzalanan sözleşme gereğince “evlenme yardımı” ve “doğum yardımı” yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla 6.Daire tarafından 158 sayılı ilamın 13 üncü maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİ gerekir yönündeki ayrışık görüşlerine karşı)

02.02.2016 tarihinde karar verildi.