Sayıştay 6. Dairesi 39413 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39413

• Tutanak No: 41430

• Tutanak Tarihi: 02.02.2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal Denge Sözleşmesinden Gelir Vergisi Kesintisi.

3. 158 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle; Sosyal Denge Sözleşmesi uyarınca memur personele yapılan ödemelerden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu … TL. kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde:

… Belediye Başkanlığı tarafından memur sendikası ile imzalanan toplu iş sözleşmesi (Ek:1 2012 yılı Sözleşme) kapsamında yapılan ödemeler Sözleşmenin 22., 23., 24., 25., 26. Ve 27. Maddelerinde belirlenen ödemelerin tamamı net ödeme tutarı esas alınarak brüt vergi matrahı idarece tespit edilerek verginin hesaplanması gerekmektedir. Bu durumda kamu zararından söz edilemez; ancak verginin tam ödenmemesinden söz edilebilir. Bu durumda vergiyi kurumdur. Sözleşmeden yararlanan personel net olarak sözleşmeden doğan ücretlerini almış olup brüt matrah hesaplanmamış brüt olarak hesap yapılacaksa Gelir vergisinin sözleşmeden yararlanan personel, harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi değil kurum bütçesinden ödenmesi gerektiğini,

Sayıştay denetçilerinin yerinde denetimi sırasında memur personelin sözleşmeden doğan sosyal denge tazminat ücretlerinden gelir vergisi alınması söylenmiş olup 2012 yılının eylül ayından itibaren brüt matrahı arttırılarak gelir vergisi kesintisi yapılmaya başlanmış olup, personel net tutarı aynen almaya devam ettiğini,(EK 2 maaş bordroları)

Ayrıca; aynı kanunun Geçici 14 üncü (Ek: 4/4/2012-6289/30 md.) maddesi ile 15/3/20112 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulamasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamayacağını,

Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedile kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibariyle ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibariyle ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz." Denildiğini,

Yapılan yasal düzenleme sonucunda, 4688 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesi ile "Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak üzere, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdetmeleri nedeniyle kamu görevlileri haklarında idarî, malî veya adlî takibat yapılmaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır." Hükmü gereği işlem tesis edilerek yapılan ödemelere ilişkin gelir vergisinin aranmaması ve çıkarılan kamu zararı hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“Sorumluların tazmin hükmün kaldırılması talebi yerinde bulunmamıştır.

Çünkü, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesindeki ücret tanımı her türlü menfaatleri kapsamındadır. Kanun'un 94. maddesi nakden ve hesaben yapılan ödemelerden istihkak sahibinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapma mükellefiyetini kamu idare ve müesseselerine yüklenmiş durumda olup, 61. maddeye atıfta bulunarak ücret sayılan ödemelerden 103 ve 104. maddelere göre vergi tevkifatı yapılmasını öngörmüştür. Dolayısıyla anılan madde hükümleri uyarınca gelir vergisi yapılması gerektiğinden Daire kararının korunmasının,

(Ayrıca 4688 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesine dayanarak gelir vergisi aranmaması ileri sürülmekte ise de bu ödemenin konusuna getirilmiş bir af olduğundan gelir vergisi kapsam dışındadır.)” denilmiştir.

Gereği görüşüldü:

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde … Belediyesi ile … -Sen arasında yapılan toplu iş sözleşmenin 22., 23., 24., 25., 26. ve 27. maddelerinde belirlenen ödemelerin tamamı net ödeme tutarı esas alınarak yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Sözleşmeye muhatap kişilere yapılan ödeme net tutar olduğundan bu şahıslardan gelir vergisi kesintisi yapılması mümkün değildir. Ahizi net ödemenin yapıldığı kişiler değildir.

Sosyal Denge Sözleşmesi uyarınca memur personele yapılan ödemelere ilişkin brüt vergi matrahı idarece tespit edilerek verginin hesaplanması gerekmekte ve belediye tarafından vergi ödemelerinin ne ölçüde gerçekleştirildiğinin tespiti için denetim elemanlarınca bir incelemeye ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu itibarla; bu ödemenin brütünün hesaplanıp belediyece ödenip ödenmediğinin tespiti için vergi incelenmesi gerektiği gerekçesiyle Bakanlığına bildirilmesi için tazmin hükmünün Bozularak Dairesine TEVDİİNE, oyçokluğuyla,

(Üyeler …; 4688 sayılı Kanunun geçici 14’üncü maddesinde, konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, 15.3.2012 tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idarelerde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali takibat ve yargılama yapılamayacağı ve başlatılanların işlemden kaldırılacağı, hükme bağlanmıştır. Bunun anlamı, sosyal denge ödemesi temel alınmak suretiyle, kamu görevlileri ile ilgili mali yargılama yapılmasının hukuken mümkün olmadığı, başlamış bir yargılama var ise bunun da işlemden kaldırılmasıdır. Kamu personeline yapılan sosyal denge ödemelerinden gelir vergisi stopajı yapılmaması nedeniyle verilen tazmin hükmü de kamu görevlilerine yapılan ek ödemeye dayalı, onu temel alan bir mali yargılama faaliyeti olduğundan, bu düzenlemenin kapsamı içerisinde olup yargı dairesinin bu konuda yargılama yapma/hüküm tesis etme yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği yönündeki ayrışık görüşlerine karşı)