Sayıştay 6. Dairesi 39241 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 6

• Dosya No: 39241

• Tutanak No: 39999

• Tutanak Tarihi: 10.02.2015

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve Duruşmada hazır bulunan Murafaacı ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1084 sayılı ana ilamın 2.maddesi ile; Öğretmen lojmanlarının ısıtılmasında kullanılan yakıt bedelinin il özel idare bütçesinden karşılanması nedeniyle 52.987.081.100 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmüne karşı Dilekçinin temyiz başvurusu Kurulda görüşülmüş ve düzenlenen 25.09.2012 tarih ve 35475 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile; sorumluluğun genişletilerek tahakkuk memuru ve saymanla birlikte ihale komisyonunun da sorumluluk kapsamına dahil edilmesi için ilam hükmü Bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine, karar verilmiştir.

Konu, 832 sayılı Sayıştay Kanununun 74.maddesine göre yargılamanın iadesi yoluyla görüşüldükten sonra düzenlenen 1254 sayılı ek ilamda; 19.104.561.100 TL.nin 1084 sayılı ilamın 2.maddesinde belirtilen gerekçelerle sayman ve tahakkuk memurundan müştereken ve müteselsilen tazminine, söz konusu ek ilamda belirtilen gerekçelerle ihale komisyon üyelerinin fazla ödemeden sorumlu tutulmalarına imkan olmadığına, denilmiştir.

Dilekçi bu defa ek ilam ile verilen tazmin kararına karşı temyize gelmiş olup dilekçesinde özetle;

Tunceli İl Özel İdare Müdürlüğünün İçişleri Bakanlığı Başmüfettişi Mustafa Uysal tarafından teftişi sonucu düzenlenen 28/06/2004 tarih ve 37136 sayılı layihada 19/11/2003 tarih ve 654 numaralı verili emri ile ekli belgelerin ve söz konusu teftiş layihasının 49 maddeleriyle birlikte incelenmesi neticesinde ödenen 52.987.081.100 liranın şahsı (Mustafa BAHAR) ve İl Milli Eğitim Müdürü Yaşar SARIYAR adına kişi borcuna alındığını,

Tarafından temyiz edilen ve Temyiz Kurulunca sorumluluğun genişletilerek tahakkuk memuru ve saymanla birlikte ihale komisyonunun ve diğer tüm imzası olan görevlilerin sorumluluk kapsamına dahil edilmesi için ilam hükmünün bozulduğunu ve dosyanın ilgili Daireye gönderildiğini,

İlgili Dairenin, “İhale Komisyonu 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan alt yönetmeliklere göre sorumludur. Bunun haricinde bir sorumlulukları yoktur" diyerek 19.104.561.100 liranın kendisi (Mustafa BAHAR) ve tahakkuk memuru Yaşar SARIYAR'dan tazminini istediğini,

Söz konusu paranın Tunceli İl Özel İdaresinin 03.06.2014 tarih ve 3354 sayılı yazısı ile takibe alınmış olan para olduğunu,

1050 sayılı Muhasebe Kanununa göre sayman ve tahakkuk memurundan tahsilinin istendiğini, oysa aynı Kanunun (1050) B fıkrasının a bendinde "Bir giderin yapılmasına gerek gösteren görevliler, giderin gerçek gereksinme karşılığı olmasından tahakkuk memuru ile birlikte sorumludurlar" ve 22. maddesinin E fıkrasında:

"Adı ne olursa olsun bir komisyon ve kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştay’ca saptanacak sorumluluğa tahakkuk memuru ve saymanla birlikte söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır" denildiğini,

Konunun kömür alım ihalesi olduğunu, bu nedenle kanuna göre dosyadaki evraklarda imzası bulunan tüm personelin sorumlu tutulması gerektiğini,

1050 sayılı Kanunun 22. maddesinin E bendinin açıkça evrakta imzası bulunan tüm memurları sorumlu tuttuğunu, sadece ihale komisyon üyeleri değil, dosyadaki evraklarda imzaları olan tüm memurların sorumlu olduğunu,

1050 sayılı Kanunda daha önce gerçekleştirme memurları, saymanlar ve sorumluluğun üstlenilmesi durumunda ita amiri olmak üzere üç sorumlu var iken sorumluluğun yaygınlaştırılması yoluna gidildiğini, yeni düzenlemeyle giderin yapılmasına gerek gösteren görevliler, mal ve hizmetin alınmasında görevli olanlar ve keşif, hak ediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayanların da sorumluluğa dahil edildiğini,

İhtiyaç bildiren Ayniyat saymanı ve memurun, lojmanı okulların listesine dahil ederek suç işlemiş yani yalan belge düzenlemiş olduğunu, ihale komisyonunu kuran, ödeme evrakına imza atan İl Milli Eğitim Müdürü Yaşar SARIYAR’ın, söz konusu lojmanda oturduğunu ve bu durumu bilmekte olduğunu,

Komisyon üyelerinin tamamına yakınının, örneğin Kadriye DUMAN’ın, Milli Eğitimin personeli ve komisyon üyesi olduğunu, söz konusu lojmanda oturduğunu,

Ödeme evrakında, ayniyat makbuzunda ve ihale komisyon kararında imzaları bulunan Milli Eğitim Müdürlüğünün tüm personelinin bilerek suç işlediğini,

Yine ödeme evrakında imzaları bulunan İl Özel İdaresi personellerinin (Müdür Yardımcısı Hıdır EREN, muhasebe müdür vekili Ahmet ŞASİ, bütçe müdürü Hasan bey, muhasebe memuru Ali bey de dahil) tamamının kusurlu ve 1050 sayılı Kanunun 22. maddesi E bendine göre sorumluluğa ortak olduklarını, onların da bu evrakın tamamını incelemek ve varsa eksiklik veya aksaklık düzelttirmek ve saymanı haberdar etmek görevlerinin bulunduğunu,

Ödeme yapılan hesabın adının İlköğretim Okulları yakacak hesabı olduğunu, Evraktaki lojmanların ismini gören tüm personelin evrakı derhal iade etmesi gerektiğini,

Aynı şekilde ihale komisyon üyelerinin de ihale dosyasını inceleyip lojmanları listede görünce dosyaları ilgili kişilere gerekçeleri ile birlikte iade etmeleri gerektiğini, Komisyon üyelerinin tamamının suçlu olduğunu,

1050 sayılı Kanunun 22. maddesinin E bendinde aynen; "Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzen belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştay'ca saptanacak sorumluluğa tahakkuk memuru ve saymanla birlikte söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır.” denildiğini,

Kanunun sadece tahakkuk memuru ve saymanı değil, ihtiyaç bildiren ayniyatçıyı, hakedişte imzası bulunanları, kömürü teslim alanları, ihale komisyonu kararını imzalayanları, ödeme yapılırken ödeneği var diyen bütçe müdürünü, ödenmesi uygundur diyen muhasebe memuru ve müdürünü, dosya ifa uygundur ödenebilir diyen il müdür yardımcısını da sorumlu tuttuğunu, sorumluluğun yaygınlaştırılmasının bu anlama geldiğini,

Sonuç olarak; a) Bu son yargılamada savunması alınmadan karar verildiğini, savunma hakkı kullandırılmadan hüküm verildiği için kişi borcunun kaldırılmasını,

b) 1050 sayılı Muhasebe Kanununun sorumluluğun yaygınlaştırılması ile ilgili 22. maddesinin E bendi dikkate alınmayarak dosyadaki evraklarda (Hakediş, İhale dosyası, Ödeme vb.) imzaları bulunan tüm memurların sorumlu tutulması lazım gelirken tutulmadığını, şahsına ve İl Milli Eğitim Müdürüne kişi borcu çıkarıldığı için kişi borcunun kaldırılmasını,

c) Kişi borcunun süresi içerisinde (5 yıl) tahsili yapılmadığı için zamanaşımı nedeniyle kaldırılmasını,

d) Olayın oluş ve öğreniliş tarihinden itibaren 10 yıl geçtiği için zamanaşımı nedeniyle kişi borcunun kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; “Tunceli İl Özel İdaresi 2003 Yılı Hesabının 6. Dairede yapılan yargılaması sonucu çıkarılan 1084 sayılı İlam hükmü ve buna dayalı çıkarılan 35475 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ve bu karar üzerine Dairesince ek olarak düzenlenip çıkarılan 11.03.2014 tarihli 1254 sayılı İlamdaki tazmin hükmüne karşı sorumlu sıfatıyla Mustafa BAHAR tarafından yapılan 30.06.2014 tarihli dilekçe incelendi.

Buna göre;

Tazmin hükmü; lojmanların ısıtılmasında kullanılan yakıtın bedelinin ödenmesinde fazla ödeme yapılmış olmasına dayandırılmaktadır.

Sorumlu; kişi borcunun 5 yıl içinde tahsilinin gerçekleştirilmemesine ve 10 yıllık genel zamanaşımına yer veren değerlendirmelerde bulunarak; Dairenin; sorumluluğu kendisi ve tahakkuk memuru uhdesinde bırakmasına karşı görüşünü öne sürüp, ihale komisyonunun sorumlu tutulması gerektiği ifadelerine yer vermiştir.

Oysa, ihale komisyonu ihale konusu işin mevzuata uygun olarak selametle yürütülmesinden ve sonuçlandırılmasından sorumludur. İşin gerçek ihtiyaç karşılığı olup olmadığından sorumlu değildir.

Bu nedenle, zamanaşımı ve sorumluluğun yaygınlaştırılması talebini içeren iddialar yerinde görülmemiş olup Daire kararının korunması gerektiği düşünülmektedir,” şeklinde görüş bildirmiştir.

Mülga İl Özel İdaresi Kanununun 13.maddesinde;

“(Ek bent: 16/05/1987 - 3360/2. md.) İl Özel İdaresi, mahalli müşterek nitelikte olan imar, bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, çevre sağlığı ve koruması, eğitim ve spor, tarım, ağaçlandırma, orman tesisi, ekonomi ve ticaret, haberleşme, kültür, turizmle ilgili görevler ve bu Kanun dışında çeşitli mevzuatla verilen görevleri imkanları ve tesbit edeceği öncelik sırasına göre yürütür.”,

16.maddesinde;

“(Ek bend: 03/07/2003 - 4916 S.K./25. md.) Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin yürüttükleri hizmetler için gerekli cari ve yatırım nitelikli giderlerini karşılamak amacıyla, valilerin yetki ve sorumluluğunda olmak üzere il özel idarelerince katkı sağlanabilir. Sağlanacak olan bu katkıların tahsis ve kullanım esasları valilik ve ilgili kuruluşlarca yapılacak protokolle belirlenir. Bu protokollerin bir örneği bilgi amacıyla Maliye Bakanlığına gönderilir.Yatırım nitelikli katkı tutarlarının kullanılabilmesi için Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca yılı yatırım programı ile ilişkilendirilmesi zorunludur.” denilmiş,

80.maddesinin 3.bendinde, “Genel, katma ve özel bütçeli idarelerden aktarılacak ödenekler,” il özel idaresinin gelirleri arasında sayılmıştır.

Bahsedilen Kanunun 82.maddesinin 11.bendinde ise “Özel idare hizmetleri ile ilgili diğer giderler.” İl özel idaresinin giderleri arasında yer almıştır.

Yine aynı Kanunun 99.maddesinde il özel idare müdürü tanımlanmış ve görevleri sayılmıştır.Maddede;

“İl özel idare müdürü; il özel idaresinin validen sonra en üst düzeyde yetkili ve görevli memuru olup, il özel idaresi hizmetlerinin yürütülmesinden, valiye karşı sorumludur.

İl özel idare müdürünün görevleri şunlardır:

1.  Özel idare teşkilatını vali adına yönetmek,




2.  İlin yıllık programı, bütçe tasarısı ve kesin hesabını hazırlamak,




3.  Mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve vali tarafından verilecek diğer işleri yapmak. ”denilmiştir. 

23.09.1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Konutları Yönetmeliğinin 28.maddesinde;

a) Kalorifersiz konutlar ile 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olan kaloriferli konutların ısınma giderleri,

b) Küçük bakım ve onarım giderleri (Kiracı tarafından kırılan camların takılması, bozulan muslukların değiştirilmesi veya tamir edilmesi ve benzeri işler gibi) ile kötü kullanımdan dolayı meydana gelen zarar ve ziyan giderleri,

c) Ortak kullanım alanları dahil, konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderleri,

d) Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi ve benzerleri ile çeşitli ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderler,

e) Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre, tesbit edilen yakıt ihtiyacından fazla kullanılan yakıt giderleri,

Konut tahsis edilenler tarafından karşılanır.

(e) bendinde bahsedilen giderlerin, kurum ve kuruluşlarınca karşılandığı konut blok veya gruplarında, bu giderlerin brüt yüzölçümü oranına göre, her bağımsız bölüme isabet eden kısmının, ait olduğu ayı takibeden ayın ilk 15 günü içinde personelin aylık veya ücretinin ödendiği saymanlığa bildirilerek, Yönetmeliğin 23 üncü maddesi esaslarına göre, tahsil edilmesi sağlanır.” Konut Tahsis Edilenler Tarafından Karşılanacak Giderler belirlenmiştir.

“Yakıt İhtiyacının Tesbit Usülü” başlıklı 29.maddesinde;

“Tamamı kamu kurum ve kuruluşlarının (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olan konutları hariç) mülkiyetinde bulunan veya tamamı kiralanan konutların, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu uyarınca karşılanması zorunlu yakıt miktarı, bu Yönetmeliğe ekli (9) ve (10) sayılı cetvellerde gösterilen esaslara göre, her konut blok veya grupları için ayrı ayrı olmak üzere, her yıl Mayıs ayının ilk onbeş günü içinde tesbit edilir.

Kamu konutlarının gereğinden fazla yakılmasından dolayı, kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanması zorunlu yakıt miktarından fazla ihtiyaç duyulan yakıt, konutlarda oturanlar tarafından karşılanır.”denilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 31.maddesinde de;

“Kaloriferli kamu konutlarının yakıt ihtiyacının temin, tedarik ve dağıtımı, aşağıda belirtilen usül ve esaslara göre yürütülür.

a) Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler konutlarının yakıt ihtiyacını, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre sağlarlar.

b) Yukarıdaki bentte belirtilenler dışında kalan kamu kurum ve kuruluşları, kaloriferli konutlarında kullanılan yakıtın temin, tedarik ve dağıtımında tabi oldukları satınalma yönetmelikleri hükümlerini uygularlar.” denilerek Yakıtın Temin, Tedarik ve Dağıtımı düzenlenmiştir.

2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuluşlarının yurt içinde bulunan kamu konutları ile ilgili olarak getirilen esaslara ilişkin 15.11.1999 tarihinde yürürlüğe giren 242 sıra nolu Milli Emlak Tebliğinin 2.maddesinde “Yakıt Giderleri” işlenmiş ve,

2. 1. bendinde;

“Kamu konutlarının yakıtının konutlarda oturanlar tarafından tedariki ve bedellerinin konutlarda oturanlarca karşılanması esastır.

Ancak, tamamı kamu kurum ve kuruluşlarının (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olanlar hariç) mülkiyetinde bulunun veya tamamı kiralanan konutların tahsisli olduğu idarenin gerek görmesi halinde, idarece yakıt temin edilebilir. İdarece temin edilecek yakıt, Kamu Konutları Kanunu ile Kamu Konutları Yönetmeliğine göre hesaplanan kontenjan için geçerlidir.Bu halde, bütçe imkanları ve tasarruf tedbirleri göz önünde bulundurulur.

…”

2. 3. bendinde;

“Metrekare yakıt bedeli, Kamu Konutları Yönetmeliğinin 29 ve 30.maddeleri ile bu yönetmeliğe ekli yıllık yakıt miktarlarını gösteren 9 ve 10 sayılı cetvellere göre hesaplanan kontenjan yakıt miktarı için geçerlidir.Zorunlu nedenlerle kontenjandan fazla tüketilen yakıtın bedeli, gerçek miktarı üzerinden kullananlardan tahsil edilir….

2. 4. bendinde;

“Yakıt maliyetlerindeki artışlar dikkate alınarak, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşların yurt içindeki kaloriferli konutlarından, yakıtı kurum tarafından tedarik edilenlerde oturanlardan, her bir metrekare için 120.000 TL.yakıt bedeli tahsil edilir.Ancak, kurum ve kuruluşlar, yakıt maliyetlerini dikkate alarak gerekli gördükleri takdirde, bu bedelin üzerinde yakıt bedeli tahsil edebilirler.” denilerek belirtilen esaslar çerçevesinde işlem yapılması uygun görülmüştür.

İlama konu verile emrinde tahakkuk memuru olarak Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Yaşar Sarıyar ve sayman olarak İl Özel İdare Müdürü Mustafa Bahar’ın imzaları bulunmakta olup ilişikli tutulan verile emri Tunceli ili merkez ilköğretim okulları ile öğretmen lojmanlarında kullanılmak üzere kömür alınmasına ilişkin ihale ve eki dokümanlardan oluşmaktadır, memur maşalarından yapılması gereken yakıt kesintisi ile bir ilgisi bulunmamaktadır.

Yukarıda yer verilen kanun, yönetmelik ve tebliğ hükümleri değerlendirildiğinde;

Milli Eğitim Müdürlüğü Merkez İlköğretim Okulları ile öğretmen lojmanlarında kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan yakıtın alımı için yapılan açık ihale sonucunda yakıt bedelinin, il özel idare bütçesinden ödenmesinin il özel idaresinin görev alanında olduğu, İlişikli verile emrine ekli ihale belgelerinden yakıt alımı ihalesinin, sadece lojmanlara değil okul ihtiyacı yakıt alımını da içerdiği dolayısıyla alıma ilişkin belgede imzası olanları, maaş ödemelerinden yapılması gereken yakıt kesintisinden sorumlu tutmanın mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 1254 sayılı ek ilam ile 19.104.561.100 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 10.02.2015 tarih ve 39999 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.