Sayıştay 6. Dairesi 38748 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2011

• Daire: 6

• Dosya No: 38748

• Tutanak No: 41561

• Tutanak Tarihi: 01.03.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

73 sayılı ilamın 59/B. maddesi ile; … Ltd. Şti’ne ihale edilen Meslek ve Sanat Eğitimi Kursları Hizmet alımı işinde, malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden işveren hissesinin beş puanlık kısmı hazine tarafından karşılanmasına rağmen fiyat farkı hesabında bu düşüşün dikkate alınmayarak kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile … TL’ye tazmin hükmü verilmiş, 24325 (21.04.2015 tarih ve 40377 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamıyla da söz konusu tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

Sorumlunun dilekçesinde özetle; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 57/1-a maddesi uyarınca Karar düzeltmesi talebinde bulunduklarını, bilindiği üzere 57/1-a maddesi aynen; "a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması." Şeklinde olduğunu,

Temyiz Kurulu ilamının azınlık görüşünde de geniş şekilde açıklanmış olduğu üzere;

-İhtilaf konusu % 5 indirim özel sektör firmaları için öngörüldüğünü,

-Kamu kurumu olan Belediyenin bu indirimden yararlanmasının ilgili yasaya göre mümkün olmadığını,

-6.Daire tarafından kanuna aykırı olarak verilmiş tazmin kararının, Temyiz kurulunca yine yasaya aykırı olarak tasdik edilmesi sonucunda, bu indirimden Belediyenin yararlandığını,

Bu yöndeki itirazlarının Temyiz Kurulu Kararında karşılanmadığını,

Konunun Temyiz Kurulunda tasdik kararı veren üyeler nezdinde daha açık anlatılabilmesi, durumun onlar tarafından da kavranmasına yardımcı olunmak üzere aşağıda konunun örneklendirildiğini,

Örneğin A ve B isimlerinde iki ayrı firmadan. A firmasının işçi çalıştıran ancak kamuya iş yapmayan, B firmasının ise ihale sonucu sözleşme yapan ve kendi işçileri ile Belediyeye temizlik hizmeti veren bir firma olması durumunda,

Durumun önce A firması yönünden ele alınması;

Bu firmanın sigorta primi işveren hissesi için 100 TL ayırmış ve bunu ödeyecek iken, 5510 sayılı Kanunun 81.md. (i) bendi uyarınca %5 indirim hakkına sahip olduğu için 100 TL yerine 95 TL ödeyecek ve %5 indirim tutarı 5-TL, hazine teşviği olarak kasasında kalacağını, böylece A firmasının bu indirimden yararlanmış ve maliyetlerinin 5-TL daha azaldığını,

B firması ise %100 olarak tahsil ettiği sigorta primi işveren hissesinin %95'ni SGK'na ödeyeceğini, kalan %5 indirim kısmının ise, hazine teşviği olarak kendisinde kalacağını, böylece yasa ile verilen bu haktan yararlanmış olacağını,

Şimdi B firmasında kalan teşvik tutarı %5'i, Sayıştay Dairesi kararı ve devamında Temyiz kurulu kararı ile, B firmasından alıp, belediyeye verilmesi durumunda, o zaman bu teşvikten belediyenin yararlanmış olacağını, oysa belediyenin böyle bir indirimden, teşvikten yararlanma hakkının bulunmadığını, yasal düzenlemenin tamamen özel sektör firmaları için yapıldığını belirterek, karar düzeltmesi yoluyla Temyiz kurulunun tasdik hükmünün ve 6.Dairenin tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” 5510 sayılı Kanunun 81 'inci maddenin(ı) fıkrasında " ... Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır..."Hükmü bulunmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesine eklenen kanuni düzenleme ile işverenler lehine getirilen %5'lik prim avantajından faydalanma bir takım şartlara bağlanmıştır. Bu şartlar; özel sektör işvereni olmak, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde SGK'ya vermek, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemek, SGK'ya prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmamaktır.

Yüklenicinin 5510 sayılı Kanun gereğince faydalandığı, idarenin ise yüklenicinin hakedişlerinden kestiği 5 puanlık işveren indirimini, hazine tarafından karşılanan ve sağlanan bir katkı, bir teşvik unsuru olarak kabul etmek gerekmektedir. Diğer taraftan yapılan bu indirim; sözleşmede geçen fiyat farkı talebi olmadığı gibi, yüklenicinin idareden alacağı sözleşme bedeline ek bir talep anlamına da gelmemektedir.

Ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (ı) bendi hükmünün amacı özel sektör işverenlerinin desteklenmesidir. Başka bir ifadeyle anılan Kanun hükmü ile özel sektör işverenlerin teşvik edilmesi, onların sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmelerinin özendirilmesi ve böylece Sosyal Güvenlik Kurumunun finansman ihtiyacının karşılanması amaçlanmıştır.

Yüklenici 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan indirimleri tazmine konu edilen idareden almamış olup, Hazinenin sağladığı bir katkıdan yararlanmıştır. Yapılan bu işlem, ne sözleşmede geçen fiyat farkı ödemesidir, ne de idareden aldığı sözleşme bedeline ek bir taleptir. Sadece kanun gereği yükümlülüklerini tam yerine getiren işverene sigorta ödemelerinde Devletin sağladığı bir ek katkıdır

Mevzuatın kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirerek hak kazandığı bu katkının idareye geçirilmesinin kabulü mümkün değildir.

Ayrıca bu konu adli yargı konusu edilmiş olup beş puanlık tutarın hak edişlerden indirilmesinin yasal olmadığı yönünde müteaddit yargı kararları bulunmaktadır.

Bu nedenle kamu zararının, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereğince kaldırılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Ayrıca 09.07.2013 tarih ve 37491, 37492, 37493 tutanak nolu Temyiz Kurulu Kararı da bu yöndedir.” Demiştir.

Karar düzeltilmesi talebinde bulunan kişi ikinci dilekçesinde, Anayasa Mahkemesi ve diğer yasal yollara başvuru haklarının saklı kalmak üzere, Karar düzeltme dilekçelerinde ve ekindeki adli yargı kararlarında, Sayıştay Başsavcılığının mütalaasında ve Sayıştay Temyiz Kurulu kararlarında ve ilgili mevzuatta çok açık bir şekilde ortaya konulduğu üzere, belirtilen yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar gereğince, söz konusu uygulamanın, açıklanan yasal düzenlemelere uygun olduğu, yapılan uygulamada kamu zararı bulunmadığı, bu nedenlerle KARAR DÜZELTİLMESİ talebinin kabulü ile Temyiz Kurulunun tasdik hükmünün ve Sayıştay 6.Dairenin tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmektedir.

Başsavcılık ikinci karşılamasında yargılamanın ilk mütalaasına göre karara bağlanmasının uygun olacağını ifade etmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

Karar düzeltilmesinin sebepleri 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 57. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, karar düzeltilmesi isteminde bulunabilmek için:

a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması,

c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış olması,

d) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması gerekmektedir.

Dilekçinin karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde belirtmiş olduğu hususlar, 24325 (21.04.2015 tarih ve 40377 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamında dikkate alındığından karar düzeltilmesine ilişkin talebinin reddi ile 73 sayılı ilamın 59/B. Maddesinde yer alan tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 24325 (21.04.2015 tarih ve 40377 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oyçokluğuyla,

( Üyeler … ve …’nın; “5510 sayılı Kanunun 81 'inci maddenin(ı) fıkrasında " ... Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır..."Hükmü bulunmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesine eklenen kanuni düzenleme ile işverenler lehine getirilen %5'lik prim avantajından faydalanma bir takım şartlara bağlanmıştır. Bu şartlar; özel sektör işvereni olmak, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde SGK'ya vermek, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemek, SGK'ya prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmamaktır.

Yüklenicinin 5510 sayılı Kanun gereğince faydalandığı, idarenin ise yüklenicinin hakedişlerinden kestiği 5 puanlık işveren indirimini, hazine tarafından karşılanan ve sağlanan bir katkı, bir teşvik unsuru olarak kabul etmek gerekmektedir. Diğer taraftan yapılan bu indirim; sözleşmede geçen fiyat farkı talebi olmadığı gibi, yüklenicinin idareden alacağı sözleşme bedeline ek bir talep anlamına da gelmemektedir.

Ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (ı) bendi hükmünün amacı özel sektör işverenlerinin desteklenmesidir. Başka bir ifadeyle anılan Kanun hükmü ile özel sektör işverenlerin teşvik edilmesi, onların sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmelerinin özendirilmesi ve böylece Sosyal Güvenlik Kurumunun finansman ihtiyacının karşılanması amaçlanmıştır.

Yüklenici 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan indirimleri tazmine konu edilen idareden almamış olup, Hazinenin sağladığı bir katkıdan yararlanmıştır. Yapılan bu işlem, ne sözleşmede geçen fiyat farkı ödemesidir, ne de idareden aldığı sözleşme bedeline ek bir taleptir. Sadece kanun gereği yükümlülüklerini tam yerine getiren işverene sigorta ödemelerinde Devletin sağladığı bir ek katkıdır

Mevzuatın kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirerek hak kazandığı bu katkının idareye geçirilmesinin kabulü mümkün değildir.

Ayrıca bu konu adli yargı konusu edilmiş olup beş puanlık tutarın hak edişlerden indirilmesinin yasal olmadığı yönünde müteaddit yargı kararları bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, sorumlunun karar düzeltilmesine ilişkin talebinin kabul edilerek 73 sayılı ilamın 59/B. Maddesinde yer alan tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 24325 (21.04.2015 tarih ve 40377 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamının düzeltilerek 73 sayılı ilamın 59/B. Maddesinde yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasına, karar verilmesi gerektiği şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı )

Karar verildiği 01.03.2016 tarih ve 41561 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.