Sayıştay 6. Dairesi 38719 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2011

• Daire: 6

• Dosya No: 38719

• Tutanak No: 40433

• Tutanak Tarihi: 21.04.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

73 sayılı ilamın 90. maddesiyle; Eksen Proje İnşaat Turizm ve Tic. A.Ş. yüklenimindeki “K.B.B. Tem D-100 Arası Şekerpınar Bağlantı Otoyolu Çayırova Kavşağı Yapım” işinde, yeni birim fiyat oluşturulmasında Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde ifade edilen “kaynakların verimli kullanılmasının gözetilmesi” ilkesine aykırı olarak birim fiyatın oluşturulması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile 68.443,22 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçelerinde özetle; "K.B.B Tem-D1OO ARASI ŞEKERPINAR BAĞLANTI OTOYOLU ÇAYIROVA KAVŞAĞI YAPIM İŞİ" kapsamında yapmış oldukları Yeni Birim Fiyat tespitinin 22. Maddenin 1,2, 3 ve 4. fıkralarına göre yapıldığından ilamda belirtildiği şekilde yapılacak ceza kesintisinin fiili duruma ve hukuka aykırı olduğunu,

Şöyle ki; Yapım işleri Genel Şartnamesinde Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti başlığı altındaki 22. Maddesinin birinci fıkrasında,

"(1)12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun nite/iğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:

a)Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kul/anarak teklif] ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analiz/erle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b)idarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

c)ihaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapını işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak pııantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler." kullanılır ibaresi yer almaktadır.

Ve yine Yapım işleri Genel Şartnamesinde Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti başlığı altındaki 22. Maddenin 3. Ve 4. fıkrasında yer alan "(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:

a)Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

b)idarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

c)İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.

ç) idarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayma ait yerel rayiçleri.

(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır." Denildiğini, yeni birim fiyat tespiti yapılırken yukarıda yer alan maddeler göz önüne alındığını,

Bahse konu iş kapsamında yapılan birim fiyatlar incelendiğinde her ne kadar analizler hatalı hazırlanmış bile olsa 3. Fıkrada belirtildiği gibi kaynakların verimli kullanılması gözetilerek yeni birim fiyatlar oluşturulmaya çalışıldığını, her yeni fiyatın yeni bir sözleşme hükmü olduğu göz önüne alındığında, her yeni imalatın kendi uygulama şartlan altında değerlendirilmesi ve yüklenici ile anlaşmaya varılarak yeni birim fiyat oluşturulması gerektiğini, İhale kapsamında hazırlanan bazı analizlerin düzenlenmesi safhasında gerçekleştirilecek olan imalatın özelliğine göre yüklenici ile de anlaşmaya varılarak yeni birim fiyat tespiti yapıldığını, bu tespit yapılırken ise kanunen geçerliliği olmayan ihale tenzilatı da uygulanarak fiyatların piyasa fiyatlarına çekilmesinin hedeflendiğini,

Bu nedenlerden dolayı kamu zararına yol açılmadığından 68.443,22 - TL tutarında ki ceza kesintisini gerektirecek bir hususun bulunmadığını,

68.443,22 TL tutarındaki kamu zararı hesabı yapılırken hazırlanmış olan analizlerde ise tenzilat yapıldığını, müteahhit karı ve genel masraflarının değişken alındığının görüldüğünü, bu şekilde oluşturulacak olan yeni birim fiyatların ve analizlerin sağlıklı olmayacağının açık olduğunu,

İtirazlarını kabul edilmemesi halinde, bir kamu zararı hesabı yapılacak ise; bu hesaba esas alınan analizlerde kullanılan diğer kurumlara ait rayiçleri TEFE ile ihale ayına güncellemesi yapılarak. % 25 genel gider ve karın eklenerek hazırlanmasının daha doğru olacağını, bu şekilde hazırlanmış olan analizlerin ekte yer aldığını ve bu analizlere göre kamu zararının KDV dahil 11.798,525 TL olması gerektiğini, belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti" başlıklı 22 nci maddesinde, "(1) 12 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.

(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere,

kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:

a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.

ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.

(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur.

Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.

(5) Yeni fiyatın hesabında, ikinci fıkranın (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.

6. İdare istediği taktirde; bir işte, sözleşmeye esas proje içinde kalan ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde, ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan bir işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz." denilmektedir.

İşin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin veya iş gruplarının bedelleri kaynakların verimli kullanılması gözetilerek yukarıda bahsedilen mevzuat çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenmesi gerekmektedir. Kaynakların verimli kullanılması gözetilmeyerek ödeme yapıldığından Daire kararının onanması yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Demiştir.

Dilekçiler ikinci dilekçelerinde, bu karara her hangi bir itirazları olmayıp yüklenici firma EKSEN PROJE İNŞAAT TURİZM VE TİC. A.Ş.'nin Belediyelerinde olan alacağından, faizi ile birlikte toplam 75.287,54 TL kesinti yapılarak Belediye hesabına gelir olarak kaydedildiğini bildirmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı ikinci karşılama yazısında;” Yargılamanın 10.01.2014 tarih ve 14234-23283 sayılı mütalâamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” Demiştir.

73. sayılı ilamın 90. Maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın İLGİLİ DAİREYE TEVDİİNE, oybirliğiyle,

Karar verildiği 21.04.2015 tarih ve 40433 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.