Sayıştay 6. Dairesi 38625 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2010

• Daire: 6

• Dosya No: 38625

• Tutanak No: 40285

• Tutanak Tarihi: 14.04.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü;

116 sayılı İlam’ın 1’inci maddesinde, Konya Büyükşehir Belediyesinde boş bulunan şube müdürlüğü kadrolarına, asilde aranan şartları taşımayan veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, teknisyen, tekniker gibi unvanlı personelin vekaleten atanarak, söz konusu kadroya ait zam ve tazminat farkının ödenmesi nedeniyle 30.924,93-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler göndermiş oldukları ortak dilekçede özetle, 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin, 04.07.2009 tarih ve 27278 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 25’inci maddesi ile yürürlükten kaldırıldığını;

2000 yılında yayınlanan Yönetmelik hükümlerine göre tüm mahalli idare birimlerinde görevde yükselme eğitimi yapıldığını, fakat Danıştay 5. Dairesince verilen 29.12.2003 tarih ve 200/4306 E. ve 2003/5767 K. sayılı iptal kararı üzerine, 2003 tarihinden itibaren yeni Yönetmeliğin yayımlandığı 2009 tarihine kadar İçişleri Bakanlığı tarafından görevde yükselme eğitimi ve sınavları açılmadığından Yönetmelik hükümlerine göre şeflik ve müdürlük ataması yapılamadığını; söz konusu görevlendirmelerin bu tarihler arasında hizmetin aksamaması sebebiyle yapıldığını; 04.07.2009 tarih ve 27278 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre açılan sınavlara, Yönetmelikte yazılı şartları taşıyan personelin katılımının sağlanarak sınavı kazananların atamalarının yapıldığını;

Hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan müdürlük görevinin o birimde asilde aranan koşullara en yakın personel görevlendirilerek yürütüldüğünü; aksi halde kamu hizmetlerinde aksamaların olacağını; 99 Seri Nolu Devlet Memurları Genel Tebliği’nin 2’nci maddesinde “Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.” denilerek kamu hizmetlerinin aksamaması için idarelere takdir hakkı bırakıldığını; aynı şekilde yargı kararlarında da bu şekilde (tedviren) görevlendirmelerin yapılabileceği hususunun düzenlendiğini;

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin sınavların İçişleri Bakanlığınca planlandığını ve uygulandığını; bakanlıkça açılan sınavlara şartları taşıyan personelin katılımının idarece sağlandığını ve bu şekilde 2010 yılında sınavı kazanan şeflerin tamamının müdür olarak atandığını; 3 yıllık bekleme süresini tamamlayan şeflerin de görevde yükselme sınavına katılımının sağlandığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazılarında; temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının tasdikine karar verilmesi gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun Ek Geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre ödenecek zam ve tazminatlara ilişkin 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“ 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

…” denilmektedir.

Vekalet hususunu düzenleyen 99 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde;

“1 - Bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple;

a) 1-4 üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olmaları,

b) 5-15 inci dereceli kadrolara vekalet ettirileceklerin öğrenim durumları itibariyle tesbit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması, gerekmektedir.

2. Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.

3 - 657 sayılı Kanunun vekalet ücreti ödenmesine ilişkin 175 inci maddesine göre, tedvir dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.” denilmektedir.

657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) fıkrasında ise;

“B) Eğitim ve Öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların l, 2, 3 ve 4 ncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a. 1 inci dereceli görevlerden ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl;

b. 1 ve 2 inci derecede görevlerden ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c. 3 ve 4 üncü dereceli görevler için en az 8 yıl,

13.12.1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine tabi kurumlarda fiilen çalışmış olması ve yükseköğrenim görmüş bulunması şarttır.” hükümleri yer almaktadır.

Öte yandan, İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’inci maddesinin (a) bendi uyarınca, Müdür kadrosuna atanabilmek için;

“1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,” şartlarının gerçekleşmiş olması gerekmekle birlikte, aynı Yönetmeliğin geçici 1’inci maddesinde; “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” hükmü bulunmaktadır.

Buna göre, 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar da, diğer koşullara sahip oldukları takdirde dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilerek müdür kadrolarına atanabilirler.

116 sayılı İlam’ın 1’inci maddesinin gerekçesi, boş bulunan şube müdürlüğü kadrolarına, yükseköğrenim görme ve şeflik görevinde bulunma gibi asilde aranan şartları taşımayan veri hazırlama kontrol işletmeni, memur, teknisyen, tekniker gibi unvanlı personelin vekaleten atanarak, söz konusu kadrolara ait zam ve tazminat farkının ödenmesidir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde, tazmin hükmüne esas ödemelerin yapıldığı ilgililerin bazılarının şef, tekniker, sağlık teknikeri kadrolarında bulundukları görülmüştür.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre;

“e) Şef kadrosuna atanabilmek için;

1. En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2. Son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak,”

Aynı Yönetmeliğin 9’uncu maddesine göre; “g) Hemşire, sağlık memuru, laborant, ebe, sağlık teknikeri, sağlık teknisyeni, veteriner sağlık teknisyeni, veteriner sağlık teknikeri, çocuk rehberi ve gözetimcisi, çocuk eğitimcisi, çocuk eğiticisi, çocuk gelişimcisi, diş protez teknisyeni, ressam, kameraman kadrolarına atanabilmek için;

1. Fakültelerin, yüksekokulların, sağlık meslek liselerinin veya meslek liselerinin ilgili bölümlerinden mezun olmak,

…

h) Tekniker kadrosuna atanabilmek için;

1. En az iki yıl süreli mesleki veya teknik yüksekokulların teknik bölümlerinden tekniker unvanı ile mezun olmak,” şartları mevcuttur. Bu durumda şef, tekniker ve sağlık teknikeri kadrosunda bulunan kişilerin 2 yıllık yüksekokul mezunu olma durumları söz konusu olup, bu hususun da mezkur Yönetmeliğin geçici 1’inci maddesi nedeniyle araştırılması gerekmektedir.

Bu itibarla, 116 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün, kamu zararına konu edilen ödemelerin yapıldığı ilgililerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca görev sürelerinin, bulundukları kadro unvanlarının, 18/4/1999 tarihinde görevde bulunma ve aynı tarih itibariyle iki yıllık yükseköğrenim mezunu olma durumlarının göz önünde bulundurularak yeniden hüküm tesis edilmesini teminen, BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE (Üye S.S.ERTEM’in “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesine göre; bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıl olup, saymanlık kadroları dışında, boş kadrolara ait görevler ise lüzum görülmesi halinde ücretsiz olarak gördürülebilmektedir.

05.01.2011 tarih ve 27806 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011/1241 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile atıf yapılan 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki Kararın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.” denilmektedir.

Vekalet hususunu düzenleyen 99 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde;

“1 - Bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple;

a) 1-4 üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olmaları,

b) 5-15 inci dereceli kadrolara vekalet ettirileceklerin öğrenim durumları itibariyle tesbit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması, gerekmektedir.

2. Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.

3 - 657 sayılı Kanunun vekalet ücreti ödenmesine ilişkin 175 inci maddesine göre, tedvir dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.” denilmektedir.

657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) fıkrasında ise;

“B) Eğitim ve Öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların l, 2, 3 ve 4 ncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a. 1 inci dereceli görevlerden ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl;

b. 1 ve 2 inci derecede görevlerden ek göstergesi 5300'den az olanlar için en az 10 yıl,

c. 3 ve 4 üncü dereceli görevler için en az 8 yıl,

13.12.1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine tabi kurumlarda fiilen çalışmış olması ve yüksek öğrenim görmüş bulunması şarttır.” hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden, bu görevi vekaleten yürütecek personelin asil memurda aranan şartlara sahip olması gerekmektedir. Bu nedenle, 1-4 dereceli kadrolu görevlere vekalet eden, ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinde belirtilen yüksek öğrenim görmüş olma şartına uymayan kişilere vekalet edilen göreve ilişkin yan ödeme ve tazminatların ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik”in “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesine göre yönetim hizmetleri grubunda bulunan ve görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılan “müdür”lük sınavına girebilmek için anılan Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’inci maddesinin (a) bendinde sayılan,

“a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,” gibi şartların da taşınması gerektiğinden; Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığında boş bulunan şube müdürlüğü kadrolarına yüksek öğrenim görme ve şeflik görevinde bulunma gibi şartları taşımayan personelin asil olarak atanması söz konusu değilken, bahse konu şube müdürlüğü kadrolarına vekaleten atama yapmak suretiyle yan ödeme ve özel hizmet tazminatı farkının ödenmesi mümkün görülmemektedir. Bu nedenle, tazmin hükmünün Tasdiki gerekir”, şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) Oyçokluğu ile,

Karar verildiği 14.04.2015 tarih ve 40285 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.