Sayıştay 6. Dairesi 38523 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 38523

• Tutanak No: 38430

• Tutanak Tarihi: 18.02.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçiye 03.02.2014 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında, gereği görüşüldü;

1423 sayılı ek ilamın 3. maddesi ile Kocaeli Emniyet Müdürlüğünde Başkomiser kadrosunda olup 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesi uyarınca Kocaeli Büyükşehir Belediyesinde İhtisas Zabıta Şube Müdürü olarak görevlendirilen Eyüp DEVECİ'ye, görevlendirildiği bu kadroya ait mali haklar yerine, asıl kadrosuna ait farklı mali haklar ile her iki kadroya ait aynı nitelikteki mali haklardan fazla olanların ödenmesi nedeniyle 2.254,75 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; öncelikle “geçici görevlendirme”nin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu dışında 2005 yılında yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanununda tekrar müstakil bir maddeyle düzenlenmesine ve bu konuda 657 sayılı Kanuna Belediye Kanunuyla niçin istisna niteliğinde özel bir düzenleme getirilmesine ihtiyaç duyulduğunun araştırılması gerektiğini,

1930’lardan 2005 yılına kadar varlığını devam ettiren 1580 Sayılı Belediye Kanunu ortadan kaldırılarak, yerel kalkınma ve yönetim modeli olarak görülen belediyelerin TBMM tarafından güçlendirilmesine karar verildiğini, ilave yetkilerle de potansiyelleri arttırıldığını, Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde, Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa Yerel Yönetim Özerklik Şartı Anlaşması’nın böylelikle hayata geçirildiğini,

Bu hedefe varmak için de belediyelerdeki üst düzey yönetici kadrolara, kamu kurumlarından geçişlere özel önem veren 5393 sayılı kanunun 49. maddesinin düzenlendiğini,

Burada üst düzey yönetici transferlerinin, diğer kamu kurumlarından belediyelere yapılması, bu transferlerin kolaylaştırılması ve teşvikinin mevzubahis olduğunu,

Bu hükmün 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu"nda yer alan "geçici görevlendirmeleri" düzenleyen esas ve ilkelerin mukayesesinden ortaya çıktığını,

Bu çerçevede 5393 sayılı Kanunun 49. maddesi bir bütün olarak incelendiğinde;

1)- Üst düzey yöneticiler görevlendirildikleri süre zarfında izinli oldukları müddet, terfi ve emekliliklerde hesaba katıldığını,

2)- Terfi haklarını kazananlar başka bir işleme lüzum kalmaksızın terfi ettirildiğini (bu düzenlemeyle de geçiş teşvik edildiğini)

3)- Eski kurumlarına dönmek isterlerse en geç bir ay içinde eski kurum, müktesebine uygun kadroya atamak zorunda olduğunu, (Bu konuda herhangi bir kayıp söz konusu olmadığını)

4)- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda geçici görevlendirmeyle ilgili süre olmasına rağmen Belediye Kanunu'nun 49. maddesi "geçici görevlendirmeyi" sınırlamadığını, (Bu görevlendirmeye muhatap olanı süre tazyikinden, baskısından kurtardığını)

Bu hükümlerin hepsinin belediyelere geçici görevlendirmeleri teşvik edici hükümler olduğunu,

Belediye Kanunu'nun 49. maddesi tali haklarda geçici görevlendirmeye tabi olan üst düzey yöneticilere bu şekilde imtiyazlar tanırken, esas hak olan mali haklarda gerekçe olarak gösterilen 08.05.2012 tarihli 34919 tutanak no.lu emsal Sayıştay Temyiz Kurulu kararında görevlendirildiğin eski kurumdan, geçici vazife yapılan belediyede daha düşük maaş almak zorundasın denmekte olduğunu,

İnsan Haklan Evrensel Beyannamesi 22. maddesinde; "Herkesin toplumun bir üyesi olarak sosyal güvenliğe hakkı vardır."

T.C. Anayasası 60. maddesinde; " Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir".

Avrupa Sosyal Haklar Sözleşmesi 12. madde 4.a fıkrasında; “Akit taraf vatandaşları ile sosyal güvenlik mevzuatından doğan yardımların muhafazası dahil olmak üzere sosyal güvenlik hakları itibarıyla kendi vatandaşlarının eşit muamele görmelerini taahhüt ederler, Sosyal Güvenlik Hakkının İçeriği: tıbbi bakım, hastalık yardımı, işsizlik yardımı, yaşlılık yardımı, evlilik yardımı, meslek kazası veya hastalığı yardımı, aile yardımı, doğum yardımı, analık yardımı, malullük yardımı, ölüm yardımı geriye kalan yakınlara yapılan yardımları kapsar.” denildiğini,

Bu hükümler karşısında Sayıştay Temyiz Kurulu kararında adı geçen evlenme, ölüm, doğum yardımlarının sosyal güvenlik haklarının zaten içinde olduğunu,

Kanun koyucunun, 49. maddesinde; "kurumlar tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik hakları belediye tarafından ödenir." şeklinde düzenleme yapabileceğini,

Bunun için bu maddeye "ve benzeri diğer haklar" ibaresinin konarak mali haklar konusunda da belediyede geçici görev yapan üst düzey idarecilerinin zarara uğramayacağının teminat altına alındığını,

Görev yaptığı kuruma göre belediyede daha düşük maaş alma söz konusu olursa geçici görevlendirilmeler gerçekleşmeyeceğini, bunun da Kanunun gerekçesinde açıkça belirtilen, belediyelerde nitelikli personelin geçici görevle görevlendirilmesini özendirme amacına aykırı olacağını,

Arz olunan durumlar çerçevesinde yukarıda zikredilen Sayıştay Temyiz Kurulu'nun içtihadını bu minval üzere değiştireceğine inandığını belirterek tazmin kararının bozulmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 28. maddesinde, Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin büyükşehir belediyesi hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

5393 sayılı Kanunun 49. maddesinin 6. fıkrasında ise;

"Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, belediye başkanının talebi, kendilerinin ve kurumlarının muvafakatiyle, belediyelerin birim müdürü ve üstü yönetici kadrolarında geçici olarak görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirmelerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) fıkrasında öngörülen şartlar dikkate alınır. Belediyelerde bu şekilde istihdam edilen personel kurumlarından izinli sayılırlar. Bu personelin görevlendirildikleri süre zarfındaki, görevlendirildikleri kadroya ait her türlü malî hakları ile kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve benzeri diğer hakları belediye tarafından ödenir, İzinli oldukları müddet, terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır ve terfi haklarım kazananlar başkaca bir işleme lüzum kalmaksızın terfi ettirilirler. Bu şekilde görevlendirilenler, görevlendirme süresinin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde yazılı olarak kurumlarına başvurmaları hâlinde en geç bir ay içerisinde kadrolarına veya müktesebine uygun başka bir kadroya atanırlar." denilerek bu Kanun hükmüne göre görevlendirilen personele görevlendirildikleri kadroya ait mali hakların ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Adı geçen kişinin görevlendirildiği kadro da Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcılığı kadro görevi olduğuna göre kendisine sadece bu kadro görevine ait mali hakların ödenmesi gerekir. Oysa bu kişiye, asıl kadrosuna ait farklı nitelikteki mali haklar ile asıl kadrosu ile görevlendirildiği kadroya ait aynı türden mali haklardan fazla olanlar ödenmiştir.

Her ne kadar sorumluların savunmalarında adı geçen kişinin asıl kadrosuna ait ödemelerin 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "(...) kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve benzeri diğer hakları belediye tarafından ödenir." ifadesinde yer alan "benzeri diğer hakları" kapsamında ödendiği ileri sürülmekte ise de; cümlede, "sosyal güvenlik ve benzeri diğer haklar" ifadesi” kullanılmış olup bu ifadeyle "benzeri diğer haklar" kapsamında ödenecek haklar sosyal güvenlik benzeri haklarla sınırlanmıştır.

Hemen her kanunda kullanılan ifadelerin anlamlarının açıklanması için genellikle “tanımlar” başlıklı bir madde bulunmakta ve çeşitli kavram ve ifadelerin ne anlama geldiği burada düzenlenmektedir. Bu kanunda sosyal güvenlik hakkı tanımlanmadığından bu ifadeyle sosyal güvenlik haklarıyla benzerlik arz eden hakların da güvence altına alınması amaçlanmıştır.

Akçalı haklar olarak da ifade edilen mali hakların ise bir sosyal hak veya sosyal güvenlik hakkı olmadığı veya bunlarla benzerlik göstermediği açıktır. Maaşının unsurları olan ödemeler; sosyal güvenlik benzeri haklardan değildir ve bu maddede yer alan “(…) görevlendirildikleri kadroya ait her türlü malî hakları ile kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve benzeri diğer hakları belediye tarafından ödenir.” hükmündeki “görevlendirildikleri kadroya ait her türlü malî hakları” ifadesiyle düzenlenmiştir.

Ayrıca, 5393 sayılı Kanunun geçici görevlendirmeyi düzenleyen 657 sayılı Kanundaki genel hüküm ve diğer özel düzenlemelerden, TBMM, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık gibi farklı ve özel bir düzenleme getirdiği, bu özel düzenlemede mali hak ile sosyal güvenlik ve benzeri diğer hak ayrımı yapıldığı, 657 sayılı Kanuna da bakıldığında esasen mali haklar (mali hükümler-Kısım 5) ile sosyal hak ve yardımlar (emeklilik hakları, hastalık ve analık sigortası-Kısım VI) ayrı düzenlendiği görülmektedir.

Bu hükümle 657 sayılı Kanundan ayrı bir düzenleme getirilmesinin amacının belediyelere üst düzey görevlendirilmelerin teşvik edilmesi olduğu iddia edilse de kanunun hükmü açıktır ve her teşvikin belirli sınırları olması gayet tabiidir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1423 sayılı ek ilamın 3. maddesi ile 2.254,75 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 18.02.2014 tarihli ve 38430 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.