Sayıştay 6. Dairesi 38240 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 38240

• Tutanak No: 40527

• Tutanak Tarihi: 20.05.2015

• Konu:

KARAR

1. 1284 nolu ilamın 3 üncü maddesi ile verilen tazmin hükmüne gerçekleştirme görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Tuncay ÇEVİK’in başvurusu üzerine düzenlenen 20.05.2015 gün ve 40521 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile hükmün bozularak yeniden hüküm verilmesini sağlamak üzere 38243 sayılı dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verilmiş olduğundan, bu dosyanın da söz konusu dosya ile birleştirilerek ilgili Daireye gönderilmesine,

2. 1284 nolu ilamın 6 ıncı maddesi ile verilen tazmin hükmüne gerçekleştirme görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Mehmet Esvet HAKSAL’ın başvurusu üzerine düzenlenen 20.05.2015 gün ve 40526 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile hükmün bozularak yeniden hüküm verilmesini sağlamak üzere 38242 sayılı dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verilmiş olduğundan, bu dosyanın da söz konusu dosya ile birleştirilerek ilgili Daireye gönderilmesine,

3. 1284 sayılı ilamın 8 inci maddesiyle; Şahinbey Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünde görevli Avukat Emine KILIÇ’a vekalet ücretinin ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunda belirlenen sınırlamaya uyulmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

İlam neticesinde tahsili yönünde kararı çıkan 8 nci madde de ilgilisine ödeme yapılabilmesi için Muhasebe İşlem Fişi tanzim edilmiştir. Bu evrak evveliyatında tarafımdan tahakkuk ettirilip de Emanetler Hesabına alınmamıştır. Yani Ödeme Emri Belgesi" olmayan bir evrakta Gerçekleştirme Görevliliğim olması mümkün değildir. Sonuçta Muhasebe İşlem Fişi, tahakkuku yapılan tutarı ilgililerine ödenmek üzere hazırlanmış bir evrak olup yalnızca "Düzenleyen" ve "Muhasebe Yetkilisi" nin imzası olması gereken bir evraktır. Dolayısıyla bu evraklarda Düzenleyen sıfatıyla imzanın bulunması Gerçekleştirme Görevlisi olduğu anlamına gelmeyeceğini belirtmiştir.

Ayrıca 38239 numaralı dosyada harcama yetkilisi Yusuf ÖZDEMİR imzasının olmadığı gerekçesiyle sorumlu olmaması gerektiğini belirtmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; konunun muhasebe işlem fişiyle avukatlara fazladan verilen vekâlet ücreti olduğu anlaşılmıştır. Muhasebe işlem fişinde Muhasebe Yetkilisi Dursun GÖKBUDAK ve düzenleyen sıfatıyla Eyüp TÜRKMAN’ın olduğu, Harcama Yetkilisi Yusuf ÖZDEMİR’e ait bir imzanın olmadığı ve muhasebe işlem fişi eki belgelerde de vekalet ücreti hesaplama tablosunu hazırlayan hukuk işleri müdürü Emine KILIÇ’ın ismi olduğu görülmektedir.

İlk olarak muhasebe işlem fişi üzerine imzası bulunmayan harcama yetkilisinin sorumlu olmaması gerektiği açıktır.

İkinci olarak bu belgeyi düzenleyen olarak imza altına alan gerçekleştirme görevlileri Eyüp TÜRKMAN’in sorumlu olması ile Hukuk İşleri Müdürü Emine KILIÇ’ın de sorumluluğa dahil edilmesi gerekmektedir. Çünkü 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 ncü maddesinin birinci fıkrasında,

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal ve hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüteceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla, onay belgesi ve ekleri ile şartname ve sözleşme tasarılarını hazırlayanlar, mali karar ve işlemleri belgelendirenler, mal ve hizmeti teslim alanlar, ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonlarında görev yapanlar da gerçekleştirme görevlisi olacaklardır.

Maddenin dördüncü fıkrasında ise gerçekleştirme görevlilerinin bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları ifade edilmiştir.

Bu itibarla; 6.Daire tarafından 1284 sayılı ilamın 8 nci maddesiyle verilen tazmin hükmünün yukarıda belirtilen sorumluluğa ilişkin hususlar nedeniyle bozularak daireye gönderilmesine,

4. 1284 sayılı ilamın 14 üncü maddesiyle; Şahinbey Belediyesine ait sosyal tesislerde verilen eğitim sonrası yapılan sınavlarda görevli kişilere mevzuatta belirlenen sınırlamalara uyulmaksızın sınav komisyon ücreti ödendiği gerekçesiyle 1.001,50 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

1284 numaralı İlamı ile ödeme evraklarında yapılan fazla ve yersiz ödemelerden doğan kamu zararlarında Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulduğumdan dolayı 22/05/2012 tarihi itibariyle hüküm altına alınan ve tazminine karar verilen tutarların, sorumlu sıfatı ile tarafından tahsili istendiğini,

Kamu zararı olarak nitelendirilen Ödeme Emri Belgelerinde atmış olduğu imzalarında Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumluluğu olmaması gerektiğini, Çünkü görevi gereği sadece sorguya esas maddelerin değil Belediyenin tüm birimlerinin aldığı mal ve hizmet alımları ve maaşların tahakkukunu birlikte Mali Hizmetler Biriminde görevli diğer arkadaşlar tarafından yapıldığını, Aslında Mal ve Hizmet Alımını gerçekleştiren birimin gerçekleştirme görevlileri tarafından tüm evraklarının tanzimi edilmesi ve tahakkuk ettirerek Ödeme Emri belgesine bağlayarak ilgilisinin hesaplarına aktarılmak üzere Müdürlüğe göndermeleri gerektiğini, Ancak birimlerde bu işi yapacak personeller bulunmadığından bu görev Mali Hizmetler Müdürlüğü çalışanları tarafından yürütüldüğünü, Dolayısıyla "Gerçekleştirme Görevlisi olmadığımız halde evrakları bilgisayar kayıtlarına giriş yapıp tahakkuk ettirdiğimiz ve ödeme emri belgelerini tanzim ettiğimiz için ödeme evraklarında gerçekleştirme görevlisi gibi göründüğünü,

Daha önce bu konuda savunma veren mesai arkadaşımıza her ne kadar "5018 sayılı Kanunun 33 ncü maddesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hakkında 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararının 4 ncü maddesinde Ödeme Emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu (a) bendinde, asli bir gerçekleştirme belgesini düzenleyen sıfatı ile imzalayan gerçekleştirme görevlisinin harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulacağına ilişkin karar verilmiştir." Denilse de aynı Genel Kurul Kararında "Gerçekleştirme Görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar. Bu hüküm uyarınca, bir mali işlemi gerçekleştirmede görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, gerçekleştirme işlemini yapan memurun, yetkili ve görevli olması ve yapılan bu giderin de bu görevli tarafından düzenlenip imzaya dayanıyor olması zorunludur. Bir başka deyişle, yukarıda anılan belge ve imza olmadan ödeme emri belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir. Aynı şekilde, belgeyi düzenleyenin de gerçekleştirme konusunda yetkisinin bulunması ve harcama talimatı ile veya sair surette amir tarafından görevlendirilmiş olması gerekmektedir. Bu anlamda gerçekleştirme belgelerinin hazırlanması, taslak metinlerinin yazılması, temize çekilmesi, kaydedilmesi ve bilgisayara giriş yapılması gibi yardımcı hizmetlerin gerçekleştirme görevi kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır." Denildiğini,

Genel Kurul Kararında da belirtildiği gibi tazmin kararı çıkan maddelerdeki Harcama Yetkilileri tarafından "Gerçekleştirme Görevlisi" olarak bir görevlendirmesi bulunmadığı gibi, Belediyenin bütün birimlerinin de Gerçekleştirme Görevlisi olmasının mümkün olmadığını, Çünkü bir personel ancak amir hükmü taşıyan Harcama Yetkilisi tarafından kendi Müdürlüğünün tüm iş ve işlemlerini yapması için görevlendirebilir. Nasıl olabilir ki aynı kişi Belediye bünyesinde bulunan tüm Müdürlüklerin aynı anda Gerçekleştirme Görevlisi olsun. Bu durum ithaf edilen kanuna da aykırılık teşkil eder.

İlam neticesinde tahsili yönünde kararı çıkan 8 nci madde de ilgilisine ödeme yapılabilmesi için Muhasebe İşlem Fişi tanzim edilmiştir. Bu evrak evveliyatında tarafımdan tahakkuk ettirilip de Emanetler Hesabına alınmamıştır. Yani Ödeme Emri Belgesi" olmayan bir evrakta Gerçekleştirme Görevliliğim olması mümkün değildir. Sonuçta Muhasebe İşlem Fişi, tahakkuku yapılan tutarı ilgililerine ödenmek üzere hazırlanmış bir evrak olup yalnızca "Düzenleyen" ve "Muhasebe Yetkilisi" nin imzası olması gereken bir evraktır. Dolayısıyla bu evraklarda Düzenleyen sıfatıyla imzanın bulunması Gerçekleştirme Görevlisi olduğu anlamına gelmeyeceğini belirtmiştir.

Dilekçi sadece sorumluluk itirazında bulunmaktadır. Dilekçi ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulmuştur.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 33. maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”,

İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12. maddesinde “Harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.”,

13. maddesinde “Harcama birimlerinde ve malî hizmetler biriminde yapılan kontrol sonucunda, malî karar ve işlemin uygun görülmesi halinde, dayanak belgenin üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülür veya yazılı görüş düzenlenir.” Hükümleri yer almaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı kararında da harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu esastır.

Bu itibarla; 6.Daire tarafından 1284 sayılı ilamın 14 üncü maddesine ilişkin verilen tazmin kararında, dilekçinin sorumluluk yönündeki itirazının reddine, ,

Karar verildiği 20.05.2015 tarih ve 40527 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.