Sayıştay 6. Dairesi 38238 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 38238

• Tutanak No: 40531

• Tutanak Tarihi: 20.05.2015

• Konu:

KARAR

1. 1284 nolu ilamın 6 ıncı maddesi ile verilen tazmin hükmüne gerçekleştirme görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Mehmet Esvet HAKSAL’ın başvurusu üzerine düzenlenen 20.05.2015 gün ve 40526 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile hükmün bozularak yeniden hüküm verilmesini sağlamak üzere 38242 sayılı dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verilmiş olduğundan, bu dosyanın da söz konusu dosya ile birleştirilerek ilgili Daireye gönderilmesine,

2. 1284 sayılı ilamın 13 üncü maddesiyle; Şahinbey Belediyesine ait araçları kullanan görevlilerin kusurlarından kaynaklanan trafik para cezalarının belediye bütçesinden ödendiği gerekçesiyle 596,90 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

Şahinbey Belediyesine ait araçları kullanan görevlilerin şahsi kusurlarından kaynaklanan trafik para cezaları kullanan görevliler tarafından ödendiğini,

Bahse konu 596,90 TL trafik cezaları görevlilerin şahsi kusurlarından dolayı cezalar değil araçların muayenelerinin yaptırılmadığından dolayı ödenen cezalar olduğunu,

Trafik Şube Müdürlüğü tarafından yapılan mutad kontrollerde aracın muayenesi yaptırılmamışsa araç bağlanmaktadır. Yetki belgesi ile başvurup, araç yediemin garajından teslim alınmakta ve on gün içerisinde muayenesinin yapılacağı taahhüdünde bulunulmaktadır. Aracın muayenesi yaptırılıp, belgesi Trafik Şube Müdürlüğüne ibraz edildiğini,

Şahinbey Belediyesine ait araçların Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortaları her yıl aksatılmadan yaptırılmıştır. Aynı araçların muayenelerinin yaptırılması konusunda ise araç sayımızın fazla olması dolayısıyla muayene toplam ücretinin o günün koşullarında idare tarafından yüksek bulunması nedeniyle, teklif etmemize rağmen yaptırılmasın talimatı verildiğini,

2009 yılında idare tarafından araçların muayenelerinin yaptırılması talimatı verilmiş ve araçların muayeneleri yaptırılmış ancak gecikme cezası ödenmek zorunda kalındığını,

İdare tarafından verilen yaptırılsın veya yaptırılmasın talimatlarına uyma zorunluluğumuz anlaşılacaktır. Talimatlara uyma zorunluluğu kapsamında herhangi bir kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği olmadığını,

Gaziantep Emniyet Müdürlüğüne ait araçların muayene yaptırılması durumunda gecikme cezası ödemek zorunda kalacaklarından dolayı araç muayenelerini yaptırmadıkları, Maliye Bakanlığından resmi kurumlara gecikme cezası uygulanmaması yönünde görüş ve onay istediklerinin ve beklemede olduklarını öğrendiğini,

Ayrıca TÜV Türk Gaziantep İstasyon Amirinden diğer resmi kurumlarının birçoğunun gecikme cezası ödeyerek araçlarını muayene yaptırdıklarını öğrendiğini,

Ülke çapında bütün Resmi Kurumların (büyük oranda) aynı sorunla karşı karşıya oldukları varsayılırsa araçların muayenelerini yaptırmayıp, geciktirmek sorunu çözmediğini, Yaptırılması durumunda ise (her ne zaman yaptırılırsa) altına imza atacak sorumlular gecikme cezalarından sorumlu tutulacağını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“İlamın 13. maddesinde tazmin hükmolunan tutara ilişkin, itiraz edilen hususlar, Daire Kararının değiştirilmesini gerektirecek mahiyette bulunmadığından, bu maddeye ilişkin temyiz talebinin reddedilmesine,” denilmiştir.

Dilekçi sorumluluk itirazında bulunmaktadır. Dilekçi ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulmuştur.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 33. maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”,

İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12. maddesinde “Harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.”,

13. maddesinde “Harcama birimlerinde ve malî hizmetler biriminde yapılan kontrol sonucunda, malî karar ve işlemin uygun görülmesi halinde, dayanak belgenin üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülür veya yazılı görüş düzenlenir.” Hükümleri yer almaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı kararında da harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu esastır. Sorumluluk itirazının reddedilmesine,

Esasa ilişkin olarak konunun dilekçinin bahsettiği araç muayene gecikme cezası olmadığı trafik kurallarının ihlal edilmesi sonucu kesilen cezaların olduğu görülmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”,5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71. Maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılan 2006/11058 sayılı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu Zararının Belirlenmesi” başlıklı 6. maddesinde;

“ (1) Kamu zararının belirlenmesinde;…

g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,…esas alınır.”,

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Kişisel Sorumluluk ve Zarar başlıklı 12 nci maddesinde;

“Devlet Memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet Memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.”,

27/06/1983 tarih ve 83/6510 no.lu Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmeliğin, “Memurların Sorumlulukları ve Zararları Tazmin Mükellefiyeti” başlıklı 4 üncü maddesinde ise;

“Memurlar görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek; Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almakla görevli ve sorumludurlar.

Memurlar, bu görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi sebebiyle doğan zararları bu yönetmelikte belli edilen usul ve esaslar uyarınca tazminle mükelleftirler. Sayıştay’a karşı sorumlu olanların sorumlulukları hakkında 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri saklıdır.” ,

Yine aynı Yönetmeliğin İdarenin Rücu Hakkı başlıklı 11’inci maddesinde ise;”

“Memurların görevlerini, kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu gereken dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle zarara uğrayan kişilerin zararları, başvurdukları mahkeme veya makamlarca verilen kararlar uyarınca ilgili kurumlarca karşılanır.

Kurumların genel hükümlere göre sorumlu memurlara rücu hakları saklıdır.”, Hükümleri yer almaktadır.

Şahinbey Belediyesine ait araçların trafik kurallarını ihlal etmesi sonucu trafik ceza tutanağı düzenlenmiş ve buna istinaden trafik cezaları belediyece ödenmiştir. Ancak, yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinde de belirtildiği üzere, her türlü kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından sorumlu olduğundan 596,90 TL trafik para cezasının söz konusu araçları kullanan kişilerden tahsil edilmesi gerekir iken belediye bütçesinden karşılandığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 6.Daire tarafından 1284 sayılı ilamın 13 üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 20.05.2015 tarih ve 40531 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.