Sayıştay 6. Dairesi 382 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 20.10.2016

• Karar No: 382

• İlam No: 451

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

İdari para cezası

.... tarih ve ...sayılı İlamın ...’nci maddesiyle ile tazminine hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun .... tarihli ve .... tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Anılan İlamın ...’nci maddesiyle belediye bütçesinden idari para cezası ödenmesi sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ... -TL’nin bu ödemelere ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerine ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı sorumlulardan ... tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurul ... tarih ve ... tutanak sayılı İlamla, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2872 sayılı Çevre Kanunu’na göre yerine getirilmesi gereken görevleri zamanında yerine getirmeyerek belediye bütçesinden Sosyal Güvenlik Kurumu ve .... Vergi Dairesi Başkanlığına para cezalarının ödenmesine neden olanların oluşan kamu zararından sorumlu olması gerekirken, bu ödemelere ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerin sorumlu tutulmasının kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle anılan tazmin hükmünü bozarak ilgili dosyayı Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Sorumlulardan...’ın temyiz başvurusu üzerine ise anılan Kurul ...tarih ve ... tutanak sayılı İlamıyla, söz konusu tazmin hükmü Temyiz Kurulunun yukarıda yer alan ...tarih ve ...tutanak no.lu İlamıyla bozulduğundan, bu temyiz başvurusu üzerine yapılacak işlem bulunmadığına ve aynı mahiyette olan bu dosyanın ...tarih ve ... tutanak no.lu İlama ilişkin dosya ile birleştirilerek karara bağlanması amacıyla Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Temyiz Kurulunun anılan kararlarıyla Dairemize gönderilen söz konusu dosyaların birleştirilerek incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde; “(Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

…

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

…

(Değişik son fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

denilmektedir.

Anılan Kanun maddesine istinaden Bakanlar Kurulunca çıkarılan ve 19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin” 6’ncı maddesinde ise;

“(1)Kamu zararının belirlenmesinde;

…

(g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi

…

esas alınır.”

hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu mevzuat hükümlerinde, kamu idaresinin yükümlülüklerini mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirmemesi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfetlerin kamu zararı olduğu ve tespit edilen bu nitelikteki kamu zararından bu zararın oluşmasında kusuru bulunan kamu görevlilerinin sorumlu tutulması gerektiği açıktır.

Bahse konu olayda da... Belediyesince 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’na göre yerine getirilmesi gereken görevler zamanında yerine getirilmediğinden, belediye bütçesinden idari para cezası ödenmiş ve böylece toplam ...-TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur. Dolayısıyla Temyiz Kurulunun bozma kararında da belirtildiği üzere burada sorumlu tutulması gereken ödemeyi yapanlar değil, bu cezanın doğmasına neden olan veya olanlardır. Yukarıda da belirtildiği gibi kamu zararına, kusuru neticesi her kim neden olduysa 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre mali sorumlu da odur. Söz konusu idari para cezalarını ödeyen gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkililerinin sorumlu tutulması kusura dayalı sorumluluk anlayışını, diğer bir ifadeyle sübjektif kusur anlayışını getiren 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine aykırıdır.

Bu çerçevede dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

...tarih ve ... yevmiye nolu ödeme emri belgesi ile ödenen ...-TL ile ...tarih ve ... yevmiye nolu ödeme emri belgesiyle ödenen ...-TL idari para cezasına Sosyal Güvenlik Kurumuna gerekli yasal bildirimleri zamanında yapmayan ...Müdür Vekili..’ın sebep olduğu,

...tarih ve ... yevmiye nolu ödeme emri belgesiyle ödenen ...-TL ile ...tarih ve ... yevmiye nolu ödeme emri belgesi ile ödenen ...-TL idari para cezasına sebep olanın Sosyal Güvenlik Kurumuna gerekli yasal bildirimleri zamanında yapmayan İmar İşleri Müdürü ...olduğu,

...Belediyesine ait Atıksu Arıtma Tesisi için gerekli olan çevre- deşarj izin belgesi başvurusunun zamanında yapılmaması nedeniyle kesilen ve ...tarih ve .. yevmiye nolu ödeme emri belgesiyle ödenen ...-TL idari para cezasına ...ve...’ın sebep oldukları,

Özürlü işçi kontenjanın kullanılmaması nedeniyle kesilen ve ... tarih ve ..yevmiye no.lu ödeme emri belgesi ile ödenen idari para cezasına ise bu konudaki görevini ihmal eden Personel Müdür Vekili...’ın neden olduğu,

anlaşılmıştır.

Her ne kadar ...Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısında, ...tarih ve ... yevmiye nolu ödeme emri belgesiyle ödenen idari para cezasına ... tarihleri arasında İmar İşleri Müdürlüğüne vekalet eden..’ın neden olduğu belirtilmiş ise de;...’ın savunması ekinde bulunan belgelerden cezaya sebep olunan bildirimin geç yapıldığı ...tarihte...’ın İmar İşleri Müdür Vekili olduğu tespit edilmiştir.

Yine...’in müvekkili Avukat ...tarafında yapılan savunmada, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 12’nci maddesinde öngörülen bildirim ve bilgi verme yükümlülüğünün yerine getirilmediği, çevre izni- deşarj izni başvurusunun yapılmadığı gerekçesiyle kesilen ve belediyece ödenen idari para cezası ile ilgili olarak müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığı, savunmalarının ekinde sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere izin belgesinin gerekli form ve taahhütname düzenlenerek ...tarih ve .. sayılı yazı ile ...Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden talep edildiği, yasa ve yönetmeliğe uygun talebe rağmen herhangi bir eksiklikten söz edilmemesi üzerine tesisin çalışmasına devam ettiği, idari para cezasının müvekkilinin istifasından sonra tebliğ edildiği, o tarihte gereken itirazların yapılmış olması halinde idari para cezasının iptalinin mümkün olabileceği, müvekkili görevinden istifa ettikten sonra atanan yetkililerin idari para cezasına karşı itirazı yapmaya yetkili olanların gereken itirazları yapmayarak cezanın kesinleşmesine neden oldukları açık iken, söz konusu cezadan sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve adalete uygun olmadığı belirtilmekte ise de; .... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla söz konusu Tesis için çevre - deşarj izni belgesinin alınması başvurusunun yapılması uyarısında bulunması üzerine .... tarih ve ... sayılı yazı ile gerekli başvurunun yapıldığı, ancak bu başvurunun sonucuyla ilgilenilmediği ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün söz konusu izinle ilgili olarak ... tarih ve .... sayılı yazıyla yaptığı ikinci uyarıya da bu tarihte .... Belediyesi Su ve Kanalizasyon İşletme Müdür Vekili olan...’in söz konusu izin belgesi için gerekli başvurularının olduğu yönünde bir itirazının bulunmadığı, bu nedenle de ödenen idari para cezası ile ilgili olarak kusurunun bulunmadığı yönündeki savunmasının kabulü mümkün değildir. ... (...Su ve Kanalizasyon İşletme Müdür V.) da bahse konu idari para cezası kesilip tebliğ edildikten sonra bu cezaya itiraz etmeyip cezanın kesinleşmesine sebep olması nedeniyle kusurludur.

Belirtilen gerekçelerle; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 2872 sayılı Çevre Kanunu’na göre yerine getirilmesi gereken görevlerin zamanında yerine getirilmeyerek belediye bütçesinden idari para cezası ödenmesi suretiyle neden olunan kamu zararı tutarı ...-TL’nin,

...-TL’sinin sebep olan İmar İşleri Müdür Vekili....’a,

....-TL’sinin sebep olan İmar İşleri Müdür Vekili....’a,

....-TL’sinin sebep olan Personel Müdür Vekili...’a,

Münferiden,

...-TL’sinin sebep olan .... Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürü Vekili ...ve...’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

Söz konusu idari para cezalarının belediye bütçesinden ödenmesine ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin bu sıfatları nedeniyle kamu zararından sorumlu tutulmamalarına,

Denetçi tarafından ek sorgu ile sorumlu tutulan..., ... ve...’ın ise oluşmasında kusurları bulunmadığından kamu zararından sorumlu tutulmamalarına,

Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

(...ve Üye...’un , “Bahse konu olayda, ...Belediyesince 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2872 sayılı Çevre Kanunu’na göre yerine getirilmesi gereken görevlerin zamanında yerine getirilmeyerek belediye bütçesinden Sosyal Güvenlik Kurumu ve ...Vergi Dairesi Başkanlığına toplam ...-TL idari para cezası ödendiği ve söz konusu cezaların ödenmesinde kusuru bulunan personele ise rücu edilmediği anlaşılmıştır.

Ödeme sürecinde yer alanların kendilerinden öncekilerin işlemlerinin ve imzalarının doğruluğunu kontrol görevleri olduğundan dolayı idari para cezası ödemesine ilişkin ödeme emirlerinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlileri bu ödemelerden sorumludur. Bu görevlilere ilave olarak idari para cezası ödenmesine kusurları nedeniyle sebep olan personel de müştereken ve müteselsilen meydana gelen kamu zararından sorumlu ise de; Denetçi tarafından Yargılamaya Esas Rapor ve Ek Raporda idari para cezasına neden olan personel unvan olarak belirtilmemiştir.

Bu nedenle, idari para cezasının ödemesinin yapıldığı ödeme emirlerinde imzası bulunan ve idari para cezasına neden olan asıl personele rücu etmeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin meydana gelen kamu zararından sorumlu tutulması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

Oy çokluğuyla karar verildi.