Sayıştay 6. Dairesi 37730 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 37730

• Tutanak No: 38459

• Tutanak Tarihi: 18.02.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1148 sayılı ilamın 1. maddesi ile Şahin GÜNAYDIN'a ödenen ihbar tazminatı ödemesinden gelir vergisi kesilmemesi nedeniyle 4.043,95 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı'na bağlı Gıda Kontrol Şube Müdürlüğü'nde İşçi kadrosunda istihdam edilen Şahin GÜNAYDIN'ın iş akdi, 25.09.2009 tarihi itibariyle 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesine istinaden Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı’na bağlı İşçi Personel İşlemleri Şube Müdürlüğü'nün 29.09.2009 tarih ve M.41.0.KBB.0.71.02.905.01/ bila sayılı teklifi üzerine Genel Sekreter Yardımcılığı'nın 29.09.2009 tarihli Olur'u ile feshedildiğini,

Adı geçene "...ilişik hesap cetvelinde belirtilen 32.632,72 TL kıdem tazminatı ile 15.117,90 TL tutarındaki ihbar tazminatının ödenebilmesini..." onaya sunduklarını, buna dair “Olur” un ekte sunulduğunu,

29.09.2009 tarihli OLUR ekinde bulunan;

Şahin GÜNAYDIN'a ait Hizmet Belgesi, İhbar Tazminatı Hesap Cetveli, Kıdem Tazminatı Hesap Cetveli'nin, KBB İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığınca hazırlanarak onaylandığını,

Söz konusu Daire Başkanlığı'nın 05.10.2009 tarih ve 6632 sayılı yazısı ile "... Şahin GÜNAYDIN'a ait evraklar, tahakkuk yapılıp Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na intikal ettirilmek üzere..." Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na gönderildiğinin anlaşıldığını,

Büyükşehir Belediyesi’nde görev yapan tüm memur ve işçi personel aylıkları v.b. ödemelerin İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı'nca hesap edilip, tahakkuku hazırlandığını ve personelin o yıl içinde eline geçen gelirin yazılı olarak ve bilgisayar ortamında bu birimce takip edildiğini,

Büyükşehir Belediyesi Daire Başkanlıklarında çalışan personelin vergi matrahına esas olabilecek veri tabanı bilgilerinin yazılı veya elektronik ortamda bulunmadığını,

Şahin GÜNAYDIN'ın 2009 yılı ihbar tazminatı ödemesine kadar olan vergi matrahı, ödeme emri belgesini hazırlayan Harcama Yetkisi ve Gerçekleştirme Görevlisi tarafından bilinmediğinden ve bilinmesi de mümkün olmadığından;

29.09.2009 tarihli fesih Olur'u ve eklerinde belirtilen Hesap Cetveli (Ek:3 ve Ek:4) esas alınarak hazırlanmış ve 05.10.2009 tarih ve 593 ve 594 no.lu ödeme emri belgesi (Ek:6), KBB Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na teslim edildiğini, Büyükşehir Belediyesi’nde sistemin hala bu şekilde işletildiğini, Şahin GÜNAYDIN'a ödenen ihbar tazminatının kesilmeyerek "kamu zararı" oluşturduğu belirlenen 4.043,95 TL'nin sorumluluğu, her ne kadar Harcama Yetkisi ve Gerçekleştirme Görevlisi'ne yüklenmiş ise de, yukarıda evrak-ı müsbitelerde ispat edildiği üzere gerçek sorumluların, Şahin GÜNAYDIN' a ait ödemeye esas olan evrakları hazırlayan ve imzalayanların olduğunu, Şahin GÜNAYDIN'ın, Yıllık Vergi Matrahını takip etmekten sorumlu ve yetkili olanların bu kişiler olduğunu,

29.09.2009 tarihli söz konusu Olur ile iş akdini feshedenler ve tahakkuk evrakını hazırlayıp onaylayanların, oluşan kamu zararının gerçek faili ve sorumluları olduğunu, ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkisi ve gerçekleştirme görevlisi bu işlemde suçsuz ve masum olduğunu,

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Terminaller Şube Müdürlüğü'nde de daha önce konuya benzer bir olay yaşandığını, iş akdi 4857 sayılı iş kanununun 17. maddesine istinaden 16.06.2009 tarihinde fesh edilen Alaattin ER'e, ihbar tazminatında kesilmesi gereken vergi miktarı eksik hesaplanarak ödeme yapıldığını, konunun muhatabı Terminaller Şube Müdürü Arif ALPAYDIN’ın, 25.08.2010 tarih ve 993 sayılı, Acele ve Günlüdür kayıtlı resmi yazıyla bu tutarın İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı'nca Alaattin ER'den geri alınarak Büyükşehir veznesine yatırılmasını talep ettiğini,

Terminaller Şube Müdürü Arif ALPAYDIN’ın, KBB İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı ve İşçi Personel İşlemleri Şube Müdürü ile 01 Eylül 2010 çarşamba günü yapmış oldukları şifahi görüşmede kendisine şu tespit ve izahatın yapıldığını beyan ettiğini;

"Kocaeli Büyükşehir Belediyesinde yıllardır aynı uygulamaya devam edilmektedir. İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı'nca tahakkuk evrakları hazırlanıyor, personelin istihdam edildiği Daire Başkanlığına ön yazı ile gönderiliyor ve ödeme emri belgesi ilgili daire başkanlığınca bu esaslara göre tanzim ediliyor, Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı da Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla damga, gelir vergisi vb. kesintileri yaparak ilgili personele net ödeme yapılmasını sağlıyor. Alaattin ER'e ödenen ihbar tazminatında gelir vergisini eksik kesen KBB Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı'dır. İhbar Tazminatı Hesabı 15.612,17 TL - kesilen 2.341,00TL = 13.884,72 TL net ödemedir. Dolayısıyla oluşan 1.306,21 TL kamu zararının sorumluluğu bu Daire Başkanlığına aittir."

Bu durumda, yukarıdaki örnekte belirtildiği üzere, Alaattin ER'den eksik kesilen 1.306,21 TL'de olduğu gibi kendi personelleri olan Şahin GÜNAYDIN'dan kesilmeyen 4.043,95 TL ile oluşan kamu zararının gerçek sorumlularının Tahakkuk evraklarını hazırlayıcı birim sıfatıyla, İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı ile gerekli evrak kontrol ve denetimlerini yapmak, yıllık toplam vergi matrahına göre kesintileri yaptıktan sonra net ödemeyi sağlamakla yükümlü birim olması sıfatıyla, Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı olduğunu belirterek, tazmin hükmünü kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “Dilekçede, ilamın 1’inci maddesiyle tazmin hükmolunan kamu zararı nedeniyle kendisinin sorumlu tutulmaması gerektiği ileri sürülerek, sorumluluk yönüyle, Daire Kararının bozulması ve sorumluluğunun kaldırılması istenilmektedir.

Sorumlunun, aynı gerekçeleri sorgu aşamasında ileri sürdüğü, Daire Kararında da bu hususun karşılandığı anlaşıldığından, temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33. maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(Ek üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” denilmektedir.

14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı “5018 sayılı Kanun Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararı”nın “sorumlular” başlıklı 3. bölümünde de; “harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine” karar verilmiştir.

Söz konusu hükümler uyarınca ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerekmektedir.

Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61. maddesinin 3. fıkrasında;

Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Kontrol etmekle yükümlüdür.” denilerek muhasebe yetkilisinin ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerindeki denetim ve kontrol yetkisini bu hususlarla sınırlamış, maddi hatanın kapsamı ise Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 29. maddesinin 4. fıkrasında yer alan; “Muhasebe yetkililerinin maddi hataya ilişkin sorumlulukları; bir mali işlemin muhasebeleştirilmesine dayanak teşkil eden karar, onay, sözleşme, hakediş raporu, bordro, fatura, alındı ve benzeri belgelerde; gelir, alacak, gider ya da borç tutarının tespit edilmesine esas rakamların hiçbir farklı yoruma yer vermeyecek biçimde, bilerek veya bilmeyerek yanlış seçilmesi, oranların yanlış uygulanması, aritmetik işlemlerin yanlış yapılması ve muhasebeleştirmeye esas toplamlarının muhasebeleştirme belgesinde ilgili hesaplara noksan veya fazla kaydedilmek suretiyle yapılan yersiz ve fazla alma, verme, ödeme ve gönderilmesiyle sınırlıdır. Teknik nitelikteki belgelerde, bu niteliğe ilişkin olarak yapılmış maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayan gerçekleştirme görevlileri sorumlu olup, muhasebe yetkililerinin bu belgelere ilişkin sorumlulukları aritmetik işlemlerdeki yanlışlıklarla sınırlıdır.” hükmüyle düzenlenmiştir.

Bu nedenle, söz konusu işlemde Muhasebe Yetkilisinin bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Yine söz konusu hükümler uyarınca ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla, ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğa dahil edilmesi gerektiğinden ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan dilekçinin sorumlulukla ilgili iddialarının reddedilmesine, konunun esasına ilişkin de herhangi bir itirazı bulunmadığından 1148 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilmiş olan tazmin hükmünün TASDİKİNE

Karar verildiği 18.02.2014 tarihli ve 38459 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.