Sayıştay 6. Dairesi 37345 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 37345

• Tutanak No: 39387

• Tutanak Tarihi: 16.09.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dilekçede imzası bulunup da duruşma talebinde bulunan dilekçilerden Çetin CAN ve Durmuş GÖKNAR ile Sayıştay Başsavcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1134 sayılı İlamın 8. maddesi ile harcırah ödemelerinden yol gideri olarak ödenen “uçak bileti” bedellerinin ödenmesinde; uçak bileti bedelinin yanında “komisyon” adı altında ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle 10.248,96 TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçiler, ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; Üniversitenin, uçak biletlerini Eskişehir'de bulunan IATA (International Air Transport Association) uluslararası hava taşımacılığı birliği üyesi firmalardan, firma karı yada komisyon üzerinden ne kadar indirim yapacakları tekliflerini alarak piyasa fiyatını araştırdığını, bunun sonucunda firmaların komisyonlarından ne kadar indirim yapacaklarını teklif ettiklerini, çünkü bilet fiyatlarından indirim yapmadıklarını belirttiklerini, faturada bilet ücreti ve komisyon ücreti olarak ayrı ayrı gösterilmesinin Üniversiteye yapılan indirimin hangi tutar üzerinden yapıldığını görmek için istendiğini, aksi takdirde toplam bedeli bilet ücreti olarak fatura edildiğinde indirim yapılıp, yapılmadığı ya da ne üzerinden indirim yapıldığının belli olmayacağını, Üniversitenin kamu zararı oluşmaması için indirimli bilet almak üzere işlem yapmakta olduğunu, firmaların kar ya da komisyon alarak bilet satmakta olduklarını, bu nedenle uzun süre önce biletlenen rezervasyonlar için THY’ye da başka hava yolu şirketlerine peşin satış yapmakta olduklarını, ayrıca gereken gün ve saatlerde bilet temini sağlanması gerekli olduğundan, geçici görevler ve çok önceden programlanmış görevlerin aksamakta olduğunu, ayrıca dilekçe eki örnekte görüldüğü üzere her uçak biletinde total olarak … TL., service cars … TL. ve grand total … TL. olmak üzere fiyatlandırma yapıldığını, tüm kamu kuruluşları ya da şahısların, her ne kadar faturada bilet ücreti görünse de her bilette servis ya da komisyon ödemekte olduklarını, dilekçe ekinde Eskişehir’de bulunan firmaların Üniversiteye % 17 indirim yaptıkları göz önüne alındığında kamu zararı değil kamuya gider azaltıcı önlem aldığının görüleceğini, bu tutarın da 2.099,04 TL olduğunu, olaya sadece Harcırah Kanunu ve bilette gösterime takılarak değerlendirmek yerine kamu yararı gözetilip gözetilmediği yönünden bakıldığında Üniversitenin kamu yararı gözeterek işlem yaptığının görüleceğini, eğer faturada ayrı ayrı gösterilmeyip sadece bilet ücreti olarak fatura kesilirse esas o zaman kamu zararının olacağını, yukarıda sayılan gerekçelerle herhangi bir kamu zararı oluşmadığını, sonuç olarak tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; yargı raporuna verilen cevaplar tekrarlandıktan sonra, ilamın 8’inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra, dilekçinin itiraz ettiği hususların yargı kararında karşılandığı, bu nedenle Daire Kararının değiştirilmesini gerektirecek yeni bir bilgi ve belge sunulmadığı belirtilerek, temyiz talebinin reddedilmesi yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Başsavcılık duruşma sırasında dilekçilerin iddiaları karşısında mütalaasını değiştirerek Daire Kararının kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı yönünde görüş bildirmiştir.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde:

“Bu Kanunda geçen;

a) Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; … ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

Aynı kanunun “Harcırahın unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde:

“Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” denilmektedir.

Harcırahın unsuru olan yol masrafını açıklayan “Yurt içinde yol masrafı” başlıklı 27’nci maddesinde ise:

“Yurt içinde yol masrafı, muayyen tarifeli nakil vasıtaları ile seyahatte, bu kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin birinci sütununda yazılı makam ve sıfatlar ile vazifeli aylık veya ücret tutarlarına göre aynı cetvelin ikinci sütununda yazılı mevkiin tarife üzerinden bilet parası ve muayyen tarifeli olmıyan nakil vasıtalarıyla seyahat halinde ise 3 numaralı sütunda gösterilen nakil vasıtalarına göre ihtiyar olunan hakiki masraftan terekküp eder.

…” hükmü bulunmaktadır.

İlgili mevzuat hükümlerinde, bir görevin ifası için kurumlarınca görevlendirilen kişilere ödenebilecek unsurlar açıkça yazılmıştır. Bunlar yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafıdır. Bu tanımlanan unsurlar dışında herhangi bir unsur, harcırah tanımına girmez ve bu masrafların kurum bütçesinden karşılanması da mümkün değildir.

Her ne kadar ilam konusu ödeme emirlerine ilişik yol masrafı (uçak bileti) faturalarında, bilet bedelinden başka aracı firmaya “komisyon” adı altında bedel ödendiği görülmekte ise de; gerek dilekçi iddialarından gerekse ilama esas yargı raporu eklerinden anlaşılacağı üzere Üniversite, uçak biletlerini Eskişehir'de bulunan IATA (International Air Transport Association) uluslararası hava taşımacılığı birliği üyesi firmalardan, firma karı yada komisyon üzerinden ne kadar indirim yapacakları tekliflerini alarak piyasa fiyatını araştırmakta; bunun sonucunda firmalar komisyonlarından ne kadar indirim yapacaklarını teklif etmekte ve faturada bilet ücreti ve komisyon ücretinin ayrı ayrı gösterilmesiyle Üniversiteye yapılan indirimin hangi tutar üzerinden yapıldığı görülmek istenmektedir. Kaldı ki, dilekçe ekinde Eskişehir’de bulunan firmaların Üniversiteye % 17 indirim yaptıkları ve bunun tutarının 2.099,04 TL olduğu gözükmektedir.

Son olarak, dilekçe eki örnekte görüldüğü üzere her uçak biletinde total olarak … TL., service cars … TL. ve grand total … TL. olmak üzere fiyatlandırma yapılmakta, tüm kamu kuruluşları ya da şahıslar, her ne kadar faturada bilet ücreti görünse de her bilette servis ya da komisyon ödemektedir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, tazmin hükmüne konu olan ve uçak bileti satışına aracılık eden firmaların talep ettiği komisyon bedeli toplam uçak bileti bedelinin bir parçası olup yol masrafına dahil edilmesinde yasal mevzuat açısından bir sorun bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçilerin iddialarının kabulü 1134 sayılı ilamın 8. maddesi ile verilen 10.248,96 TL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 16.09.2014 tarih ve 39387 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.