Sayıştay 6. Dairesi 37122 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 37122

• Tutanak No: 38707

• Tutanak Tarihi: 01.04.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçiye 13.03.2014 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında, gereği görüşüldü:

1073 sayılı ilamın 1. maddesiyle; Burdur İl Özel İdaresi Genel Sekreteri İbrahim ŞİMŞEK’e, alması gereken özel hizmet tazminatının yanısıra sadece Maliye Bakanlığı personeline ödenmesi gereken ek ödemenin de verilmesi ve ayrıca makam tazminatının 3000 gösterge rakamı yerine 9000 gösterge rakamı üzerinden ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 8.768,15 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasında; Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetler sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" hükmü ile 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 8. maddesinde yer alan " konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararma müstenit olmamak kaydıyla bu kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır." Hükümlerine açıkça aykırı olduğunu,

Şöyle ki;

1. ) Genel Sekreterin mali ve sosyal haklarının atfen düzenlendiğini, 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 36'ncı maddesinin, genel sekreterlerin mali ve sosyal haklarını tek tek saymadığını, Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise şenel idare hizmetler sınıfına dahil müstakil daire başkanlarının mali ve sosyal haklarına atıfta bulunmak suretiyle düzenlediğini,

Kanunun 36'ncı maddesi hükmü İl Özel İdaresi genel sekreterinin mali ve sosyal haklarını başka bir kurum memuruna atfen düzenlerken;

a- Genel idare hizmetleri sınıfında olma,

b- Bakanlık genel müdürü veya müstakil daire başkanı olma,

c- İlgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanma, olmak üzere üç temel şart aramakta ve bunun dışında başka bir şart aramadığını, dolayısıyla Büyükşehir belediyesi bulunmayan illerdeki il özel idaresi genel sekreterlerinin genel idare hizmetler sınıfına dahil müstakil daire başkanlarının "ilgili mevzuatında" öngörülen tüm haklardan aynen yararlanmaları kanun koyucunun kendilerine vermiş olduğu bir hak olup bunda hiçbir şüphe bulunmadığını, kıyas yapılacak olursa;

a. Maliye Bakanlığında genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanlığı mevcut olduğunu,

b. Bu müstakil daire başkanlarına "ilgili mevzuatına" (213 Sayılı Vergi Usul Kanunu' nun Ek 13 üncü maddesi ile bu madde hükmü uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan, Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar) göre % 190 oranında ek ödeme olduğunu,

c. İl Özel İdaresi genel sekreterinin de Maliye Bakanlığındaki müstakil daire başkanı için "ilgili mevzuatında" öngörülen ek ödemeden yararlanması, 5302 sayılı kanunun 36. Maddesine, hukuka ve mantık kurallarına ve hakkaniyet ilkesine olduğunu,

2. ) Bununla birlikte 5302 sayılı kanunda bakanlık tanımı yapılmadığını, Maliye Bakanlığı isminin kanunda açıkça belirtilmemiş olmasından hareketle kanunda açıkça verilen bir hakkın kişinin elinden alınması ve mağdur edilmesi hukuka ve hakkaniyet ilkesine aykırı olduğunu, kaldı ki, 5302 sayılı kanunun 36. maddesinde genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanlığı denilmek suretiyle genelleme yapılmakta ve Maliye Bakanlığında da böyle bir müstakil daire başkanlığı bulunması sebebiyle "Maliye Bakanlığı" ibaresi de bu genel ifadenin içinde zımnen ifade edilmekte olduğunu, yine kanun metninde Maliye Bakanlığı hariç şeklinde bir istisnai hüküm de bulunmadığını,

3. ) 5302 sayılı kanunun 36. Maddesinde bakanlık isminin açıkça belirtilmemesi, il özel idarelerinin hiçbir bakanlığın taşra teşkilatı olmaması ve idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliği olup merkezi yönetimden ayrı bir yerel yönetim birimi olması sebebiyle, burada hangi bakanlığın emsal alınacağı konusunda genel idare hizmetleri sınıfından genel müdür ve müstakil daire başkanı istihdam eden bakanlıklar içerisinden, personeline en yüksek mali ve sosyal hakları veren maliye bakanlığı emsal alındığını, Çünkü, personel hukukunun temel ilkelerinden birisi de "lehte olanın uygulanması" kuralı olduğunu,

4. ) Söz konusu ilamda " il özel idaresi genel sekreterine, Maliye Bakanlığına bağlı daire başkanlarına yapılan ödemelerin yapıldığı, bu ödemeye esas mevzuat olan; 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu' nun Ek 13 üncü maddesi ile bu madde hükmü uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan, Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslarda da, Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının personeli dışında, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının personeline "Ek ödeme' yapılabileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, ayrıca; İl Özel idaresi Genel Sekreterliğinin de, ne teşkilat ne de kadro anlamında Maliye Bakanlığı ile bir ilgisi bulunmadığı, ancak Çorum İl Özel İdaresi Genel Sekreterine sadece Maliye Bakanlığı personeli için öngörülen bu ödemeden il özel idaresi genel sekreterinin yararlanmasının mümkün olmadığının belirtildiğini, ancak bu gerekçenin ciddi bir mantıksal sorunu da içinde barındırdığını, İl özel idaresinin bu ödemeleri zaten 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu' nun Ek 13 üncü maddesi ile bu madde hükmü uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan, Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasları esas alarak, bu mevzuat hükmüne dayanarak değil, 5302 sayılı kanunun 36. maddesindeki atıf dolayısıyla, söz konusu bakanlıktaki müstakil daire başkanına "ilgili mevzuatı" gereğince yapılan ödemeleri kıyasen emsal almak suretiyle yaptığını, yani ödemenin dayanağının 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu' nun Ek 13 üncü maddesi ile bu madde hükmü uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar değil 5302 sayılı kanun olduğunu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu' nun Ek 13 üncü maddesi ile bu madde hükmü uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan, Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasların, genel sekreterler için değil, Maliye Bakanlığındaki müstakil daire başkanı için "ilgili mevzuat" olduğunu, 5302 sayılı kanunun 36. maddesindeki "ilgili mevzuata" atıftan dolayı yukarıda belirtilen kanun ve ek ödemeye ilişkin usul ve esaslar, emsal alındığını, dolayısıyla söz konusu ilamın konu ile ilgili gerekçesinin hukuki ve mantıksal bir dayanağı bulunmadığını, Maliye Bakanlığı ile ilgili mevzuatta, il özel idaresi ile ilgili herhangi bir hüküm bulunmaması, gayet tabii ve mantıklı olup, Maliye Bakanlığındaki müstakil daire başkanının emsal alınmak suretiyle genel sekretere ödeme yapılmasına herhangi bir engel ve hukuka aykırılık teşkil etmediğini, aksine "ilgili mevzuatında öngörülen ek ödeme" emsal alınarak genel sekretere ödeme yapılmasıyla 5302 sayılı il Özel İdaresi Kanunu'nun 36. Maddesinin amir hükmü yerine getirilerek, kanun metninin lafız, mana ve maksadına uygun hareket edildiğini,

Nitekim il özel idaresi genel sekreterlerinin mağduriyetlerinin önüne geçilmesi amacıyla 01/08/2010 tarih ve 27659 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 8. maddesinde " konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla bu kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır." hükmü konulduğunu, 2 KASIM 2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 661 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 62. Maddesi ile "Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar bakanlık bağımsız daire başkanları, 1. hukuk müşaviri ve daire başkanı kadrosuna atananlar ise bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynen yararlanırlar; diğer illerde ise genel sekreter kadrosuna atananlar genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık bağımsız daire başkanları, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanırlar." Hükmü getirildiğini, yine 2 Kasım 2011 tarihli resmi gazetede yayımlanan 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesi ile (1) sayılı cetvelde yer alan büyük şehir olmayan illerdeki genel sekreterlere % 190 oranında ek ödeme yapılacağı hükmünün yer aldığını, dolayısıyla kanun koyucunun, 5302 sayılı kanunun 36. Maddesi ile genel sekreterlere bu ödemenin yapılmasını lafzen ve ruhen kastettiğinin açıklığa kavuşturulduğunu, makam tazminatının 9000 gösterge rakamı üzerinden ödenmesi sonucunda oluşan 3.939,30 TL’nin Genel Sekreter İbrahim ŞİMŞEK 'ten tahsil edilerek bilgi verileceğini, belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” İleri sürülen gerekçeler, Daire kararında karşılanmış olduğundan ve aynı konuda Temyiz Kurulunun istikrar kazanmış kararlarının bulunması yanı sıra, anılan ödemenin kimlere ve ne oranlarda yapılacağı konusunda yapılmış bulunan düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenlemelere açıkça aykırı olarak yapılan ödemelerin, 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici 8 inci maddesi kapsamına girmediği değerlendirildiğinden, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzelenmiş Daire Kararının korunması gerektiği düşünülmektedir” Demiştir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Norm Kadro Ve Personel İstihdamı” başlıklı 36. maddesinde; “Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile atanır.” Hükmü yer almaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununa 3418 sayılı Kanunun 32. maddesi ile ek 13. madde eklenmiş ve bu maddenin 4.fıkrası (a) bendi ile Maliye Bakanlığı personeline ek ödeme yapılması için yetki verilmiş ve verilen yetkiye istinaden de, “Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar” ile bu esaslara “ekli cetvellerde” gösterilen oranlarda Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeline (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç), 08.05.2007 tarihli Bakan oluruyla ek ödemede bulunulmasına ilişkin usul ve esaslar tespit edilmiştir.

Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasların, “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeli (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç) kapsar.” denilmektedir. “Ek Ödeme Oran ve Miktarları” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu usul ve esaslar kapsamına giren personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) ekli cetvellerde yer alan oranların uygulanması suretiyle hesaplanan miktarlarda ek ödeme yapılır.” denilmiş olup, ekli 1 Sayılı Cetvelin 2’nci sırasında “Müsteşar Yardımcısı, Kurul Başkanı, Genel Müdür, Strateji Geliştirme Başkanı, Maliye Yüksek Eğitim Merkezi Başkanı için %195” oranında ek tazminat öngörülmüştür. Bu esaslar, Yürürlük başlıklı 6’ncı maddedeki “Bu usul ve esaslar 15.05.2007 tarihinde yürürlüğe girer.” Hükmü ile son bulmuştur.

5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen “ilgili mevzuat” ve “haklar” ibarelerinden; üstlenilen görevin özelliği ve hizmet gereği gibi farklı nedenlerle ödemeler öngören mevzuat hükümleri değil, görev yaptığı kurum ne olursa olsun, “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık genel müdürleri” ve “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık müstakil daire başkanları” için istisnasız aynı miktar ve oranda mali hakların (aylık, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, iş güçlüğü zammı, temininde güçlük zammı, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, görev tazminatı, denge tazminatı) ödenmesini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4505 sayılı Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanun ile 375 ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler olarak anlaşılması gerekmektedir.

Bunun dışında hizmetin gereği ve özelliği gibi nedenlerle, Bakanlıklara göre farklılık arz eden ve bir kısmında hiç ödenmeyen; ek ödeme, fon, ikramiye, teşvik ikramiyesi, döner sermaye ve katkı payı gibi ödemeleri öngören özel nitelikteki mevzuatı, 5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesindeki “ilgili mevzuat” ve “haklar” kapsamında yorumlayıp, il özel idare genel sekreterlerine, genel sekreter yardımcılarına ve daire başkanlarına da kıyasen uygulamanın hiçbir yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Bu durum, Sayıştay Dairelerinin ilamları üzerine Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü 07.05.2009 tarihli 2009/41 sayılı genelgesi ile teyit edilerek, il özel idarelerince buna göre uygulama yapılması istenilmiştir.

Dilekçi, ilamda yer alan tazmin hükmünün 6009 sayılı kanunun Geçici 8. maddesi kapsamında değerlendirilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı kanunun geçici 8. maddesinde, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla mahalli idarelerin bütün personeli için çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, İl Özel İdaresi Genel Sekreterine 5302 sayılı kanun hükümlerine aykırı olarak ödenen ek ödemeyi (Maliye Bakanlığı personeli olmadığı için), bu kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

Ek dilekçede ifade edilen 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ise 2. Kasım 2011 tarihinde yürürlüğe girdiğinden 2009 yılında yapılan ödemelere yasal dayanak teşkil etmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 1073 sayılı ilamın 1. maddesiyle 8.768,15 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 01.04.2014 tarih ve 38707 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.