Sayıştay 6. Dairesi 36743 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 36743

• Tutanak No: 39681

• Tutanak Tarihi: 25.11.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 778 sayılı İlamın 1. maddesiyle, “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim Blokları İkmal İnşaatı Yapım” işinde yüklenici Oze İnş. Beton San. ve Tic. Ltd. Şti’ne yapılan hakediş ödemelerinde (harcanmayan ödenekler dikkate alınmadan) fiyat farkının hatalı hesaplanarak ödendiği gerekçesiyle 218.588,05 TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçiler (İlamda söz konusu maddede sorumluluğu bulunup Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Dekan Prof. Dr. Ercan EFE, Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Fakülte Sekreteri Mehmet EREN, Düzenleyen sıfatıyla temyiz talep edenler İnşaat Mühendisi Alihan EŞBAH ve İnşaat Teknikeri Aydın SELÇUK ile Hakedişi Onaylayan sıfatıyla temyiz talep eden Yapım İşleri ve Teknik Daire Başkanı Recep KEÇE) ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; Oze İnş. Bet. San. ve Tic. Ltd. Şti. Yükleminde bulunan KSU Ziraat Fakültesi Eğitim Blokları İkmal İnşaatı Yapım İşinde sözleşmesi gereği fiyat farkı uygulamasının Fiyat Farkı Kararnamesi hükümleri doğrultusunda yapıldığını, söz konusu işin ihalesinin 25.07.2007 tarihinde yapılarak 11.12.2007 tarihinde sözleşmeye bağlandığını, 13.12.2007 tarihinde de itibari yer teslimi yapılarak işe başlanıldığını, işin nihai ikmal tarihinin 21.01.2011 olduğunu (işin sözleşmesinin 10. maddesi hükmü gereğince yer teslimi olan 13.12.2007 tarihinden itibaren işin süresi 1135 gün olduğundan işin nihai ikmal tarihinin de 21.01.2011 tarihi olarak belirlendiğini), söz konusu işin yıllara sari olarak ihale edildiğini, bu işin sözleşmesinde götürü bedeli üzerinden; 2007 yılında % 19 x 6.589.089.00 YTL = 1.251.927,00 YTL/KDV HARİÇ, 2008 yılında % 27 x 6.589.089.00 YTL = 1.779.054,00 YTL/KDV HARİÇ, 2009 yılında % 27 x 6.589.089.00 YTL = 1.779.054,00 YTL/KDV HARİÇ ve 2010 yılında % 27 x 6.589.089.00 YTL = 1.779.054,00 YTL/KDV HARİÇ olmak üzere toplamda 6.589.089.00 YTL ödenek tahsis edildiğini, ihalenin geç sonuçlanması ile yer tesliminin 13.12.2007 tarihinde yapılmasından dolayı yüklenici firma tarafından 24.12.2007 tarih ve bila sayılı dilekçe ile 2007 yılı ödeneği olarak ayrılan ödeneğin harcanamayacağı düşüncesiyle gereğinin yapılması için İdareye başvurulduğunu ve kontrol teşkilatının süre uzatım teklif varakası ve süre uzatım komisyon kararı ile işin süresi 18.02.2011 tarihine kadar uzatılarak ödenek dilim değişikliği yapıldığından 2007 yılı götürü bedel ödeneğinin bir sonraki yılın başlangıcına eklendiğini, verilen süre uzatımı ve ödenek dilimi değişikliği, sözleşmenin 12. maddesi ve Fiyat Farkı Kararnamesinin 8’inci maddesi uyarınca belirlenen yıllara ait ödenek dilimlerinin; 2008 mali yılında 2.934.200,00 TL, 2009 mali yılında 1.773.654.00 TL, 2010 mali yılında 1.773.654.00 TL ve 2011 mali yılında 87.581,00 TL olmak üzere toplam 6.569.089.00 TL şeklinde revize edilmesinin uygun görüldüğünü, verilen süre uzatımına göre (ihalenin geç sonuçlanması nedeniyle yer tesliminin çalışılmayacak gün başlangıcına 2 gün kala yapılmasından ötürü) işin nihai ikmal tarihinin 18.02.2011 yılına ötelendiğini, Maliye Bakanlığınca; 2007 yılında aylara göre ödenek tahsisi bulunmadığını, 2008 yılındaki tahsis ödeneğinin 2.235.000,00 YTL/KDV olduğunu, 2009 yılındaki tahsis ödeneğinin 2.940.000.00 YTL/KDV olarak belirlenmiş olup belirlenen ödenek harcamasının yapıldığını, 2008 yılında ödeneklerin aylara göre dağılımını gösteren Strateji Daire Başkanlığından alınan dilekçe ekindeki ödenek durum bilgisine göre serbest bırakma oranlarının gösterilmiş olup Ocak ayında ödenek gösterilmemesine rağmen idarece yapılan fiyat farkı hesaplamasında Ocak ayıda dâhil edilerek fiyat farkı hesabı yapıldığını, 2009 yılında da ödenek durum belgesine göre Ocak ve Şubat ayında ödenek gösterilmediği halde fiyat farkı hesabında Ocak ve Şubat aylarının da gün hesabına dâhil edilerek fiyat farkı hesabı yapıldığını (diğer bir deyişle çalışılmayan günler ve ödeneği olmayan aylar dahi hesaba katılarak fiyat farkı ödemesi yapıldığını), sorgu ve nihayetinde ilamda Fiyat Farkı Kararnamesinin "iş programı ve ödenek dilimi" başlıklı 8’inci maddesindeki hükme dayandırılarak 2007 yılındaki sözleşme ödeneği 1.251.927,00 YTL'ye 2007 yılı Aralık ayı endeksine göre fiyat farkı hesaplanması gerektiği belirtilerek yanlış yapılan uygulamadan dolayı fazla ödemeye sebebiyet verildiği şeklindeki hükmün ihalenin yıl sonunda yapılması ve çalışılmayan mevsime rastlaması nedeniyle verilen süre uzatımı ve ödenek dilim değişikliği nedenleri ile doğru olmadığını, Maliye Bakanlığınca ödeneğin aylara dağılımına göre fiyat farkı hesaplandığı takdirde dilekçe ekindeki hesap tablosunda da görüleceği üzere 2008 ve 2009 yılları için ödenmesi gereken fiyat farkı tutarının 564.313,61 TL olduğunu, İdarenin verilen süre uzatımı ve ödenek dilimi değişikliğine göre hakedişler arası enterpolasyon yaparak ödediği tutarın ise 535.289,28 TL olduğunu buradan da anlaşılacağı üzere idare yararı gözetilerek fiyat farkı ödemesi yapıldığını ifade etmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; ileri sürülen gerekçelerin, Daire Kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığı düşüncesiyle temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Sorumlular tarafından hakedişlerde fiyat farkı hesabı, (revize edilen) iş programı hiç dikkate alınmadan imalâtın yapıldığı ayları bulmak için birden fazla ayı kapsayan hakedişlerde enterpolasyon yöntemi uygulanması ve her aydaki imalat tutarına hakedişin de o ay içinde düzenleneceği varsayımıyla bir önceki ayın indeksi güncel indeks olarak tatbik edilmesi suretiyle yapılmıştır.

31.12.2002 tarih ve 24980/3 Mükerrer sayılı Resmi Gazete yayımlanan 2002/5039 sayılı Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 5’inci maddesinde:

“j) Uygulama ayı: İdarece onaylanmış iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirildiği ayı,

k) Temel indeks: İhale (son teklif verme) tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi,

l) Güncel indeks: Hak edişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi,

m) Fiyat farkı: Birim fiyat sözleşmelerde, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak gerçekleşen imalat iş kalemleri ve ihzarat için; anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde ise, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen imalat iş grupları için, bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,

İfade eder.”

6’ncıncı maddesinde:

“Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn - 1 )

…” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlere göre fiyat farkı hesaplamalarında, temel indeks ve güncel indeks olarak adlandırılan iki ayrı veri kullanılmaktadır. Kararname eki Esasların 5’inci madde hükmüne göre; temel İndeks; ihale (son teklif verme) tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi, güncel indeks ise; hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi, ifade etmektedir. Bu iki referans değerin mukayese edilmesi sonucu ortaya çıkan artı fark fiyat farkı ödenmesine, aksi fark ise fiyat farkı kesintisi yapılmasına neden olmaktadır.

İlamda temel indeks, ihale tarihi olan 25.07.2007 tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeks olan 2007 Haziran ayının indeksi (10.095,11) alınmıştır. Bu manada temel indeks konusunda herhangi bir sorun bulunmamaktadır.

Güncel indeks ise, hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indekstir. Örneğin hakediş raporunun 15.09.2007 tarihinde düzenlendiği kabul edilirse, güncel indeks Eylül içinde yayımlanan Ağustos ayına indeks olacaktır.

Yukarıda belirtilenler dışında konuyla ilgili olarak diğer mevzuatlarda yer alan hükümler incelendiğinde; Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin İş Programı başlıklı 18’inci ve Geçici Hakediş Raporları başlıklı 40’ıncı maddesi, hakedişlerin ne şartlarda düzenleneceğine açıklık getirmektedir. Bu maddelerdeki, iş programı ve hakediş raporlarının düzenlenmesi esaslarına uygun olarak yapılan hakedişlerin, düzenlenme tarihleri; uygulamada genellikle imalatın yapılıp bitirildiği aydan sonraki ay içerisindeki bir tarih olmaktadır.

Gerçekleştirilen imalatların hangi tarihe kadar yapılan imalatları kapsadığının bilinmesi için ise; hakedişin arka kapağında yer alan, ".../.../ tarihine kadar yapılan işin" (itibar tarihi) bölümünün doldurulması ve bir önceki hakediş ile bu hakedişin itibar ettiği zaman aralığında yapılan imalatların, fiyat farkı hesabında esas alınması gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar, tanımlar, hüküm ve esaslardan hareket edildiğinde, fiyat farkına esas aylık güncel indeksin;

1. İmalatın, onaylı iş programına uygun olarak gerçekleştirilmesi gereken ay içerisinde veya gerçekleştirilmesi gereken aydan önce yapılması halinde, o uygulama ayına ait indeksi,

2. İmalatın, onaylı iş programına uygun olarak gerçekleştirilmesi gereken aydan sonra yapılması halinde ise, imalatın iş programına uygun olarak gerçekleştirilmesi gereken ayın indeksi,

İfade ettiği anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalara göre, örneğin iş programındaki Mayıs ayı ödeneğine ilişkin hakediş Haziran ayında düzenlenecek ve fiyat farkı hesabında güncel indeks olarak Mayıs ayı indeksi (hak edişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeks) alınacaktır.

Diğer yandan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımlarında Fiyat Farkı “başlıklı İkinci Bölüm (XII) maddesinin “Hakediş Düzenleme Tarihi” alt başlığını taşıyan (A) bendinde:

“4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 6 ncı maddesinin (k) bendinde uygulama ayı; “idaresince onaylanmış iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirildiği ay” olarak tanımlanmıştır. Bu çerçevede süreklilik arz eden hizmetlerde “hakediş düzenleme tarihi” belirlenirken hakedişe ilişkin işin gerçekleştirildiği ay dikkate alınacak ve bedeli aylık ödenen işlerde en geç o ayın son günü hakediş düzenleme tarihi olarak yazılacaktır.

82.2. Hak ediş düzenleme tarihi olarak hak edişin fiilen düzenlendiği tarih değil, iş programına göre hangi ayda yapılan işin hak edişi düzenlenmekte ise o ayın son günü, hak ediş düzenleme tarihi olarak alınacaktır.”

Denilmektedir.

Söz konusu hüküm süreklilik arz eden ve bedeli aylık ödenen hizmet işleri için geçerli olup, yapım işlerine ilişkin hakediş düzenlemelerini ve fiyat farkı hesap şeklini ilgilendirmemektedir. Dolayısıyla yapım işlerinde YİGŞ’nin 40’ıncı maddesinde hüküm altına alındığı üzere, sözleşme ve eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenecek, hakedişin düzenleme tarihi de fiili duruma göre belirlenecektir.

Söz konusu işte müteahhit işe 13.12.2007 tarihinde işe başlamıştır. Sözleşmenin 12.2. maddesinde hakediş raporlarının 30 günde bir düzenleneceği hükme bağlanmış, her ayın son gününde düzenleneceğine ilişkin düzenlemeye yer vermemiştir. Bu durumda 1. hakedişin 12.01.2008 tarihinde düzenlemesi gerekmektedir.

Buraya kadar yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere birden fazla ayı kapsayan hakedişlerde enterpolasyon yöntemi uygulanmasında bir sakınca bulunmamakla beraber her aydaki imalat tutarına hakedişin de o ay içinde düzenleneceği varsayımıyla bir önceki ayın indeksi güncel indeksin uygulanması yüklenici açısından dezavantajlı bir durum yaratmıştır. Yukarıda belirtildiği üzere imalatın yapılacağı aydan bir sonraki ayda hakediş düzenleneceği varsayılarak imalatın yapıldığı ayın indeksinin uygulanması gerekmektedir ki bu durum ilamda zaten dikkate alınmış olduğundan yüklenicinin yaşadığı bu mağduriyet bir nevi bertaraf edilmiştir.

İlamda esas ihtilaf konusu olan fiyat farkı hesabının onaylı iş programı üzerinden yapılmamış olması; dolayısıyla herhangi bir aya ait onaylı iş programındaki ödenek harcanamadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak hakedişlerde, hakediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksinin uygulanması hususuna riayet edilmemiş olmasıdır.

Yukarıda belirtilen Esaslar’ın 7’nci maddesinin (g) bendinde:

“Bu Esaslar, iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ve/veya iş grupları ile ihzarata uygulanır.”,

8’inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrasında:

“Yüklenici, sözleşme yapıldıktan sonra iş kalemlerini, aylık imalatı, ihzaratı ve yıllık ödenekleri ve bunların aylara dağılımını gösteren ayrıntılı bir iş programı hazırlayarak idareye onaylatmak zorundadır.

Herhangi bir aya ait onaylı iş programındaki ödenek harcanamadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak hak edişlerde, hak ediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksi uygulanır.

Yükleniciye, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle veya sözleşmenin ifasının gecikmesine idarenin kusurunun sebep olduğu durumlarda süre uzatımı verilmesi halinde, uzatılan süreye göre yüklenici tarafından hazırlanan ve idarece onaylanan revize iş programına uygun olarak yapılan işler için fiyat farkı hesaplanır.”

Hükümleri bulunmaktadır.

Bilindiği üzere, iş programında sözleşme fiyatı cinsinden aylık ödenek dilimleri de gösterilmekte, yüklenicinin o ay içerisinde imalat ve ihzarat toplamı itibariyle aylık ödenek dilimi kadar veya kendi iradesi dahilinde olmak üzere ödenek diliminin üzerinde bir gerçekleşme sağlaması gerekmektedir. Bunun sağlandığı durumlarda, o hakediş döneminde yapılan işlerin tamamına hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayın indeksi güncel indeks olarak kabul edilerek fiyat farkı hesaplanmaktadır. Yüklenicinin kendi kusuruyla aylık ödenek dilimlerinin gerisinde kalması halinde ise, Kararnamenin yukarıda ifade edilen yaptırım hükmünün uygulanması gerekmekte olup daha sonraki aylarda yapılacak hakedişlerde hakediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksi uygulanmak zorundadır.

Bu açıklamalar karşısında onaylı iş programına riayet edilmeden fiyat farkı hesaplanmasının mevzuata açıkça aykırılık teşkil ettiği konusunda şüphe bulunmamakla beraber dilekçilerin “ihalenin geç sonuçlanması ile yer tesliminin 13.12.2007 tarihinde yapılmasından dolayı yüklenici firma tarafından 24.12.2007 tarih ve bila sayılı dilekçe ile 2007 yılı ödeneği olarak ayrılan ödeneğin harcanamayacağı düşüncesiyle gereğinin yapılması için İdareye başvurulduğu ve bunun sonucunda kontrol teşkilatının süre uzatım teklif varakası ve süre uzatım komisyon kararı ile işin süresinin 18.02.2011 tarihine kadar uzatılarak ödenek dilim değişikliği yapıldığından 2007 yılı götürü bedel ödeneğinin bir sonraki yılın başlangıcına eklendiği” yönündeki iddiaları da göz ardı edilmemelidir. Lakin, söz konusu durum ilamdaki kamu zararı hesabında dikkate alınmadan ilk iş programı üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Buna göre; Fiyat Farkı Kararnamesinin 8’inci maddesi uyarınca belirlenen yıllara ait ödenek dilimleri; 2008 mali yılında 2.934.200,00 TL, 2009 mali yılında 1.773.654.00 TL, 2010 mali yılında 1.773.654.00 TL ve 2011 mali yılında 87.581,00 TL olmak üzere toplam 6.569.089.00 TL şeklinde revize edilmiş olup 2008 ve 2009 yıllarında ödeneklerin aylara göre dağılımını gösteren Strateji Daire Başkanlığından alınan dilekçe ekindeki ödenek durum bilgisine göre serbest bırakma oranları, diğer bir deyişle revize iş programına göre kamu zararı hesabı yapılması gerekmektedir.

Revize İş Programı doğrultusunda yukarıda belirtilen tüm hususlar dikkate alınarak yapılan kamu zararı hesabında ise:

2008 YILI İÇİN:

Aylar KDV Hariç Ödenek İmalat Tutarı Esas Alınacak İndeks

Aralık (2007) 0,00 17.956,19 İmalat, onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Aralık

Ocak 0,00 30.924,56 İmalat, onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Ocak

Şubat 39.380,51 28.929,42 İmalat, onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Şubat

Mart 240.677,97 30.924,56 Mart

Nisan 200.000,00 29.926,99 Mart

Mayıs 200.000,00 108.954,69 Mart

Haziran 200.000,00 115.963,04 32.442,07 TL'si Marttan kalan ödenekle ödeneceği için Mart, geriye kalan 83.520,97 TL'si Nisandan kalan ödenekle ödeneceği için Nisan

Temmuz 240.677,97 412.763,54 116.479,03 TL'si Nisandan kalan ödenekle ödeneceği için Nisan, 200.000,00 TL'si Mayıstan kalan ödenekle ödeneceği için Mayıs, geriye kalan 96.284,50TL'si Hazirandan kalan ödenekle ödeneceği için Haziran

Ağustos 120.338,98 317.064,73 103.715,50 TL'si Hazirandan kalan ödenekle ödeneceği için Haziran, geriye kalan 213.349,23 TL'si Temmuzdan kalan ödenekle ödeneceği için Temmuz

Eylül 161.016,95 147.878,37 27.328,74 TL'si Temmuzdan kalan ödenekle ödeneceği için Temmuz, 120.338,98 TL'si Ağustostan kalan ödenekle ödeneceği için Ağustos, geriye kalan 210,65 TL'si Eylülden kalan ödenekle ödeneceği için Eylül

Ekim 243.220,34 196.605,95 160.806,30 TL'si Eylülden kalan ödenekle ödeneceği için Eylül, geriye kalan 35.799,65 TL'si için Ekim

Kasım 240.677,97 257.374,13 207.420,69 TL'si Ekimden kalan ödenekle ödeneceği için Ekim, geriye kalan 49.953,44 TL'si için Kasım

Aralık 83.898,31 34.316,55 Kasımdan kalan ödenekle ödeneceği için Kasım

İmalat Tutarı (An) Uygulama Ayı

(2008 Yılı İçin) Güncel İndeks (Uygulama Ayı İndeksi) Temel İndeks (2007 Haziran İndeksi) (Pn-1) =

(Güncel İndeks / Temel İndeks) - 1 Fiyat Farkı (F) = An x B yani 0,90 x (Pn-1)

17.956,19 Aralık (2007) 10.385,52 10.095,11 0,028767 464,90

30.924,56 Ocak 10.429,14 10.095,11 0,033088 920,92

28.929,42 Şubat 10.696,37 10.095,11 0,059560 1.550,72

30.924,56 Mart 11.035,41 10.095,11 0,093144 2.592,40

29.926,99 Mart 11.035,41 10.095,11 0,093144 2.508,77

108.954,69 Mart 11.035,41 10.095,11 0,093144 9.133,64

32.442,07 Mart 11.035,41 10.095,11 0,093144 2.719,61

83.520,97 Nisan 11.531,83 10.095,11 0,142318 10.697,91

116.479,03 Nisan 11.531,83 10.095,11 0,142318 14.919,40

200.000,00 Mayıs 11.176,07 10.095,11 0,107078 19.273,97

96.284,50 Haziran 11.814,14 10.095,11 0,170283 14.756,09

103.715,50 Haziran 11.814,14 10.095,11 0,170283 15.894,93

213.349,23 Temmuz 11.961,40 10.095,11 0,184871 35.497,82

27.328,74 Temmuz 11.961,40 10.095,11 0,184871 4.547,05

120.338,98 Ağustos 11.681,96 10.095,11 0,157190 17.024,47

210,65 Eylül 11.577,08 10.095,11 0,146801 27,83

160.806,30 Eylül 11.577,08 10.095,11 0,146801 21.245,84

35.799,65 Ekim 11.643,17 10.095,11 0,153348 4.940,81

207.420,69 Ekim 11.643,17 10.095,11 0,153348 28.626,70

49.953,44 Kasım 11.639,58 10.095,11 0,152992 6.878,22

34.316,55 Kasım 11.639,58 10.095,11 0,152992 4.725,14

2008 YILI TOPLAM FİYAT FARKI 218.947,14

2009 YILI İÇİN:

Aylar KDV Hariç Ödenek İmalat Tutarı Esas Alınacak İndeks

Ocak 0,00 62.952,81 İmalat, onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Ocak

Şubat 0,00 56.860,60 İmalat, onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Şubat

Mart 249.152,54 99.089,45 Mart

Nisan 211.016,95 137.256,83 30.249,68 TL'si Marttan kalan ödenekle ödeneceği için Mart, geriye kalan 107.007,15 TL'si için Nisan

Mayıs 198.305,08 98.394,15 Nisandan kalan ödenekle ödeneceği için Nisan

Haziran 198.305,08 85.814,19 5.615,65 TL'si Nisandan kalan ödenekle ödeneceği için Nisan, geriye kalan 80.198,54 TL'si Mayıstan kalan ödenekle ödeneceği için Mayıs

Temmuz 385.593,22 69.764,27 Mayıstan kalan ödenekle ödeneceği için Mayıs

Ağustos 384.745,76 73.494,04 48.342,27 TL'si Mayıstan kalan ödenekle ödeneceği için Mayıs, geriye kalan 25.151,77 TL'si Hazirandan kalan ödenekle ödeneceği için Haziran

Eylül 293.220,34 284.986,02 173.153,31 TL'si Hazirandan kalan ödenekle ödeneceği için Haziran, geriye kalan 111.832,71 TL'si Temmuzdan kalan ödenekle ödeneceği için Temmuz

Ekim 254.237,29 294.485,55 273.760,51 TL'si Temmuzdan kalan ödenekle ödeneceği için Temmuz, geriye kalan 20.725,04 TL'si Ağustostan kalan ödenekle ödeneceği için Ağustos

Kasım 254.237,29 563.792,47 364.020,72 TL'si Ağustostan kalan ödenekle ödeneceği için Ağustos, geriye kalan 199.771,75 TL'si Eylülden kalan ödenekle ödeneceği için Eylül

Aralık 62.711,86 370.103,00 93.448,59 TL'si Eylülden kalan ödenekle ödeneceği için Eylül, 254.237,29 TL'si Ekimden kalan ödenekle ödeneceği için Ekim, geriye kalan 22.417,12 TL'si Kasımdan kalan ödenekle ödeneceği için Kasım

İmalat Tutarı (An) Uygulama Ayı

(2009 Yılı İçin) Güncel İndeks (Uygulama Ayı İndeksi) Temel İndeks (2007 Haziran İndeksi) (Pn-1) =

(Güncel İndeks / Temel İndeks) - 1 Fiyat Farkı (F) = An x B yani 0,90 x (Pn-1)

62.952,81 Ocak 11.253,10 10.095,11 0,114708 6.499,07

56.860,60 Şubat 11.384,56 10.095,11 0,127730 6.536,53

99.089,45 Mart 11.417,60 10.095,11 0,131003 11.682,92

30.249,68 Mart 11.417,60 10.095,11 0,131003 3.566,52

107.007,15 Nisan 11.491,59 10.095,11 0,138332 13.322,29

98.394,15 Nisan 11.491,59 10.095,11 0,138332 12.249,98

5. 615,65 Nisan 11. 491,59 10. 095,11 0,138332 699,14

80.198,54 Mayıs 11.485,84 10.095,11 0,137763 9.943,53

69.764,27 Mayıs 11.485,84 10.095,11 0,137763 8.649,83

48.342,27 Mayıs 11.485,84 10.095,11 0,137763 5.993,79

25.151,77 Haziran 11.594,31 10.095,11 0,148508 3.361,70

173.153,31 Haziran 11.594,31 10.095,11 0,148508 23.143,12

111.832,71 Temmuz 11.512,42 10.095,11 0,140396 14.130,75

273.760,51 Temmuz 11.512,42 10.095,11 0,140396 34.591,32

20.725,04 Ağustos 11.560,55 10.095,11 0,145163 2.707,66

364.020,72 Ağustos 11.560,55 10.095,11 0,145163 47.558,22

199.771,75 Eylül 11.631,67 10.095,11 0,152208 27.366,23

93.448,59 Eylül 11.631,67 10.095,11 0,152208 12.801,29

254.237,29 Ekim 11.664,71 10.095,11 0,155481 35.576,21

22.417,12 Kasım 11.815,57 10.095,11 0,170425 3.438,40

2009 YILI TOPLAM FİYAT FARKI 283.818,51

TOPLAM ÖDENEN FİYAT FARKI (I) = 535.289,29

TOPLAM ÖDENMESİ GEREKEN FİYAT FARKI (II) = 2008 YILI + 2009 YILI

= 218.947,14 + 283.818,51

= 502.765,65

KAMU ZARARI = (I) – (II)

= 32.523,64

% 18 KDV’Lİ KAMU ZARARI = 32.523,64 x 1,18

= 38.377,90 TL

Olmaktadır.

Her ne kadar dilekçiler tarafından ödenek dilimlerine göre yapılan hesaplamalar doğrultusunda 2008 ve 2009 yılları toplamında 564.313,61 fiyat farkı ödemesi yapılması gerektiği dolayısıyla (564.313,61 - 535.289,29=) 29.024,32 TL kamu kazancı sağlandığı iddia edilmekte ise yapılan bu hesaplamalarda (söz konu yıllarda işe ait ödeneklerin tamamı harcanmadığı halde) doğrudan ödenek dilimlerine fiyat farkı uygulandığı dolayısıyla her hâlükârda yapılan imalata fiyat farkı uygulanacağı hususunun göz ardı edildiği, diğer taraftan herhangi bir aya ait onaylı iş programındaki ödenek harcanamadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak hakedişlerde, hakediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksinin uygulanması hususuna hiç dikkat edilmediği görülmektedir.

Bu itibarla, yukarıda detaylarıyla belirtilen hesaplamalar göz önüne alınmak suretiyle dilekçi iddialarının kısmen kabul edilerek 778 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen 218.588,05 TL tutarındaki tazmin hükmünden mevzuata uygun olarak ödenen 180.210,15 TL’nin düşülerek, geriye kalan ve mevzuata aykırı olarak ödenen 38.377,90 TL’nin;

Harcama Yetkilisi (Dekan) Prof. Dr. Ercan EFE, Gerçekleştirme Görevlisi (Fakülte Sekreteri) Mehmet EREN, Düzenleyenler (İnş. Müh.) Alihan EŞBAH ve (İnş. Tek) Aydın SELÇUK ile Hakedişi Onaylayan (YİTD Başkanı) Recep KEÇE’nin

uhdelerinde kalmak üzere, hükmün 38.377,90 TL olarak DÜZELTİLEREK TASDİKİNE,

2. 778 sayılı İlamın 10. maddesiyle, “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Kampus Altyapısı İkmal İnşaatı işinde yüklenici “Sayar İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti”ne yapılan hakediş ödemelerinde (harcanmayan ödenekler dikkate alınmadan) fiyat farkının hatalı hesaplanarak ödendiği gerekçesiyle 24.061,96 TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçiler (İlamda söz konusu maddede sorumluluğu bulunup Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Yapım İşleri ve Teknik Daire Başkanı Recep KEÇE, Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Yapım İşleri Şube Müdürü Tamer ÜCÜK ile Düzenleyen sıfatıyla temyiz talep edenler İnşaat Mühendisi Alihan EŞBAH, Makine Mühendisi H. Atıl KAMER, Elektrik Mühendisi Yusuf DEMİR, Peyzaj Yüksek Mimarı A. Alpagu İLTER, Makine Teknikeri Ahmet ÖZDÖŞEMECİ ve Elektrik Teknikeri Tacim HUYLU) ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; Sayar İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti. yükleminde bulunan Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Kampus Alt Yapısı İkmal İnşaatı Yapım İşinde sözleşmesi gereği fiyat farkı uygulamasının Fiyat Farkı Kararnamesi hükümleri doğrultusunda yapıldığını, söz konusu işin ihalesinin 17.08.2007 tarihinde yapılarak 01.10.2007 tarihinde sözleşmeye bağlandığını, 02.10.2007 tarihinde de itibari yer teslimi yapılarak işe başlanıldığını, işin nihai ikmal tarihinin 11.10.2010 olduğunu (işin sözleşmesinin 10. maddesi hükmü gereğince yer teslimi olan 02.10.2007 tarihinden itibaren işin süresi 1130 gün olduğundan işin nihai ikmal tarihinin de 11.10.2010 tarihi olarak belirlendiğini), söz konusu işin yıllara sari olarak ihale edildiğini, bu işin sözleşmesinde götürü bedeli üzerinden; 2007 yılında % 23 x 7.220.000,00 YTL = 1.660.600,00 YTL/KDV HARİÇ, 2008 yılında % 30 x 7.220.000,00 YTL = 2.166.000,00 YTL/KDV HARİÇ, 2009 yılında % 26 x 7.220.000,00 YTL = 1.877.200,00 YTL/KDV HARİÇ ve 2010 yılında % 21 x 7.220.000,00 YTL = 1.516.200,00 YTL/KDV HARİÇ olmak üzere toplamda 7.220.000,00 YTL ödenek tahsis edildiğini, yüklenici Sayar İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin yer tesliminden itibaren işe başlayarak 2007 yılında sözleşme fiyatları ile 2.387.503,80 TL, 2008 yılı sözleşme fiyatları ile (5.324.307,26 - 2.387.503,80 = 2.936.803,46 TL), 2009 yılı sözleşme yılı fiyatları ile (7.942.000,00 - 5.324.307,26 = 2.617.692,74 TL) toplam 7.942.000,00 TL (% 10 keşif artışı dahil) ödenek harcadığını, yukarıda da görüldüğü gibi yüklenici firmanın yılları içerisinde ayrılan ödeneğin tamamından (İş Programından) fazla harcama yaparak işi süresinden önce 04.12.2009 tarihinde bitirdiğini, Maliye Bakanlığınca aylara göre serbest bırakılan ödenek dilimlerini gösteren 2007 yılı ödenek durum bilgisine göre 2007 yılı ödeneğinin 2.875.700,00 TL/KDV, 2008 yılındaki ödeneğin 5.012.249,59 TL/KDV, 2009 yılındaki ödeneğin 3.497.576,31 TL/KDV dâhil olup harcandığını, 2007 Mart, Nisan Mayıs, Haziran, Temmuz ve Kasım aylarında ödeneği mevcut olduğundan yer tesliminin 02.10.2007 tarihinde yapılması nedeniyle 2007 yılı ödeneği 02.10.2007 tarihi ile 2 nolu hakediş tarihi (17.12.2007) arası enterpolasyon yapılarak fiyat farkı ödendiğini, 2008 yılında ödeneklerin aylara göre dağılımını gösteren Strateji Daire Başkanlığından alınan dilekçe ekindeki ödenek durum bilgisine göre serbest bırakma oranlarının gösterilmiş olup Ocak ayında ödenek gösterilmemesine rağmen idarece yapılan fiyat farkı hesaplamasında Ocak ayıda dâhil edilerek fiyat farkı hesabı yapıldığını, 2009 yılında da ödenek durum belgesine göre Ocak ve Şubat ayında ödenek gösterilmediği halde fiyat farkı hesabında Ocak ve Şubat aylarının da gün hesabına dâhil edilerek fiyat farkı hesabı yapıldığını, İdarece yapılan fiyat farkı ödemesinde çalışılmayan günler ve ödeneği olmayan aylar dahi hesaba katılarak hakediş tarihleri arası enterpolasyon yapılarak ödeme yapıldığından fazla ödemenin söz konusu olmadığını hatta Maliye Bakanlığınca aylara göre ödenek dilimine göre yapılan hesaplamada fiyat farkı tutarı 833.201,10 TL iken idarece ödenen toplam fiyat farkı tutarının 689.801,64 TL olduğunu, buradan da anlaşılacağı üzere fiyat farkı ödemesinde idare yararı gözetilerek ödeme yapıldığı, işin nihai ikmal tarihinden önce bitirildiği ve hakkedişler arası enterpolasyon yapılarak ödeme yapıldığı ve ayrıca ilama esas sorguda yer alan Fiyat Farkı Hesap Tablosu içeriğinde (dilekçe ekinde gösterildiği üzere) hesap hatası yapıldığı dikkate alındığında fazla ödemenin söz konusu olmadığını ifade etmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; ileri sürülen gerekçelerin, Daire Kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığı düşüncesiyle temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

• İlam hükmünün içeriği (ödenek dilimleri dikkate alınmayarak fiyat farkı hesabı yapılması) aynı olup İlamın 1. maddesine yönelik Raportör Görüşünün 1. Sırasında belirtilen açıklamalar doğrultusunda revize iş programı esas alınmak suretiyle hesaplama yapılacak olursa:

2007 YILI İÇİN:

Aylar KDV Hariç Ödenek İmalat Tutarı Esas Alınacak İndeks

Ocak 0,00 0,00 -

Şubat 0,00 0,00 -

Mart 607.247,69 0,00 -

Nisan 337.359,65 0,00 -

Mayıs 337.359,65 0,00 -

Haziran 269.887,25 0,00 -

Temmuz 202.417,20 0,00 -

Ağustos 0,00 0,00 -

Eylül 0,00 0,00 -

Ekim 0,00 439.102,79 İşyeri Teslim Tarihi 02.10.2007 olduğu için Ekim

Kasım 682.762,45 454.244,27 Eskiden kalan ödeneklerden (Mart+Nisan+Mayıs+Haziran+Temmuz) ödeneceği için Ekim

Aralık 0,00 1.572.032,67 860.924,39 TL'si eskiden kalan ödeneklerden ödeneceği için Ekim, 682.762,45 TL'si Kasımdan kalan ödeneklerden ödeneceği için Kasım,28.345,83 TL'si imalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Aralık

İmalat Tutarı (An) Uygulama Ayı

(2007 Yılı İçin) Güncel İndeks (Uygulama Ayı İndeksi) Temel İndeks (2007 Temmuz İndeksi) (Pn-1) =

(Güncel İndeks / Temel İndeks) - 1 Fiyat Farkı (F) = An x B yani 0,90 x (Pn-1)

439.102,79 Ekim 10.277,57 10.101,58 0,017422 6.885,05

454.244,27 Ekim 10.277,57 10.101,58 0,017422 7.122,47

860.924,39 Ekim 10.277,57 10.101,58 0,017422 13.499,14

682.762,45 Kasım 10.369,52 10.101,58 0,026525 16.298,98

28.345,83 Aralık 10.385,32 10.101,58 0,028089 716,58

2007 YILI TOPLAM FİYAT FARKI 44.522,22

2008 YILI İÇİN:

Aylar KDV Hariç Ödenek İmalat Tutarı Esas Alınacak İndeks

Ocak 0,00 160.943,53 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Ocak

Şubat 46.759,61 150.560,08 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Şubat

Mart 289.171,28 583.269,73 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Mart

Nisan 225.184,44 390.955,66 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Nisan

Mayıs 225.184,44 147.380,15 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Mayıs

Haziran 225.184,44 142.625,95 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Haziran

Temmuz 259.023,64 142.625,95 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Temmuz

Ağustos 129.204,19 424.013,99 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Ağutos

Eylül 911.197,16 336.795,84 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Eylül

Ekim 260.254,15 98.335,63 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Ekim

Kasım 261.484,67 95.163,52 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Kasım

Aralık 398.071,95 87.266,37 Kasımdan kalan ödenekten ödeneceği için Kasım

İmalat Tutarı (An) Uygulama Ayı

(2008 Yılı İçin) Güncel İndeks (Uygulama Ayı İndeksi) Temel İndeks (2007 Temmuz İndeksi) (Pn-1) =

(Güncel İndeks / Temel İndeks) - 1 Fiyat Farkı (F) = An x B yani 0,90 x (Pn-1)

160.943,53 Ocak 10.429,14 10.101,58 0,032427 4.696,97

150.560,08 Şubat 10.696,37 10.101,58 0,058881 7.978,60

583.269,73 Mart 11.035,41 10.101,58 0,092444 48.527,78

390.955,66 Nisan 11.531,83 10.101,58 0,141587 49.818,73

147.380,15 Mayıs 11.176,07 10.101,58 0,106369 14.108,95

142.625,95 Haziran 11.814,14 10.101,58 0,169534 21.761,94

142.625,95 Temmuz 11.961,40 10.101,58 0,184112 23.633,21

424.013,99 Ağustos 11.681,96 10.101,58 0,156449 59.702,83

336.795,84 Eylül 11.577,08 10.101,58 0,146066 44.275,06

98.335,63 Ekim 11.643,17 10.101,58 0,152609 13.506,19

95.163,52 Kasım 11.639,58 10.101,58 0,152253 13.040,07

87.266,37 Kasım 11.639,58 10.101,58 0,152253 11.957,94

2008 YILI TOPLAM FİYAT FARKI 313.008,27

2009 YILI İÇİN:

Aylar KDV Hariç Ödenek İmalat Tutarı Esas Alınacak İndeks

Ocak 0,00 73.825,12 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Ocak

Şubat 0,00 66.680,75 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Şubat

Mart 250.000,00 432.019,98 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Mart

Nisan 211.864,40 298.118,98 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Nisan

Mayıs 198.305,08 168.125,85 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Mayıs

Haziran 198.305,08 162.702,44 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Haziran

Temmuz 387.288,14 206.731,87 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Temmuz

Ağustos 385.593,22 206.731,87 İmalat onaylı revize iş programından önce yapıldığı için Ağustos

Eylül 1.332.691,80 172.598,67 16.419,07 TL'si Ağustostan kalan ödenekten ödeneceği için Ağustos, geriye kalan 156.179,60 TL'si için Eylül

Ekim 0,00 171.256,98 Eylülden kalan ödenekten ödeneceği için Eylül

Kasım 0,00 165.732,56 Eylülden kalan ödenekten ödeneceği için Eylül

Aralık 0,00 16.573,26 Eylülden kalan ödenekten ödeneceği için Eylül

İmalat Tutarı (An) Uygulama Ayı

(2009 Yılı İçin) Güncel İndeks (Uygulama Ayı İndeksi) Temel İndeks (2007 Temmuz İndeksi) (Pn-1) =

(Güncel İndeks / Temel İndeks) - 1 Fiyat Farkı (F) = An x B yani 0,90 x (Pn-1)

73.825,12 Ocak 11.253,10 10.101,58 0,113994 7.574,06

66.680,75 Şubat 11.384,56 10.101,58 0,127008 7.622,08

432.019,98 Mart 11.417,60 10.101,58 0,130279 50.654,67

298.118,98 Nisan 11.491,59 10.101,58 0,137603 36.919,92

168.125,85 Mayıs 11.485,84 10.101,58 0,137034 20.735,06

162.702,44 Haziran 11.594,31 10.101,58 0,147772 21.638,57

206.731,87 Temmuz 11.512,42 10.101,58 0,139665 25.985,94

206.731,87 Ağustos 11.560,55 10.101,58 0,144430 26.872,43

16.419,07 Ağustos 11.560,55 10.101,58 0,144430 2.134,26

156.179,60 Eylül 11.631,67 10.101,58 0,151470 21.290,92

171.256,98 Eylül 11.631,67 10.101,58 0,151470 23.346,32

165.732,56 Eylül 11.631,67 10.101,58 0,151470 22.593,21

16.573,26 Eylül 11.631,67 10.101,58 0,151470 2.259,32

2009 YILI TOPLAM FİYAT FARKI 269.626,78

TOPLAM ÖDENEN FİYAT FARKI (I) = 689.801,64

TOPLAM ÖDENMESİ GEREKEN FİYAT FARKI (II) = 2007 YILI + 2008 YILI + 2009 YILI + FATURALI İMALATLARA UYGULANAN FİYAT FARKI

= 44.522,22 + 313.008,27 + 269.626,78 + 67. 175,86*

= 694.333,13

KAMU ZARARI = (I) – (II)

= - 4.531,49

• Faturalı imalatlara uygulanan fiyat farkı (malzeme fiyat farkı) dilekçilerin de yaptığı gibi aylık imalatlara ilişkin fiyat farkından ayrı tutulmuş ve dilekçilerin hesapladığı tutar üzerinden fiyat farkı hesabımıza katılmıştır. (16.887,16 + 38.318,12 +11.970,58 = 67.175,86)

Görüleceği üzere kamu zararı oluşmamış aksine KDV hariç 4.531,49 TL kamu kazancı meydana gelmiştir. Kaldı ki, denetçi tarafından yapılan hesaplama doğrultusunda ilamda oluşturulan kamu zararı tablosunda dilekçiler tarafından da ifade edildiği gibi hesap hatası da bulunmaktadır. Buna göre; kamu zararı tablosundaki değerlerin yeniden toplanması sonucunda ödenmesi gereken fiyat farkı tutarının 669.410,15 TL değil, 694.921,70 TL olduğu görülmektedir. Bu minvalde, kamu zararı tutarı da (689.801,64 – 694.921,70=) - 5.121,06 TL olmakta, bir başka deyişle yukarıda yaptığımız hesaplamaları doğrular nitelikte kamu kazancı ortaya çıkmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda dilekçi iddialarının kabul edilerek 778 sayılı İlamın 10. maddesiyle verilen 24.061,96 TL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 25.11.2014 tarih ve 39681 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.