Sayıştay 6. Dairesi 36595 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 6

• Dosya No: 36595

• Tutanak No: 36201

• Tutanak Tarihi: 29.01.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada hazır bulunan murafaacılar ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1219 sayılı ek ilam ile; Sağlık Kurumları 9 nolu Döner Sermaye Saymanlığınca Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Prof.Dr.N.Reşat Berger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevli personele döner sermaye gelirlerinden yapılan ek ödemelerde mevzuat gereği aylık ek ödeme dönemleri için öngörülen “dağıtılan miktarın, aylık gelirin %50 sini aşmaması” kuralına uyulmaması nedeniyle 2.282.417,19 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Sayıştay Kanunu, 01.02.2005 tarih ve 349 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Kurumlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönerge, 12.05.2006 Tarih ve 26166 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik çerçevesinde temyiz talebinin olduğunu,

Sayıştay ilamının Kanuna ve mevzuata uygun bir karar taşımadığını,

Bahsi geçen İlamda, mevzuatın öngördüğü aylık ek ödeme dönemleri için öngörülen dağıtılan miktarın, aylık gelirin %50 sini aşmama kuralına uyulmaması suretiyle 2.282.417,19 TL. Kamu zararına sebebiyet verildiği belirtilmekte ise de, 2006 yılı için bu konuda belirlenen mevzuatta aylık ek ödeme dönemleri için öngörülen dağıtılan miktarın, aylık gelirin %50 sini aşmama gibi bir kural bulunmadığını,

01.02.2005 tarih ve 349 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Kurumlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönergenin 5. maddesinde;

"Mesai içi veya dışında uygulanacak Yönerge ile ilgili temel esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Bu Yönerge kapsamındaki sağlık kurumlarının, sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerinin tamamı döner sermayeye irad kaydedilir.

İlgili kurumun CARİ YILDA elde ettiği gayrisafi hâsılattan öncelikle Hazine payı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Sağlık Bakanlığı merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın asgari % 50'si, 209 sayılı Kanun gereğince çıkarılan döner sermaye hakkındaki işletme, İdare ve Muhasebe İslerine Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kurumların ihtiyaçlarının karşılanması ve vadesi gelen borçların ödenmesi için ayrılır. Kalan kısım, personele ek ödeme olarak dağıtılabilir.

b) Ek ödeme, personelin kuruma fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden, o kurumda görevli personele yapılacak ek ödeme toplamı, (ilgili kurumun cari yıldaki) döner sermaye gelirinden. Hazine payı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Sağlık Bakanlığı merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın % 50'sini aşamaz," denildiğini,

7. maddesinde ise;

"Komisyonun başkanı kurum Baştabibidir. Komisyon, başkanın daveti üzerine önceden belirlenmiş toplantı gündemine göre her ayın ilk haftası içinde üye sayısının en az 2/3 çoğunluğu ile toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oylarda eşitlik olması halinde, başkanın taraf olduğu görüş kararlaştırılmış sayılır. Ancak, komisyon Aralık ödeme dönemine ilişkin toplantıyı 30/12/2005 tarihinde yapar. Döner sermaye komisyonu, döner sermaye gelirlerinden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Hazine ile Sağlık Bakanlığı payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın, cari yılsonundaki gelirinin % 50 sini aşmayacak şekilde o dönem dağıtılacak miktarı belirleyebilir. Ancak, bu şekilde belirlenen miktar sonucu o dönem dağıtılan toplam ek ödeme miktarı, o dönem gelirlerinden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Hazine ile Sağlık Bakanlığı payı düşüldükten sonra kalan miktarın %50 sinin, Kurum Performans Katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarı geçemez. Komisyon, dağıtılacak ek ödeme tutarını belirlerken, kuruluş gelir-gider dengesi ile, borç, alacak, nakit durumu, ihtiyaçlarını ve tahakkuk yapılan faturalara kurumlarca yapılabilecek itirazlar sonucunda iptal edilen fatura tutarını gözetmekle yükümlü ve sorumludur." denildiğini,

12.05.2006 Tarih ve 26166 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde;

"Mesai içi veya dışı ayırımı yapılmaksızın, bu Yönetmelik ile ilgili temel esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a)Bu Yönetmelik kapsamındaki sağlık kurum ve kuruluşlarının, sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerinin tamamı döner sermayeye gelir kaydedilir. İlgili kurum ve kurulusun cari yılda elde ettiği gayrisafi hasılattan öncelikle Hazine payı. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Sağlık Bakanlığı merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın kurumlarda asgari % 50'si, kuruluşlarda ise %35'i, 2/9/1961 tarihli ve 10896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları İle Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkındaki 209 Sayılı Kanun Gereğince İşletme, İdare ve Muhasebe İşlerine Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarının karşılanması ve vadesi gelen borçların ödenmesi için ayrılır. Kalan kısım personele ek ödeme olarak dağıtılabilir.

b) Ek ödeme, personelin kurum ve kuruluşa fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden, o kurumda görevli personele yapılabilecek ek ödeme toplamı, (ilgili kurum veya kuruluşun cari yıldaki) döner sermaye gelirinden, Hazine payı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Sağlık Bakanlığı merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın kurumlarda % 50'sini, kuruluşlarda ise %65'ini aşamaz, "denildiğini,

8. maddesinde ise, "Döner sermaye komisyonu, döner sermaye gelirlerinden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Hazine ile Bakanlık payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın, cari yıl sonundaki gelirinin % 50'sini aşmayacak şekilde o dönem dağıtılabilecek miktarı belirleyebilir. Ancak, bu şekilde belirlenen miktar sonucu o dönem dağıtılan toplam ek ödeme miktarı, o dönem gelirlerinden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Hazine ile Bakanlık payı düşüldükten sonra kalan miktarın %50'sinin, kurumsal performans katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarı geçemez. Dağıtılan toplam ek ödeme miktarı, komisyonca karar verilen tutar olmayıp, komisyonca karar verilen tutar üzerinden bu Yönetmelik esaslarına göre yapılan hesaplamalar sonucu gerçekleşecek dağıtım tutarıdır. " hükmünün bulunduğunu,

Bu hükümlerden, Sağlık Kurum ve Kuruluşlarının cari yılda elde ettiği gayrisafi hâsılattan öncelikle Hazine payı, S.H.Ç.E.K. payı ve Sağlık Bakanlığı Merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın %50 sini personele ek ödeme olarak dağıtabileceğinin anlaşıldığını ve uygulamanın da böyle yapıldığını,

I- Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2006 yılında tahakkuk eden gelir, iadeler, kesintiler ve dağıtılan ek ödemelerine bakıldığında;

a-Tahakkuk eden gelir : 85.041.574,64 TL.

b- Satıştan iadeler : 75.659,95 TL

c- Gelir (a-b) : 84.965.914,69 TL

d- Kesintiler Toplamı : 16.993.182,94 TL.

e- Kalan(c-d) : 67.972.731,75 TL.

f- Dağıtılabilecek limit (%50) : 33.986.365,86 TL.

g- Dağıtılan Ek Ödeme : 22.331.403,27 TL.

olduğunu,

Tablodan da görüleceği üzere Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2006 yılında personele 33.986.365,86 TL. Ek Ödeme yapabilecek durumda iken, 22.331.403,27 TL. Ek ödeme yapıldığını,

II- Prof.Dr.N.Reşat Berger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2006 yılında tahakkuk eden gelir, iadeler, kesintiler ve dağıtılan ek ödemelerine bakıldığında;

a- Tahakkuk eden gelir : 13.284.265,66 TL.

b- Satıştan iadeler : 14.646,59 TL.

c- Gelir (a-b) : 13.269.619,07 TL.

d- Kesintiler Toplamı : 2.653.923,81TL.

e- Kalan(c-d) : 10.615.695,26 TL.

f- Dağıtılabilecek limit (%50) : 5.307.847,61 TL.

g- Dağıtılan Ek Ödeme : 3.652.202,37 TL.

olduğunu,

Tablodan da görüleceği üzere Prof.Dr.N.Reşat Berger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2006 yılında personele 5.307.847,61 TL. Ek Ödeme yapabilecek durumda iken, 3.652.202,37 TL. Ek ödeme yapıldığını,

Dolayısıyla herhangi bir kamu zararı olmadığını,

Hâlbuki 25.08.2007 Tarih ve 26624 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 2. maddesi ile değişik 5. Maddesinde;

"Mesai içi veya dışı ayırımı yapılmaksızın, bu Yönetmelik ile ilgili temel esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a)Bu Yönetmelik kapsamındaki sağlık kurum ve kuruluşlarının, sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerinin tamamı döner sermayeye gelir kaydedilir. İlgili kurum ve kuruluşun o dönemde elde ettiği gayrisafi hasılattan öncelikle Hazine payı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Bakanlık merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın kurumlarda asgari %50'si, kuruluşlarda ise %35'i, 2/9/1961 tarihli ve 10896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkındaki 209 Sayılı Kanun Gereğince İşletme, İdare ve Muhasebe işlerine Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarının karşılanması ve vadesi gelen borçların ödenmesi için ayrılır. Kalan kısım personele ek ödeme olarak dağıtılabilir.

b) Ek ödeme, personelin kurum ve kuruluşa fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden, o kurumda görevli personele yapılabilecek ek ödeme toplamı, (ilgili kurum veya kuruluşun o dönemdeki) döner sermaye gelirinden, Hazine payı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Bakanlık merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın kurumlarda %50'sini, kuruluşlarda ise %65'ini aşamaz." hükmünün getirildiğini,

Yine aynı Yönetmeliğin 4. maddesi ile değişik 8. maddesinde;

"Döner sermaye komisyonu, dağıtılacak tutarı (karar alınan tutar), o dönem döner sermaye gelirlerinden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Hazine ve Bakanlık payları ayrıldıktan sonra kalan miktarın %50'sinin, kurumsal performans katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarı geçmeyecek şekilde belirler." denildiğini,

Buradan da görüleceği üzere, Yönetmelikte yapılan değişiklikle Cari yılda elde edilen gayrisafi gelir deyiminin, dönem döner sermaye gelirleri olarak değiştirilmiş olduğunu,

01.09.2007 tarihinden itibaren de kurum ve kuruluşlarca uygulamaya başlandığını,

Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun, 24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak, adı geçen Kanunun 82. maddesinde de belirtildiği üzere; 30,66,67,80. maddeleri ile Geçici 2,3,4,5,7,8,10,12,13,14 ve 82 ile 83. maddelerinin yayımı, 81. maddesinin (e) bendi ile Geçici 6. maddesinin 01.01.2004, diğer hükümlerinin ise 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe girdiğini, 5018 sayılı Kanunun 81/a maddesi ile de 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun yürürlükten kaldırıldığını,

832 sayılı Sayıştay Kanununun 1. maddesinde "Sayıştay, genel ve katma bütçeli dairelerin gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini yargılama yolu ile kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir." denildiğini,

19/12/2010 Tarih ve 27790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 7. maddesinde;

"Bu Kanunun sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır." hükmünün bulunduğunu,

Harcama yapılması hakkındaki hususların, 5018 sayılı Kanunun 31,32 ve 33. maddelerinde açıkça belirtildiğini, Kanunun 31. maddesinde, harcama yetkisinin HARCAMA YETKİLİSİNE ait olduğunun belirtildiğini,

5018 sayılı Kanunun, Harcama talimatı ve sorumluluk başlıklı 32. maddesinde; "Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur. " denildiğini,

Yine 5018 sayılı Kanunun Giderin gerçekleştirilmesi başlıklı 33. maddesinde; "Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler. Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir. Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar." denildiğini,

Muhasebe Yetkililerinin yetki ve sorumluluklarının ise 5018 sayılı Kanunun 61. maddesi ile belirlenmiş olduğunu, bunun da,

a) Yetkililerin imzası,

b)Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olması,

c) Maddi hata bulunup bulanmadığı,

d)Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgiler ile Kanunun 34. maddesinde belirtilen, Ödenmeyen giderler ve Bütçeleştirilmiş borçların ödenmesi ile sınırlı olduğunu,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Geçici 11. maddesinde;

"(Değişik ikinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31/12/2010 tarihine kadar yeniden yapılandırılır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür. (Mülga dördüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.)" hükmünün bulunduğunu,

Bu madde ile Maliye Bakanlığına, döner sermayelerin bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi hakkında Yönetmeliği yürürlüğe koyma yetkisinin verildiğini, Maliye Bakanlığınca hazırlanan bu konudaki Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin, 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2007 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiğini,

Bunun dışında, Maliye Bakanlığının yürürlükte bulunan 5018 sayılı Kanuna aykırı olarak sorumlu değiştirme veya yeni sorumlular tayin etme gibi bir yetkisi bulunmadığını,dolayısı ile sorumluların kimler olduğunun 5018 sayılı Kanunun 32 ve 33. maddelerinde açıkça belirtilmiş olduğunu,

Muhasebe Yetkililerinin, harcamaların kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olup olmaması hususunda herhangi bir sorumluluklarının olmadığını,

Sayıştay Başkanlığınızın 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin hesapların yargılanması hakkındaki 31.03.2011 tarih ve 2007/1208 sayılı ilamda sorumluluk Harcama Yetkilisi (Baştabip) ve Gerçekleştirme Görevlisine (Hastane Müdürü) yüklenmesine rağmen (ki 5018 sayılı Kanuna göre doğrusu da budur.), 31.03.2011 tarih ve 2006/1219 sayılı ilamda Tahakkuk Memuru (Hastane Müdürü) ve Saymana yüklendiğini,

Hâlbuki 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi ve 1050 sayılı Kanunun yürürlükten kalkması ile birlikte Tahakkuk Memuru ve Sayman kavramlarının da ortadan kalktığını,

05.09.2006 tarihinde, 9 Nolu Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünden Beyoğlu Malmüdürlüğüne Malmüdürü olarak görevlendirilip aynı tarihte görevden ayrılmasına rağmen, Prof.Dr.N.Reşat Berger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 02.10.2006 tarih ve 8276, 08.10.2006 tarih ve 9666 nolu ödeme emirleri ile, Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ise 29.12.2012 tarih ve 11523 nolu ödeme emri ile, Kanuna aykırı olarak adına zimmet çıkarıldığını, bunların Saymanlık Müdürü Mehmet Ali ÇOM' un saymanlığı döneminde yapılan ödemeler olduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık, Daire Kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

Dilekçinin sorumluluk konusunda yapmış olduğu itiraz değerlendirildiğinde;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 5436 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ile Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yapılan değişiklikler dahil 01.01.2006 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olup Kanunun geçici 11.maddesinde;

“Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır.

Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31.12.2007 tarihine kadar yeniden yapılandırılır.

Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir…” hükmü yer almıştır.

Sözü edilen Kanunun geçici 11.maddesi ile 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11.maddesine dayanılarak hazırlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Döner sermayeli işletmelerle ilgili olarak 5018 sayılı Kanunun geçici 11.maddesine göre çıkartılacak yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 2006 yılı işlemleriyle ilgili olarak 5018 sayılı Kanun hükümlerine bağlı kalınmaksızın 01.01.2006 tarihinden önceki mevcut uygulamalara aynen devam edileceğine ilişkin B.07.0.MGM.0.23/115 sayılı Döner Sermaye İşlemleri konulu 20.01.2006 tarih ve 00641 numaralı Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne ait Bakan imzalı yazıda da bu durum belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanunun geçici 11.maddesine göre döner sermayeli işletmeler açısından bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirleneceğinden bahsedilen Yönetmelik de 01.01.2007 tarihinden geçerli olmak üzere 01.05.2007 tarihinde yayımlandığından 2006 yılında sorumluluk konusu, 5018 sayılı Kanuna göre değil bundan önce yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenecektir.

02.09.1961 tarih ve 10896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkındaki 209 Sayılı Kanun Gereğince İşletme, İdare ve Muhasebe İşlerine Dair Yönetmeliğin 9 ve 11. maddelerinde;

“Madde 9 – (Değişik: 23/11/1982 - 17877) Kurumun Müdür veya Baştabibi kurumu mevzuat dairesinde ve Sağlık Bakanlığı emir ve talimatına uygun olarak işletme menfaatlerini koruyacak şekilde idare eder.

Baştabip veya kurum Müdürü ( Rehabilitasyon, Hıfzıssıhha Enstitüsü, Huzurevi, Kreş ve Gündüz Bakımevi gibi kurumlarda ) birinci derecede imza selahiyetini haiz en büyük ita amiridir. Baştabip veya kurum Müdürü idari işlerden re’sen sorumludur.

Kurum, Baştabip veya kurum Müdürü tarafından temsil olunur. Baştabibin veya Müdürün yokluğunda ita amirliğini muavini, muavini yoksa Baştabip veya kurum müdürünün teklif edeceği bir vekil yapar. Müdür veya Baştabibe vekalet edenin bu selahiyetini kullanmasından doğacak mesuliyet doğrudan doğruya vekiline aittir. Amiri italık, muhasiplik ve tahakkuk memurluğunun ayrı kimseler tarafından deruhte ve ifa olunması şarttır.

Madde 11 – (Değişik: 23/11/1982 - 17877/3)

Döner Sermaye İşletmesinin mali işleri ile muhasebe işlemleri Maliye Bakanlığınca atanacak sorumlu saymanca yürütülür.

• Sorumlu Saymanın görevleri şunlardır

a)Mali işler ve Muhasebe işlemlerini mevzuatta belirtilen usullere uygun şekilde yapmak ve yaptırmak,

b) Muhasebe defter ve kayıtlarını tutmak ve tutturmak,

c)Usulüne uygun tahakkuk ettirilen istihkakları sahiplerine ödemek, gelirleri tahsil etmek,

ç)Döner Sermaye İşletmesine ait idare hesabını zamanında Sayıştay’a vermek,

d) Yıl sonunda düzenlenen ve aslı Sayıştay’a gönderilen bilanço ve eklerinin onaylanmış bir örneğini aynı süre içinde Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığına göndermek,

e)Ambar, ayniyat ve vezne işlemlerinin usulüne uygun şekilde yürütülmesini sağlamak,

f) Demirbaş ve ambar kayıtlarının esas deftere uygunluğunu sağlamak,

g)Banka ve kasada bulunan para ve bu mahiyetteki kıymetli evrakın kontrolünü yapmak,

ğ)Giderlerin Kanun, tüzük, kararname ve Yönetmeliklere uygun olmasını, tahakkuk belgelerine bağlanması gereken belgelerin tamam olmasını sağlamak,

h)Kurumun alacak ve borçlarının zamanında tahsil edilmesini veya ödenmesini sağlamak ve gerekli takibatı yapmak,

ı)Aylık mizanları, takip eden ayın 20 sine kadar düzenleyerek kurum Baştabip veya kurum Müdürüne vermek,

ı)Mali yılın bitimini takip eden 3 ay içinde kurumun envanterini, kati mizanını ve bilançosunu düzenleyerek kurum Baştabip veya kurum Müdürlüğüne vermek,

i) Gelir ve Gidere ait her türlü belge, defter ve makbuzları saklamak,

j)Vezne, ayniyat ve ambar sorumlularını kefalet Kanunu dahilinde kontrol etmek,

k)Ambardan verilecek aylık mizanların muhasebe kayıtlarına uygunluğunu kontrol etmek ve noksanlarını Müdüre bildirmek,

l)Mali işler ve Muhasebe işlemleri hakkında kurum Baştabip veya kurum Müdürüne bilgi vermek,

m)Sayman mutemetleri ve ita amiri mutemetlerinin hesaplarını kontrol etmek,

n)Muhasebe ile ilgili sair işleri yapmak,

• Sorumlu Saymanın ödemeden önce yapacağı inceleme :

Sorumlu Sayman gider tahakkuk belgelerinde aşağıdaki hususları aramak ve sağlamakla yükümlüdür.

a) Bütçede yeteri kadar ödenek bulunması,

b) Giderlerin bütçede tertibine uygun olması,

c) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olması,

ç) Maddi hata bulunmaması,

d) Tahakkuk belgelerine bağlanması gereken belgelerin tamam olması,

e) Hak sahibinin kimliği,

f) Atama ve istihdamın kadro dahilinde bulunması,

Sorumlu Sayman yaptığı inceleme sonunda bu maddede belirtilen hususlara uygun görmediği ödemeleri yapmayarak ödemeye ilişkin belgeleri gerekçesi ile birlikte gider gerçekleştirme memuruna geri gönderir.

Saymanın (a), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmeleri kesin olup, sayman ödemeye zorlanamaz.

Bu maddenin (b) ve (c) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmelerde 1050 sayılı Genel Muhasebe Kanunundaki esaslara aykırı olmamak kaydıyla sorumluluk ita Amirince yazılı olarak üstlenildiği takdirde sayman ödemeyi yapar.

Saymanın Sorumluluğu:

Sorumlu Sayman;

a) Muhasebe işlerinin düzenli yürütülmesinden,

b) Alacakların izlenmesinden,

c) Vezne işlerindeki aksaklık ve yolsuzluklardan,

ç) Gelir ve giderlere ilişkin belge ve alındıların iyi saklanmasından,

d) Sayıştay’a idare hesaplarının zamanında verilmesinden,

e) Giderlerin ödenek dahilinde yapılmasından,

f) Gider tahakkuk belgelerinin tamam olmasından,

g) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun yapılmasından,

ğ) Atama ve istihdamın kadro dahilinde bulunmasından,

h) Ödemelerin hak sahiplerine yapılmasından,

ı) Maddi hatalardan,

i) ilgisine göre tahakkuk memuru, ita amiri ve diğer memurlarla birlikte sorumludur. ”

şeklinde hüküm altına alınarak ilgili döner sermaye saymanlıklarındaki sorumluluk 1050 sayılı Kanuna paralel olarak düzenlenmiştir.

Bu duruma göre döner sermaye saymanlıkları hesaplarındaki ödemelerden doğacak sorumluluğun ilgili yönetmeliğin 9 ve 11. maddeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekecektir.

İlama konu tazmin hükmünde, tahakkuk memuru ile sayman sorumlu tutulmuştur. Bu nedenle sorumluluğa ilişkin olarak yapılan itiraz yerinde değildir.

Ancak ilam hükmündeki tazmin miktarı dağıtılırken hata yapıldığına dair itiraz yerindedir. Prof.Dr.N.Reşat Berger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 02.10.2006 tarih ve 8276, 08.10.2006 tarih ve 9666 nolu ödeme emirleri ile, Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ise 29.12.2012 tarih ve 11523 nolu ödeme emri ile, yapılan ödemelerde dilekçi M.Öner EKER’in imzası bulunmayıp söz konusu verile emirleri Saymanlık Müdürü Mehmet Ali ÇOM'un saymanlığı döneminde yapılan ödemelere ilişkindir ve bahsedilen saymanlık müdürünün imzasını taşımaktadır.

Bu nedenle tazmin hükmünün dağıtılmasında sorumluluğun yeniden tespiti gerekmekte ise de;

Esasa ilişkin itiraz değerlendirildiğinde;

09.01.1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5.maddesinde;

“Döner sermaye işlerini tedvirle görevli teşkilatın çeşitli personeline ait kadrolar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı tarafından müştereken tespit olunur. Bu kadrolara tayin edilecek elemanların her türlü istihkakı ve giderleri döner sermayeden ödenir.

…

(Ek fıkra: 7/3/2006-5471/1 md.) Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli olan memurlar ile bu kurum ve kuruluşlarda 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personeline ve 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personele mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, serbest çalışıp çalışmaması ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

(Ek fıkra: 7/3/2006-5471/1 md.) Yukarıdaki fıkrada yer alan hükme göre personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden personele bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının; pratisyen tabip ve diş tabiplerinden serbest çalışanlara yüzde 250'sini, serbest çalışmayanlara yüzde 500'ünü, uzman tabip, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda bu Tüzük hükümlerine göre uzman olanlar ve uzman diş tabiplerinden serbest çalışanlara yüzde 350'sini, serbest çalışmayanlara yüzde 700'ünü, serbest çalışmayan klinik şef ve şef yardımcılarına yüzde 800'ünü, hastane müdürü ile eczacılara yüzde 250’sini ve başhemşirelere yüzde 200’ünü diğer personele ise yüzde 150'sini geçemez. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil servis gibi özellikli hizmetlerde çalışan personel için yüzde 150 oranı, yüzde 200 olarak uygulanır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personeline yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali sağlık personeli esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme, hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemez.

(Ek fıkra: 7/3/2006-5471/1 md.) Personelin katkısı ile elde edilen döner sermaye gelirlerinden, o birimde görevli personele yapılacak ek ödeme toplamı, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarında, ilgili birimin carî yıldaki döner sermaye gelirinin yüzde 50'sini, birinci basamak sağlık kuruluşlarında ise, ilgili birimin carî yıldaki döner sermaye gelirinin yüzde 65'ini aşamaz.

…” denilmiştir.

Yine Kanunun aynı maddesi gereğince çıkarılan ve 12.05.2006 tarih ve 26166 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum Ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin” 5. maddesinde;

“Madde 5- Mesai içi veya dışı ayırımı yapılmaksızın, bu Yönetmelik ile ilgili temel esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a)Bu Yönetmelik kapsamındaki sağlık kurum ve kuruluşlarının, sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerinin tamamı döner sermayeye gelir kaydedilir. İlgili kurum ve kuruluşun cari yılda elde ettiği gayrisafi hasılattan öncelikle Hazine payı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Sağlık Bakanlığı merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın kurumlarda asgari % 50’si, kuruluşlarda ise %35’i, 2/9/1961 tarihli ve 10896 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları İle Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkındaki 209 Sayılı Kanun Gereğince İşletme, İdare ve Muhasebe İşlerine Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarının karşılanması ve vadesi gelen borçların ödenmesi için ayrılır. Kalan kısım personele ek ödeme olarak dağıtılabilir.

b) Ek ödeme, personelin kurum ve kuruluşa fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden, o kurumda görevli personele yapılabilecek ek ödeme toplamı, (ilgili kurum veya kuruluşun cari yıldaki) döner sermaye gelirinden, Hazine payı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ve Sağlık Bakanlığı merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın kurumlarda % 50’sini, kuruluşlarda ise %65’ini aşamaz.

c)Bağış, faiz geliri gibi personelin katkısına dayanmayan döner sermaye gelirleri hiçbir şekilde personele ek ödeme olarak dağıtılamaz.”

Söz konusu Yönetmeliğin “Döner sermaye komisyonunun çalışma usul ve esasları” başlıklı 7. ve “Dağıtılabilecek döner sermaye tutarının belirlenmesi” başlıklı 8. maddelerinde de Kanun düzenlemesine benzer düzenlemelerde bulunulmuştur.

“Madde 7- Komisyonun başkanı kurum baştabibidir. Komisyon, başkanın daveti üzerine önceden belirlenmiş toplantı gündemine göre her ayın ilk haftası içinde üye sayısının en az 2/3 çoğunluğu ile toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oylarda eşitlik olması halinde, başkanın oy verdiği tarafın görüşü yönünde karar alınır. Komisyon, dağıtılacak ek ödeme tutarını belirlerken, kurumun gelir-gider dengesi ile borç, alacak, nakit durumu, ihtiyaçlarını ve tahakkuk yapılan faturalara kurumlarca yapılabilecek itirazlar sonucunda iptal edilen fatura tutarını gözetmekle yükümlü ve sorumludur. Komisyon kararları, karar defterine yazılır ve toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Komisyonun sekreterya hizmetleri hastane müdürlüğünce yürütülür.

Madde 8- Döner sermaye komisyonu, döner sermaye gelirlerinden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Hazine ile Bakanlık payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın, cari yılsonundaki gelirinin % 50’sini aşmayacak şekilde o dönem dağıtılabilecek miktarı belirleyebilir. Ancak, bu şekilde belirlenen miktar sonucu o dönem dağıtılan toplam ek ödeme miktarı, o dönem gelirlerinden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Hazine ile Bakanlık payı düşüldükten sonra kalan miktarın %50’sinin, kurumsal performans katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarı geçemez. Dağıtılan toplam ek ödeme miktarı, komisyonca karar verilen tutar olmayıp, komisyonca karar verilen tutar üzerinden bu Yönetmelik esaslarına göre yapılan hesaplamalar sonucu gerçekleşecek dağıtım tutarıdır.”

Konuya ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı Performans Yönetimi ve Kalite Geliştirme Daire Başkanlığının 17.11.2008 tarih ve 4200 sayılı Dağıtılabilecek Tutar konulu 2008/72 sayılı genelgesi yayımlanmış ve Bakan imzalı sözkonusu genelgede;

“…

01.09.2007 tarihinde yapılan söz konusu değişiklikten önceki dönemlerde, personele yapılacak ek ödemede “dağıtılacak (karar alınan) tutar”ın değil, “dağıtılan (gerçekleşen) ek ödeme tutarı”nın cari yıl sonu toplam gelirinin %50 sini aşmaması hususu dikkate alınmakta iken, 01.09.2007 tarihinde yapılan değişiklikten sonra “dağıtılacak (karar alınan) tespitinde “o dönem” gelirinin yasal paylar ayrıldıktan sonra %50 sinin aşılmaması hususu dikkate alınmaktadır.Dolayısıyla, 01.09.2007 tarihinden önceki dönemlerde “dağıtılan (gerçekleşen) ek ödeme tutarı” nın %50 sınırını aşmaması halinde “dağıtılacak (karar alınan) tutarın %50 sınırından yüksek bir tutar üzerinden belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

..”denilmiştir.

Bu düzenlemelere göre yapılacak dağıtımın, öncelikle cari yılsonu döner sermaye gelirlerini matrah alan bir sınırlamaya tabi olarak gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Cari yılsonu geliri, cari yılda elde edilen gayrisafi hasılat üzerinden hesaplanan Hazine, Bakanlık ve SHÇEK paylarından sonra kalan miktardır ve döner sermaye komisyonu bu yıllık miktarın %50 sine kadar ek ödeme dağıtılabileceğine karar verebilmektedir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, 9 nolu Sağlık Kurumları DSS bünyesindeki Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde görevli personele döner sermaye gelirlerinden yapılan ek ödemelerde, 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları İle Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5.maddesi ile getirilen, personelin katkısı ile elde edilen döner sermaye gelirlerinden, o birimde görevli personele yapılacak ek ödeme toplamı, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarında, ilgili birimin carî yıldaki döner sermaye gelirinin yüzde 50'sini aşamaz, sınırlamasına riayet edildiği anlaşıldığından 1219 sayılı ek ilamın 1.maddesi ile 2.282.417,19 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 29.01.2013 tarih ve 36201 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.