Sayıştay 6. Dairesi 361 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 28.07.2016

• Karar No: 361

• İlam No: 450

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hakediş

Asıl İlamın …’inci maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun …… tarih ve ………. tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Anılan İlamın ….nci maddesiyle, ……….. ……….. Müh. Ltd.Şti. ortak yüklenimindeki “…………….. Yapımı” işi ile ilgili olarak;

A) ………… imalatının eksik yapılması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ………… TL,

B) İşin ………. tarihi itibari ile bitirilerek geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmesine rağmen eksik ve kusurlu işler nedeniyle işin bitirilemediği, 2012 yılı için gecikme cezasının da uygulanmaması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ………. TL,

C) ………… tarihli olur ile iş artışı yapıldığı halde bu artışa ilişkin damga vergisi kesintisinin yapılmaması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ………… TL,

olmak üzere toplamda ………. TL’nin tazminine karar verilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı ………………. tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca ……… tarih ve ………… tutanak sayılı Kararlarında anılan İlamın ………….’inci maddesiyle verilen tazmin hükmünden, ödeme emri belgesi eki hakediş belgesinde imzası bulunan İller Bankası personelinin de sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle bozularak dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun anılan kararı üzerine Dairemize havale edilen söz konusu dosyanın incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü;

………... Ltd.Şti. ortak yüklenimindeki “………….. İşinde;

A) …………………..” imalatının eksik yapıldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde “….

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

……

Esas alınır” hükmü yer almaktadır.

…………….” imalatının hakedişinde ...m2 olmasına rağmen yerinde ... m2 olduğu mahallinde yapılan fiili fiziki incelemede tespit edildiği görülmüştür. Dolayısı ile ... m2 eksik imalat bulunmaktadır. Bu eksik imalat sonucu da ………….. TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Her ne kadar sorumlular tarafından yapılan savunmalarda eksik yapılan imalat sonucu meydana gelen kamu zararının kesin hakediş ile kesildiği ifade edilmişse de; gönderilen hakedişin …………. Bankası tarafından vize edilmediği görüldüğünden ve hakedişe ilişkin muhasebe kaydı da gönderilmediğinden savunmalar kabul edilmemiştir.

Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca ………. tarih …………. tutanak sayılı Kararlarında belirtilen ödeme emri belgesi eki hakediş belgesinde imzası bulunan İller Bankası personelinin de sorumluluğu bulunduğu konusunun değerlendirilmesinde;

İller Bankası Yapı Denetim Hizmetleri Yönetmeliği’nin, “Yapı Denetim Mühendisi” başlıklı …………inci maddesinin ikinci fıkrasında Yapı denetim Mühendisinin görevleri sayılmış olup, bu fıkrada “….

14.Her türlü inşaat, imalat ve tesisatı; boyut ve şekillerine uygun, proje ve detaylarına göre eksiksiz olarak yaptırır.

….

19.İşlerin iş programına göre yürütülmesini izleyerek gecikmeler olduğu ve giderilmesine çalışılmadığı takdirde yükleniciye gerekli uyarılarda bulunur ve durumu yapı denetim amirine bildirir.”

20. İhzarat, inşaat, imalat ve tesisatın; sözleşme ve ekleriyle şartnameler, fen ve sanat kurallarına ekonomik faktörlere uygun yapılıp yapılmadığını sürekli kontrol eder, uygun olmayan hususlar görüldüğünde düzeltilmesi için gerekli direktifleri verir, sonuç alamadığı takdirde o kısmı durdurup durumu derhal yapı denetim amirine bildirir.

…

31.Kabule hazır olmayan tesislerin durumunu tespit ederse durumu amirine iletir.

32.Yapı denetimini yaptığı işlerin kabullerinde kabul heyetlerine gerekli izahatı verir, yapı denetim görevlisi sıfatıyla tutanakları imza eder. Kabullerde tespit edilen noksan ve kusurlu işleri zamanında ve şartnamelere uygun şekilde tamamlatır.

33.Süresi içinde eksiklikler tamamlanmamışsa, gerekli tutanakları düzenler ve yükleniciye vaktinde yazıyla ihbar ve ihtarda bulunulmasını sağlar.”

denilmektedir.

Aynı Yönetmelik’in “Hakediş İnceleme Birimi” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Hakediş İnceleme Birimi; yapı denetim birimince düzenlenen ara veya kesin hakedişte yer alan ataşman, yeşil defter, tutanak, icmal cetvelleri, fiyat farkları ve benzeri belgeler ile gerekli görülen diğer dokümanların sözleşme, şartname, genelge hükümlerine ve projesine uygun düzenlenmiş olup olmadığını inceler, varsa eksik evraklarını tamamlatır, hesap hatalarını düzeltir. Hakedişin denetiminden ve yaptığı düzeltmelerden 1. derecede sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Bu maddeler bir arada değerlendirildiğinde söz konusu kamu zararının oluşmasında Belediye personeli ile birlikte yapı denetim biriminde görevli İller Bankası personeli olan yapı denetim mühendisinin sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla ……………” imalatının eksik yapılması sonucu meydana gelen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen ……….. TL’lik kamu zararının Harcama Yetkilisi …………………e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine işbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

B) Denetçi tarafından……………….. tarihi itibari ile işin bitirilerek geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmesine rağmen eksik ve kusurlu işler nedeniyle işin bitirilemediği, 2012 yılı için gecikme cezasının da uygulanmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici Kabul” başlıklı 41’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Kabul komisyonunun oluşturulması ve işyerine gönderilebilmesi, yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının bedelleri toplamının işin sözleşme bedelinin yüzde beşinden fazla olmamasına bağlıdır. Bu oranı geçmeyen kusur ve eksiklikler, aynı zamanda işin idareye teslimine ve kullanılmasına ve/veya işletilmesine engel olmayacak ve herhangi bir tehlikeye meydan vermeyecek nitelikte olmalıdır.” hükmü yer almaktadır.

Denetçi tarafından ………… tarihinde mahallinde yapılan fiili fiziki denetimler sonucunda bazı imalatların eksik yapıldığının tespit edildiği, eksik imalatın parasal değerinin tam olarak tespit edilemediği, gönderilen savunmalardan da eksik işlerin yüzde beşin altında olduğu, iş bitim tarihi olan ……….. tarihinden 3 gün önce geçici kabule dayanak hakedişin düzenlendiği ve ………….. tarihli tutanak bu hakediş baz alınarak yerinde düzenlendiği anlaşıldığından %5’in altındaki bir imalatın sonradan tamamlatılmasında işin gecikmiş olduğu anlamına gelmez.

Ayrıca …….. nolu hakediş ………… tarihine kadar yapılan işler için düzenlenmiştir. Dolayısıyla hakedişin düzenlendiği bir tarihten sonra işin bitirilemediği gerekçesiyle gecikme cezası kesilerek hakedişe dahil edilmesi gerektiği iddia edilemez.

Bu itibarla, ……….. Ltd.Şti. ortak yüklenimindeki “…………. İşinde” ……….. tarihi itibariyle işin bitirilmesinde gecikme olmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına işbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

C) …………. tarihli olur ile iş artışı yapıldığı halde bu artışa ilişkin damga vergisi kesintisinin yapılmadığı görülmüştür.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1’inci maddesinin ilk fıkrasında “Bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 2’nci maddesinde ise “Vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhler de Damga Vergisine tabidir.” denilmektedir.

Anılan Kanunun 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında da “ Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.” denilmek suretiyle, sözleşmelerde yazılı bulunan tutarların herhangi bir nedenle artırılması durumunda, artan miktarlardan aynı nispette damga vergisi kesintisi yapılması gerekeceği düzenlemesi yer almaktadır.

Adı geçen Kanuna ekli 1 sayılı Tablonun I- Akitlerle ilgili Kağıtlar başlığının (A) bendinin 1 inci alt bendindeki hüküm gereğince, belli parayı ihtiva eden kağıtların binde 8,25 oranında damga vergine tabi olduğu belirtilmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 14’üncü maddesinde “belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir” denildiğinden, işte meydana gelen artışların da sözleşmeye uygulanan damga vergisi oranında vergiye tabi tutulması gerekmektedir. Sözleşme bedeli üzerinden binde 8,25 oranında damga vergisi alınması gerekli olduğuna göre aynı şekilde bu sözleşme bedelinin sonradan artırılmasından dolayı da artan miktar için aynı orandan vergi alınması gerekmektedir.

………... Ltd.Şti. ortak yüklenimindeki ……………… TL bedelli “…………” işine ilişkin sözleşmede ……….. tarihli Başkanlık oluru ile ………….. TL’lik artış olmuştur. Dolayısı ile sözleşme iş artışından ötürü değişmiş olduğundan sözleşme miktarında meydana gelen artıştan anılan Kanuna ekli I sayılı Tablonun “I. Akitlerle ilgili kağıtlar” başlığının (A) bendinin 1 inci alt bendindeki hüküm gereğince binde 8,25 oranında damga vergisi alınması gerekir.

Ancak, …………. tarihinde düzenlenen 8 nolu hakedişin incelenmesinde Damga Vergisinin binde 8,25 yerine binde 4,95 oranında alındığı, dolayısıyla …………TL tutarında damga vergisi kesintisi yapıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla iş artışı yapılmasına karşılık artan tutarlar üzerinden sözleşme damga vergisi kesintisi yapılmaması sonucu ……. TL ………. kamu zararına neden olunmuştur.

Bu itibarla, ………. TL’nin;

………….. TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,

Kalan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen ……….. TL tutarındaki kamu zararının da ödeme emri belgesini düzenleyen Harcama Yetkilisi ………………… müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine işbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,