Sayıştay 6. Dairesi 357 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 26.07.2016

• Karar No: 357

• İlam No: 436

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Toplu İş Sözleşmesinde Hüküm Bulunmamasına Rağmen Ödeme Yapılması

Asıl İlamın 30’uncu maddesiyle; tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun .... tarih ve …. Tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Anılan İlamın 30’uncu maddesiyle; Toplu İş Sözleşmesinde yer almamasına rağmen, işçilere yılın ilk üç ayında “kurumsal ikramiye” adı altında ödeme yapılması nedeniyle toplam ….-TL kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle bu tutarın tazminine karar verilmişti.

Sayıştay Temyiz Kurulu’nca, …. sayılı İlamın 30’uncu maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak;

“Sorumluların ibraz ettikleri Ek Protokol, imzalandığı tarihten 14.01.2012 tarihine kadarki dönemini kapsıyor ise, 05.01.2010-14.01.2012 dönemini kapsayan asıl Toplu İş Sözleşmesinin 6’ncı maddesinin son paragrafında yer alan;

“Her ne koşulda olursa olsun sona eren bu sözleşmenin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar devam eder.” hükmü uyarınca, söz konusu Ek Protokol’ün de 14.01.2012 tarihine kadar yürürlükte olması gerekmektedir.

Bu durumda, İlam’da kamu zararı hesabı yapılan 15.12.2011-22.03.2012 döneminin, 15.12.2011-14.01.2012 tarihleri arasındaki dönemi için performansa ve kuruma katkıya yönelik ikramiye ödenmesinde, mevzuata ve sözleşmeye aykırı bir husus bulunmamaktadır.

15.01.2012-22.03.2012 tarihleri arasında ise, 15.01.2012-14.01.2014 dönemini kapsayan ve 22.03.2012 tarihinde imzalanmış olan Toplu İş Sözleşmesinin geçerli olması gerektiğinden ve söz konusu toplu iş sözleşmesinde kurumsal ikramiye adı altında bir ödeme öngörülmemiş olduğundan, bu dönem için yapılmış olan söz konusu ödemeler mevzuata aykırıdır.

Zira, 5’inci maddesi ile Belediye işçilerine “kurumsal ikramiye” adı altında bir ödemenin öngörüldüğü Ek Protokol 23.03.2012 tarihinde imzalanmış olup, toplu iş sözleşmesini düzenleyenler tarafından, ek protokol ile sözleşmede değişiklik yapılması mümkün ise de, kural olarak bu değişiklik imzalandığı tarihten, yani 23.03.2012 tarihinden sonraki döneme etkili olur.

Bu itibarla, sorumlular tarafından dilekçe ekinde ve duruşma sırasında Kurul’a sunulan Ek Protokolün imza tarihinin ve geçerli olduğu dönemin araştırılmasını ve kamu zararının yukarıda belirtilen hususların göz önünde bulundurularak yeniden hesabını teminen, …. sayılı İlam’ın 30’uncu maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın Dairesine Tevdiine, …” kararı verilmiştir.

Temyiz Kurulunun anılan kararına istinaden Dairemize gönderilen söz konusu dosyanın incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü;

.... Belediyesi ile …. Sendikası arasında 10.06.2010 tarihinde, 15.01.2010 – 14.01.2012 tarihlerini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi imzalanmış olup, bu toplu iş sözleşmesinde hüküm yer almamasına rağmen, 23.03.2012 tarihinde imzalanan ve 15.01.2012 – 14.01.2014 tarihlerinin kapsayan Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol hükümlerine dayanılarak, Belediye işçilerine yılın ilk üç ayında “kurumsal ikramiye” adı altında ödeme yapılması dolayısı ile kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle toplam …. TL için tazmin hükmü verilmişse de;

Ek Protokol, imzalandığı tarihten 14.01.2012 tarihine kadarki dönemi kapsadığından 05.01.2010-14.01.2012 dönemini kapsayan asıl Toplu İş Sözleşmesinin 6’ncı maddesinin son paragrafında yer alan;

“Her ne koşulda olursa olsun sona eren bu sözleşmenin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar devam eder.” hükmü uyarınca söz konusu Ek Protokolün de 14.01.2012 tarihine kadar yürürlükte olması gerektiğinden, kamu zararı hesabı yapılan 15.12.2011-22.03.2012 döneminin 15.12.2011-14.01.2012 tarihleri arasındaki dönemi için performansa ve kuruma katkıya yönelik ikramiye ödenmesi, Toplu İş Sözleşmesine aykırı değildir. Bu nedenle tazmin hükmedilen toplam kamu zararı tutarı …. TL’den bu döneme ilişkin olarak hesaplanan …. TL’lik kısım için ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,

Ancak geriye kalan …. TL kamu zararı ile ilgili olarak ise;

15.01.2012-22.03.2012 tarihleri arasında, 15.01.2012-14.01.2014 dönemini kapsayan ve 22.03.2012 tarihinde imzalanmış olan Toplu İş Sözleşmesinin geçerli olması gerekmektedir.

Söz konusu Toplu İş Sözleşmesinde de “kurumsal ikramiye” adı altında bir ödeme öngörülmediğinden bu dönem (15.01.2012-22.03.2012 tarihleri arasındaki zaman dilimi) için “kurumsal ikramiye” adı altında yapılan ödemeler hukuka uygun değildir.

Söz konusu Toplu İş Sözleşmesi ile ek protokolün imza edildiği tarihte yürürlükte olan (Mülga) 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu’nun,

“Toplu iş sözleşmelerinin süresi ve bitimi” başlıklı 7’nci maddesinde;

“…

Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki yüzyirmi gün içinde, yeni sözleşme için yetki işlemlerine başlanabilir. Ancak, yapılacak toplu iş sözleşmesi, önceki sözleşme sona ermedikçe yürürlüğe giremez.” hükmü yer almaktadır.

Sorumlularca gönderilen ilk savunmalarda, yeni toplu iş sözleşmesi için görüşme yapılıp yapılmadığı, yenisinin imzalanıp imzalanmadığı belirtilmediğinden, 2010 yılında imzalanan eski toplu iş sözleşmesinin yürürlükte olduğu açıktır ve taraflar arasında “ek protokol” imzalanması da, anılan Kanun’un bu hükmüne de uymamaktadır. Bununla birlikte, “Ek Protokol”’ de toplu iş sözleşmesinde yer verilmeyen bir mali hak (ödeme) için hüküm getirilmesi, sözleşme hukukunun genel kuralları ile de bağdaşmamaktadır.

Hukuk kurallarında “geriye yürümeme” ilkesi genel olarak;

Yürürlüğe giren yeni kuralın yürürlük tarihinden önceki dönemde hukuki sonuçlar doğurmasını yasaklayan ve kuralın ancak yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylara uygulanmasını emreden hukukun genel prensibi, şeklinde tanımlanabilir.

Yargıtay 9’uncu Hukuk Dairesinin 2005/20002 Karar no.lu Karar’ı da bu yönde olup söz konusu Karar’da, “Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre toplu iş sözleşmesini düzenleyenler tarafından sözleşmede değişiklik yapılması mümkün ise de, kural olarak bu değişiklik geçmişe etkili olmaz.” ifadesine yer verilmiştir.

Bu itibarla, 15.01.2012-22.03.2012 tarihleri arasında, 22.03.2012 tarihinde imzalanan ve 15.01.2012-14.01.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi geçerli olduğundan ve söz konusu Toplu İş Sözleşmesinde de “kurumsal ikramiye” adı altında bir ödeme öngörülmediğinden bu dönem (15.01.2012-22.03.2012 tarihleri arasındaki zaman dilimi) için “kurumsal ikramiye” adı altında yapılan ödemeler dolayısıyla kamu zararına neden olunduğundan, …. sayılı asıl İlamın 30’uncu maddesiyle verilen ilk tazmin kararında direnilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, kamu zararı tutarı (kalan) …. TL’nin sorumluları; Harcama Yetkilisi ….ve Gerçekleştirme Görevlisi ….’e,

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.