Sayıştay 6. Dairesi 35658 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 35658

• Tutanak No: 38175

• Tutanak Tarihi: 07.01.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçilere duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabule şayan bir belge ile tevsik etmediği, duruşmada hazır bulunan Sayıştay Savcısının Savcılık karşılamasında belirtilen hususlara paralel mutaalasının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

315 sayılı ilamın 4.maddesi ile; Altunlar Hay.Tem.İşl.Ulus.Nak.San.Tic.Ltd.Şti. yüklenimindeki “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üni.Araştırma ve Uygulama Has.2009 yılı 100 kişi ile temizlik, çamaşırhane ve bilgisayar kullanıcısı hizmet alımı” işine ait hakediş ödemelerinde, 5510 sayılı Kanunun 81.maddesinin 1.fıkrasının (ı) bendi uyarınca işveren nam ve hesabına Hazinece karşılanan sigorta primi tutarı dikkate alınmadan ödeme yapılması nedeniyle 55.504,94 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler vermiş oldukları temyiz dilekçelerinde özetle; üzerlerinde bulunan tazmin hükmü ile ilgili T.C. Ankara 11. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 23.06.2009 tarih ve 2010/1389 sayılı kararı ve eki 12.05.2010 tarihli bilirkişi raporu, T.C. Ankara 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 17/08/2010 tarihli kararı ve eki 26/07/2010 bilirkişi raporu, T.C. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 17/08/2010 tarihli kararı ve diğer Sayıştay dairelerinin, 5510 sayılı Kanun'un 81.maddesinin l. fıkrasının (ı) bendi uyarınca işveren nam ve hesabına hazinece karşılanan sigorta primi tutarının yükleniciye ödenmesi ile ilgili vermiş olduğu kararları da dikkate alınarak adalet, eşitlik ve hakkaniyetin gözetilerek, Sayıştay 6. Daire kararının hüküm kısmının 832 Sayılı Sayıştay Kanunu'nun 73. maddesine göre kaldırılmasını istemişlerdir.

Savcılık; “Dilekçede, ihale edilmek suretiyle satın alınan Temizlik, Çamaşırhane ve Bilgisayar Kullanıcısı Hizmetleri Alımı işinde, sigorta indiriminden yararlanan işverene ödenecek fiyat farkından, Hazinece karşılanan işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden sigorta priminin kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmolunduğu, ancak dilekçe ekinde sunulan yargı kararlarının dikkate alınarak, tazmin hükmünün yeniden değerlendirilip kaldırılması talep edilmektedir. Dilekçinin, itirazında haklı olduğu gözükmektedir. Bu nedenle, Daire Kararının bozulmasına ve tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.”şeklinde görüş bildirmiştir.

a)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde;

“(Ek: 17/4/2008-5763/24 md.) Bu Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır.” denilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın “Asgari Ücret ve Diğer İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklikten Kaynaklanan Fark” başlıklı 8. maddesinde de;

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7. maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.”

hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu İşe ilişkin Sözleşmenin 15. maddesinde de bu sözleşme kapsamında yapılan işler için yürürlükteki fiyat farkı kararnamesi hükümlerine göre fiyat farkı verileceği belirtildikten sonra anılan Kararname hükmü aynen alınmıştır.

Buna göre, İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark, işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınarak fiyat farkı ödemesi veya kesintisi yapılması gerekir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun yukarıda zikredilen hükmüne göre, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarı Hazinece karşılanacağı hüküm altına alındığından ve dosya kapsamında, yüklenicinin de Hazinece yapılan bu ödemeden yararlandığı anlaşıldığından, ihale tarihi itibariyle yüklenici tarafından karşılanan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda, Hazinece ödenen tutar kadar azalma meydana geldiğinden bu azalma dikkate alınarak fiyat farkı kesintisi yapılması gerekir.

Nitekim, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı kısmının 17. bendinde,

“(Ek: 25/10/2008 – 27035 R.G. / 4 md.) 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ı) bendinde; özel sektör işverenlerinin, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir. Bu çerçevede, fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenicinin yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca prim teşvikinden yararlanması halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde yer alan, ‘b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

…506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.’ hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idare tarafından yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” denilmiştir.

Ayrıca 5510 sayılı Kanunun anılan hükmünde amaçlanan sigorta primi maliyetini yüklenip bunu yasal süresi içinde ilgili sigorta müdürlüğüne yatıran özel sektör işverenlerinin desteklenmesi ve böylece onların sosyal güvenlik mevzuatında öngörülen yükümlülükleri yerine getirmelerini teşvik etmektir.

Oysa kamu idarelerine iş yapan yüklenicilerin yüklendikleri iş kapsamında çalıştırdıkları işçilere ait sigorta pirimi maliyeti kamu idareleri tarafından karşılanmaktadır.

Her ne kadar, anılan işte sözleşme hükümlerine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primleri, yüklenici tarafından ilgili sigorta müdürlüğüne yatırılmakta ise de; gerçekte bu sigorta primleri yüklenici tarafından değil, kamu işvereni tarafından karşılanmaktadır. Dolayısıyla hazinece karşılanan sigorta primi tutarından da kamu işverenin yararlanması gerekir.

Öte yandan anılan işte sözleşme hükümlerine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primleri ihale bedeli içinde ödendiğinden, hazinece karşılanan sigorta prim tutarı kadar bir kesintinin yapılmaması halinde, aynı sigorta primi için yüklenici firmaya mükerrer ödeme yapılmış olunmaktadır.

Bu itibarla, 5510 sayılı Kanununun 81. maddesinin (ı) bendi uyarınca Hazinece karşılanan sigorta prim tutarı kadar hakediş ödemesinden kesinti yapılması gerekirken, söz konusu kesintinin yapılmadan 52.832,34 TL. ödeme yapılması mevzuata aykırıdır.

b) İlam maddesinin (b) bendine, bahsedilen işle ilgili olarak yükleniciye asgari ücret fiyat farkının hatalı ödenmesi konu edilmiştir.

İşe ilişkin Sözleşmenin 15. maddesinde bu sözleşme kapsamında yapılan işler için yürürlükteki fiyat farkı kararnamesi hükümlerine göre fiyat farkı verileceği belirtildikten sonra 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari Ücret ve Diğer İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklikten Kaynaklanan Fark” başlıklı 8. maddesi aynen alınmıştır.

Esasların bu hükmüne göre İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark, işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınarak fiyat farkı ödemesi veya kesintisi yapılması gerekir.

Söz konusu işin ihalesi 18.12.2008 tarihinde gerçekleştirilmiş olup bu tarih itibariyle işveren tarafından karşılanan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği nedeniyle 2009 yılının birinci ve ikinci altı aylık dönemlerinde fark meydana gelmiş, bir işçi için birinci dönemde 3.438,56 / 100 = 34,385 TL, ikinci dönemde ise; 6.839,82 / 100 = 68,398 TL olarak esas alınıp ödenmesi sonucunda toplam 2.672,60 TL tutarında mevzuata aykırı ödemeye neden olunmuştur.

Bu nedenle 315 sayılı ilamın 4.maddesi ile 55.504,94 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 07.01.2014 tarih ve 38175 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.