Sayıştay 6. Dairesi 35260 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 6

• Dosya No: 35260

• Tutanak No: 38147

• Tutanak Tarihi: 31.12.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Fazıl TAMER ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1040 sayılı ilamın 40. maddesinin;

A bendi ile İlke Temizlik Ltd. Şti. yüklenimindeki “Şehir Genel Temizliği İşi”ne ait teknik şartname hükümleri gereğince günlük çalışması gereken personel ve araçtan çalışmayanlara ilişkin olarak görevli belediye personelince düzenlenen tutanağa istinaden hesaplanan yevmiye kesintisi tutarının yükleniciye ödenecek hakedişlerden kesilmesi gerekmekte iken, bu kesintinin, yetkisi bulunmamasına rağmen belediye encümenince iptal edilmesi nedeniyle 53.913,06 TL’ye,

B bendi ile söz konusu işe ait idari şartnameye aykırı araç çalıştırılması ve bununla ilgili olarak teknik şartnamede ceza öngörülmüş olmasına rağmen herhangi bir ceza kesintisi uygulanmaması nedeniyle 396.000,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde A bendine ilişkin olarak özetle; söz konusu işe ait teknik şartname hükümleri gereğince günlük çalışması gereken personel ve araçların çalışmayan kısmı ile ilgili olarak 13.09.2007 tarihinde Ağustos ayına ait işe çıkmayan 410 adet araç için gerekli tutanağın tutulduğunu,

Teknik şartnamenin 4. maddesinin denetim esaslarının ikinci paragrafında aynen; “…Yükleniciye yetersiz çalışma ve iş aksamasından dolayı verilen ve encümence onaylandıktan sonra cezalar her ay sonu hak edişten kesilerek yükleniciye bildirilir.” denildiğini, buna göre 27.09.2007 tarih ve 329 sayılı yazı ile firmanın ağustos ayı hak edişinden ilgili ceza kesilerek firmaya bilgi verildiğini, bu doğrultuda toplam 53.913,06 TL’nin temizlik elemanları (Temizlik İşleri Müdürlüğü elemanları) tarafından tespit edilerek, eksik çalışan araçların cezasının hakedişlerinden kesilmesi için gerekli işlemlerin yapıldığını, konu ile ilgili ita amiri olan belediye başkanına bilgi verildiğini, Belediye Başkanının da bu konuyu encümene götürerek söz konusu cezanın 1291 No.lu encümen kararı ile onaylandığını,

Daha sonra konu ile ilgili temizlik işlerini yapan ilgili firmanın belediye başkanına yaptığı şahsi müracaatı neticesinde konunun yeniden encümene götürüldüğünü, Encümen tarafından alınan 1368 No.lu kararla 53.913,06 TL'lik cezanın kaldırılmasına karar verildiğini, bu iptal işleminden hiçbir ilgi ve bilgisinin bulunmadığını,

Kaldı ki ilgili kesintinin yapılması gerektiğini sorumlu tutulan kendisinin tespit ettiğini, ancak tamamen ita amiri olan Belediye Başkanının çabaları sonucu Belediye Encümeninin söz konusu iptal kararını aldığını, hak ediş ödemesi firmaya yapılmadan bu sefer firmanın şahsi müracaatı neticesinde kesilen cezanın encümen kararıyla kaldırıldığını, yapılan ödemelerin kendileri tarafından yapılmadığını, ita amiri olan belediye başkanının talimatı ile Mali hizmetler müdürlüğü tarafından yapıldığını, ödeme evraklarında imzası bulunmadığını, bu çerçevede de tarafına atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını,

Bir diğer önemli hususun da hakediş düzenleme tarihinin 13.09.2007 olmasına rağmen ödeme evrak tarihinin (tazmine konu olan) 18.01.2008 tarih ve 792 sayılı ödeme emri olduğunu, ilgili firmaya bu süre içinde herhangi bir ödeme de yapılmadığını, ödemesi yapılmayan bir evraktan nasıl bir kesinti yapılacağını, kaldı ki hakedişten kesinti yaptıkları 27.09.2007 tarih ve 329 sayılı firmaya gönderilen ek 1/B 'den anlaşılacağı gibi kesintinin kendileri tarafından yapıldığını, ancak bu süre içinde firmaya her hangi bir ödeme yapılmadığını, ödemenin 18.01.2008 tarihinde yapıldığını, bu ödemede herhangi bilgi ve kusuru olmadığını, işin tamamen kendisi dışında gerçekleştiğini, ilgili firmanın şahsi müracaatı neticesinde belediye başkanı ve encümene yaptığı itiraz neticesinde encümence cezanın iptaline karar verildiğini, bu karardan herhangi bilgi ve yetkisi bulunmadığını, dolayısıyla bu maddeden sorumlu tutulmasının söz konusu olmadığını,

Ayrıca zarara konu olduğu iddia edilen ödemelerin yapıldığı tarihte kendisinin görevde olmadığını, Belediye Başkanı'nın 11.12.2007 tarih ve 924 sayılı olur emirlerinden de bunun anlaşılacağını,

Atanmış memurlar olarak hiyerarşik biçimde bağlı oldukları Belediye Başkanı ve encümeninin almış olduğu kararlara karşı gelmelerinin mümkün olmadığını, görevini tam ve eksiksiz yaptığı halde encümen kararları aracılığı ile kesintilerin yapılmasına da engel olunduğunu belirterek kendisi hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Dilekçi dilekçesinde B bendine ilişkin olarak özetle; ilamın B bendinde her ne kadar "Hesaplanan kamu zararına sorumlularca itiraz edilmemiştir" ifadesi yer almaktaysa da bunun gerçek dışı olduğunu, gönderdikleri savunmaların dikkate alınmadığını, ilamda iddia edildiği gibi eksik ya da düşük modelli araç çalıştırılmadığını, konu ile ilgili ilgisi olmayan şahıslardan teftiş esnasında sonradan hiçbir resmiyeti bulunmayan sözlü bilgilere dayalı kâğıtlara denetçiler tarafından imza attırıldığını ve bu kâğıtlara resmiyet kazandırılmaya çalışıldığını, Sayıştay denetçisi tarafında iddia edilen düşük modeli araçların fiilen çalışan araçlar olmadığını,

Kaldı ki modeli düşük bir aracın çalıştırılmasının o işin yapılmaması veya eksik yapılması anlamına gelmediğini ve bundan dolayı da tazmin gerektirecek hiçbir sebep bulunmadığını, önemli olanın o işin gerçekleştirilmesi ve o işin yapılıp yapılmaması olduğunu, işin götürü bedel ihale edildiğini, yapılan hizmette hiçbir eksiklik bulunmadığını, düşük modelli ya da eksik araç çalıştırıldığına dair herhangi bir tutanak da bulunmadığını, nitekim tüm araçların ruhsat fotokopileri ve araç sahipleriyle yapılan kira sözleşmelerinin yazıları ekinde tomar şeklinde bir klasörde sunulduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiş ve dilekçe ekinde çalıştırılan araçlara ait ruhsat fotokopileri, kira sözleşmeleri ile belediye görevlileri tarafından tutulan çeşitli mahiyette tutanakları göndermiştir.

Sayıştay Savcılığı “Van Belediyesi Muhasebe Birimi 2008 yılı hesabının 6. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 26.10.2010 tarih ve 1040 sayılı ilamın 40. maddesi ile ilgili tazmin hükmünün kaldırılması için Belediye Başkan Yrd. Vekili Fazıl TAMER tarafından verilen temyiz dilekçesi incelenmiş olup, ileri sürülen nedenler yerinde görülmüştür. Çünkü:

A) şıkkı ile ilgili olarak;

Temyiz eden Fazıl TAMER tarafından Teknik Şartnamenin 4. maddesi gereği yerine getirilmiştir. Eksik çalıştırılan araçlarla ilgili tutanaklar, Belediye Başkanına intikal ettirilmiş ve Onay’ı ile cezaları onaylamaya yetkili organ olan Belediye Encümenine gönderilmiştir. Encümence cezanın onaylanması üzerine yüklenici firmaya gerekli ihbarda bulunulmuştur. Bu durum karşısında Fazıl TAMER kendi sorumluluğunda bulunan yasal işlemleri yerine getirmiştir. Tahsilatın yapılamaması Encümenin almış olduğu iptal kararı nedeniyledir. Bu bakımdan anılan kişinin bir kusuru bulunmamaktadır. Tüm sorumluluk iptal kararını alan Encümen üyelerine aittir.

İzah edilen nedenlerden dolayı Belediye Başkan Yrd. Vekili Fazıl TAMER’in sorumluğu bulunmadığına,

B) şıkkıyla ilgili olarak;

Temyiz eden Ek olarak bir klasör bilgi ve belge sunmaktadır. İbraz edilen belgelerin incelenmesi temyize konu teşkil etmez ileri sürülen belgelerin yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte olup olmadığı hususunda işlem yapılmak üzere dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesi mütalaa olunur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

A Bendine İlişkin Olarak

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; Şehir Genel Temizliği İşi’ne ait teknik şartnamenin “Denetim Esasları” başlıklı 4. maddesinin ikinci paragrafında; “…Yükleniciye yetersiz çalışma ve iş aksamasından dolayı verilen ve encümence onaylandıktan sonra cezalar her ay sonu hak edişten kesilerek yükleniciye bildirilir.” denildiği, teknik şartname hükümleri gereğince günlük çalışması gereken personel ve araçların çalışmayan kısmı ile ilgili olarak Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 13.09.2007 tarihinde Ağustos ayına ait işe çıkmayan 410 adet araç için gerekli tutanağın tutulduğu, konunun encümene havale edildiği, söz konusu cezanın 1291 No.lu encümen kararı ile onaylandığı, 27.09.2007 tarih ve 329 sayılı yazı ile firmanın ağustos ayı hak edişinden ilgili cezanın kesildiğine ilişkin firmaya bilgi verildiği, ancak encümen tarafından alınan 1368 No.lu kararla 53.913,06 TL'lik cezanın iptaline karar verildiği görülmüştür.

Temizlik İşleri Müdürlüğü ve dilekçi (Belediye Başkan Yardımcısı) Fazıl TAMER tarafından teknik şartname hükümleri gereğince gerekli işlemler yapılmış, ilgili cezanın kesilmesi konusunda kendilerine düşen yükümlülükler yerine getirilmiştir. Kesilmesi gereken cezanın iptaline ise Belediye Başkanının talebi üzerine Belediye Encümeni karar vermiştir. Kaldı ki dilekçi Fazıl TAMER 11.12.2007 tarihinde Belediye Başkan Yardımcılığı görevinden alınmış olup, tazmin hükmüne konu ödemenin yapıldığı 18.01.2008 tarihinde Belediye Başkan Yardımcılığı görevinde değildir.

Dolayısıyla mevcut durumda iptal kararına imza atan Belediye Başkanı ve Encümen Üyeleri dışındaki kişilerin (Harcama Yetkilisi -Tem.İşl.Md.V- Sait ÇAKIRTAŞ ile Hakedişi Onaylayan -Başkan Yrd.- Fazıl TAMER’in) tazmin hükmünden sorumlu tutulması mümkün değildir.

Bu itibarla dilekçinin sorumluluk yönünden yaptığı itirazın kabulü ile 1040 sayılı ilamın 40. maddesinin A bendi ile 53.913,06 TL’ye verilen tazmin hükmünün usulden bozularak sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın hükmü veren daireye TEVDİİNE

B Bendine İlişkin Olarak

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; İlke Temizlik Ltd. Şti. yüklenimindeki “Şehir Genel Temizliği İşi”ne ilişkin İdari şartnamenin 7.3.4. maddesinde kontrol araçlarının 2003 model ve üstü, diğer araçların ise 2000 model ve üstü olması gerektiği belirtilmiş, teknik şartnamenin “Ceza Uygulama Cetveli” kısmında ise hasarlı ve kusurlu araç çalıştırma için her tekrarda araç başına 1.500,00 YTL ceza kesileceğinin hüküm altına alındığı görülmüştür.

Daire kararında tazmin hükmü, bahsi geçen hizmet alımında çalışan araçların ruhsatlarına göre bazı araçların (10 adet aracın) modellerinin 2000 modelin altında olduğu ve bu suretle idari şartnameye aykırı araç çalıştırıldığı ancak buna rağmen teknik şartnamede öngörülen cezanın uygulanmadığı gerekçesiyle verilmiştir.

Diğer yandan dilekçede de belirtildiği üzere, idare tarafından yüklenici firmanın sözleşmeyi gereği gibi yerine getirmediğine veya yapmakta olduğu şehir genel temizliğini olumsuz etkileyen herhangi bir faaliyetine ilişkin ya da sözleşmeye aykırı çalıştırılan araçlarla ilgili olarak herhangi bir tespit yapılmamış ve buna ilişkin herhangi bir tutanak düzenlenmemiştir.

İhale dokümanının yukarıda belirtilen ceza hükmü, ihale sürecinde şartname hükümlerine aykırı bir davranış idare tarafından tespit edildiği takdirde, uygulanacak müeyyideleri içermektedir. İhalenin uygulandığı sürede yüklenicinin işi sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yaptığı kabul edilerek, ödemesi yapılmıştır. Araçların model düşüklüğünün, hizmetin yerine getirilmesi sırasında idarece tespit edilmediği ve dikkate alınmadığı, buna ilaveten çalıştırılan bu araçlardan dolayı herhangi bir iş kaybının bulunmadığı anlaşıldığından, dilekçi iddiaların kabulü ile 1040 sayılı ilamın 40. maddesinin B bendi ile 396.000,00 TL’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 07.01.2014 tarihli ve 38147 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.