Sayıştay 6. Dairesi 35235 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 6

• Dosya No: 35235

• Tutanak No: 38152

• Tutanak Tarihi: 31.12.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1040 sayılı ilamın 5. maddesi ile Zabıta hizmetlerinde bilfiil çalışmayan memur Ali BAYRAM’a aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi nedeniyle 2.694,56 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; kendisinin Van Belediye Başkanlığında lise mezunu olup 5. derecenin 1. kademesinde aylık alan ve Zabıta Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Memuru kadrosunda görev yapmakta olduğunu, Van Belediye Başkanlığının 27.07.2007 tarih ve M.65.0. Van.07-2007/488 sayılı oluru ile Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekâletten atandığı tarihte de Zabıta Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Memuru kadrosunda bulunduğunu,

Van Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü’nün 27.07.2007 tarih ve 2007/488 sayılı yazısı ile vekâleten atandığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü görevinin kendi isteği ile gerçekleşmediğini,

Van Belediye Başkanlığında bütün personelin özlük hakları, işçi memur maaş bordroları hazırlanması, memurların aylık derece kademe takiplerinin İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü'nce yapıldığını, nakit ödeme evraklarının da Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde hazırlandığını, kendilerinin sadece ödeme emrinin kapağını imzaladığını, daha sonra ise bu görev için aranılan şartları taşımadığından bahisle ödenen vekalet aylığı, zam ve tazminatların geri istendiğini,

Sosyal İşler Müdürlüğünün hem iş yoğunluğu hem de alınan sorumluluğun ağırlığı nedeniyle bu görevi yürütecek personel bulunamadığından, amiri ita durumunda olan Belediye Başkanının yazılı emrine istinaden ve zarurete binaen bu vekâleten atamasının yapıldığını,

Sosyal İşler Müdür Vekilliği görevini 30.07.2007 tarihinden itibaren fiilen yerine getirmekteyken yüklenilen vekalet görevinin yetki ve sorumluluğu karşısında, bu görev nedeniyle ödenen vekalet ücretinin iadesinin talep edilmesinin hakkaniyet ilkesi ile bağdaşmadığını,

Zira vekilin asılın tüm yetkilerine sahip olmasının bir sonucu olarak, onun sorumluluğunu da üstlenmiş bulunduğunu, sorumluluğa katlanmanın bir sonucu olarak, asıl kişilere ödenen aylık, zam ve tazminatların vekillere ödenmemesinin haksızlık oluşturduğunu,

Bütün çalışmaların tamamıyla belediye başkanın bilgisi dâhilinde yapıldığını, bütün yaptığı fedakârlıklara rağmen, belediye başkanın emir ve talimatları sonucu gerçekleşmiş bir atamadan dolayı hem maktu mesainin hem de vekâlet ücretinin geri alınmak istenmesinin üzüntü verici olduğunu,

Konu ile ilgili olarak Danıştay 11. Dairesi 2001/481 E. 2003/5610 K. 22.12.2003 tarihli kararının hüküm kısmında "asilde aranan şartları taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekalet aylığı ödenemeyeceği açık olmakla birlikte Anayasanın 18. maddesinde düzenlenen ve angaryayı yasaklayan hükmü uyarınca, davacının fiilen yürüttüğü görev karşılığında bazı maddi haklara hak kazanacağı sonucuna ulaşılmaktadır." denildiğini,

Yine aynı dairenin 2000/9798 E. 2003/1654 K.sayılı kararında ise; "davacıya vekalet aylığı adı altında bir ücret ödenmesi mümkün değilse de, davacının yürüttüğü görevden dolayı üstlendiği sorumluluk dikkate alındığında, vekalet görevinden ötürü davacıya vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerekmektedir." denildiğini,

Dolayısıyla Anayasanın angaryayı yasaklayan hükmü ve söz konusu emsal teşkil eden Danıştay Kararları uyarınca fiilen yürütülen vekalet görevinden dolayı vekalet aylığına eş değer tutarda bir meblağın ödenmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı; “Zabıta ve itfaiye personelinin aylık maktu fazla çalışma ücreti alabilmeleri için bu görevleri fiilen yerine getirmeleri gerekir. Oysa anılan kişi Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü vekaleten yerine getirmektedir. Yani fiilen itfaiye hizmeti yapmamaktadır. Vekalet görevine istek harici getirilmesi bu durumu değiştirmez.

Tazmin hükmü yerinde olduğundan Daire Kararının onanmasına karar verilmesi mütalaa olunur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

28.12.2007 tarih ve 26740 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 5724 sayılı "2008 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu" nun Eki (K) Cetvelinin "III. FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ' ne ilişkin " (B) AYLIK MAKTU FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ" maddesinde aynen;

"B. Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti:

…

Belediyeler İle bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi İşletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personel (destek hizmeti yürüten personel hariç) ile kadrolu olarak fiilen çalışan koruma ve güvenlik personeline belediye meclisi kararı ile tespit edilen miktar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir.

Ancak, bunlara ödenecek aylık fazla mesai ücreti en son yapılan resmi nüfus sayımına göre belediye nüfusu;

10.000'e kadar olanlar için 141 Yeni Türk Lirasını,

10.001'den 50.000'e kadar olanlar için 151,50 Yeni Türk Lirasını,

50.00l'den 100.000'e kadar olanlar İçin 167 Yeni Türk Lirasını,

100.001'den 250.000'e kadar olanlar için 188 Yeni Türk Lirasını,

250.001'den 1.000.000'e kadar olanlar İçin 224,50 Yeni Türk Lirasını,

1. 0. 001'den fazla olanlar için 261 Yeni Türk Lirasını,

• Ankara, İstanbul ve İzmir Büyükşehirler Belediyeleri dışındaki diğer Büyükşehirlerin İtfaiye personeli İçin 261 Yeni Türk Lirasını,

• Ankara, İstanbul ve İzmir Büyükşehir sınırları içerisindekiler için 350,00 Yeni Türk Lirasını, geçemez.

…

Yukarıdaki hükümlere göre ödenecek aylık maktu fazla çalışma ücretleri;

a) Görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı yaralanma ve sakatlanma hallerinde tedavi süresince,

b) Bir yılda toplamı 30 günü geçmeyen hastalık izni sürelerinde,

c) İtfaiye hizmetlerinde çalışan personel için görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı hastalanma hallerinde tedavi süresince,

d) Yurt içinde yapılacak hizmet içi eğitime katılma ve geçici görevli olarak bulunma durumlarında, ödenmeye devam olunur.

Diğer hallerde ise maktu fazla çalışma ücretleri, fiilen çalışıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ödenir." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, yukarıda belirtilen Kanun hükmü ile belediye zabıta ve itfaiye personeline maktu fazla çalışma ücreti ödenmesinde zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışma şartı getirilmiştir.

Bu durumda, kadrosu Zabıta Müdürlüğü’nde bulunmakla beraber başkanlık onayı ile vekaleten Sosyal Hizmetler Müdürlüğünde görevlendirilen ve fiilen zabıta hizmetlerini yürütmeyen Ali BAYRAM’a aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi mümkün değildir. Vekâleten görevlendirmenin, ilgilinin isteği dışında gerçekleşmesi ya da vekaleten görevlendirilen birimin iş yoğunluğunun fazla olması da (fiilen zabıta hizmeti yürütülmediği için) bu durumu değiştirmemektedir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 1040 sayılı ilamın 5. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE

2. 1040 sayılı ilamın 6. maddesi ile lise mezunu olup 5’inci derecenin 1’inci kademesinde bulunan memur Ali BAYRAM’ın başkanlık onayıyla kendi kadro ve müktesebatında kalmak kaydıyla birinci derece kadrolu boş Sosyal İşler Müdürlüğü’ne vekaleten görevlendirildiği ancak kendisine 2’nci derecenin 1’inci kademesi üzerinden aylık ve tazminat ödendiği gerekçesiyle 2.172,85 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi talebi bu dosyanın (35235 numaralı dosyanın) 1. maddesinde belirtildiği gibidir.

Sayıştay Savcılığı; “657 sayılı yasanın 175. maddesine göre vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde bulunması gereken şartları taşıması şarttır. Adı geçen kişi lise mezunu olup 5. derecenin 1. kademesinde bulunmaktadır. Bu bakımdan ancak kendi kadro derecesi karşılığı aylık ve ek gösterge alabilir. Boş kadroya vekalet ettiği ve asilde bulunması gereken şartları da taşımadığı için vekalet aylığı ve zam ve tazminat farkı alamaz. Bu bakımdan tazmin hükmü yerinde olduğundan Daire Kararının onanmasına karar verilmesi mütalaa olunur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kadroların Tespiti” başlıklı 33’ncü maddesinde kadrosuz memur çalıştırılamayacağı belirtildikten sonra “Tesis Edilen Sınıflar” başlıklı 36’ncı maddesinde memurların görev yaptıkları sınıflarda öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecekleri derece ve kademeleri gösterilmiş ve söz konusu Kanunun çeşitli maddelerinde bu derece ve kademeler esas alınarak memurlara ödenecek aylık ve ek gösterge tutarları ile zam ve tazminat oranlarının nasıl hesaplanacağı belirlenmiştir.

Ayrıca 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları" başlıklı 86'ıncı maddesinde, maddede sayılan istisnalar dışında, boş kadrolara ait görevlerin memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürüleceği hüküm altına alınmış, "Vekalet, ikinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler" başlıklı 175’inci maddesinde ise vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartlan taşıması zorunlu kılınmıştır.

Bunların yanı sıra 2008/13055 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2008 yılında da uygulanmasına devam edilen Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 9'uncu maddesinde vekillerin ancak genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları halinde vekalet ettikleri kadro veya görevler için öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarı ile asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarı arasındaki farkı alabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; 5’inci derecenin 1’inci kademesinde olup başkanlık oluru ile kendi kadro ve müktesebinde kalmak kaydıyla 30.07.2007 tarihinden itibaren birinci derece kadrolu boş Sosyal İşler Müdürlüğünü yürütmek üzere vekâleten görevlendirilen lise mezunu Ali BAYRAM’a ikinci derecenin birinci kademesi için öngörülen aylık, ek gösterge, zam ve tazminatların verildiği görülmüştür.

Yukarıda bahsi geçen ilgili mevzuat hükümleri gereği, Ali BAYRAM’a ancak kendi kadro derecesi karşılığı aylık ve ek gösterge ödenmesi mümkün olup, ilgili kişinin boş kadroya vekalet etmesi ve asilde olması gereken şartları taşımaması nedeniyle vekalet aylığı ile zam ve tazminat farkı alması mümkün değildir. Vekâleten görevlendirmenin, ilgilinin isteği dışında gerçekleşmesi ya da vekaleten görevlendirilen birimin iş yoğunluğunun fazla olması da bu durumu değiştirmemektedir.

Ayrıca dilekçi benzer konulara ilişkin Danıştay kararlarını gerekçe göstererek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiş ise de; aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 1040 sayılı ilamın 6. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 07.01.2014 tarihli ve 38152 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.