Sayıştay 6. Dairesi 34452 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 6

• Dosya No: 34452

• Tutanak No: 36827

• Tutanak Tarihi: 26.03.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Adana Seyhan Belediyesi bünyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personele 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine aykırı olarak yemek yardımı yapılması nedeniyle 6.088,50 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 657 sayılı yasa ve 5393 sayılı Belediye Kanuna göre Belediyede Devlet memurları, daimi kadrolu işçiler, geçici statüde işçiler, 5393 sayılı yasanın 67.maddesi gereği yapılan hizmet alım ihaleleri kapsamında çalışan taşeron firma işçilerinin istihdam edildiğini,

Belediyede çalışan devlet memurları 657 sayılı yasanın 212.maddesine göre, daimi ve geçici kadrolu işçiler Toplu İş Sözleşmelerine göre, taşeron firma işçileri yapılan ihale sözleşmelerine göre yemek yardımından yaralanmakta iken Daire Kararı ile sadece 5393 sayılı yasanın 49.maddesine göre kadro karşılığı tam zamanlı olarak çalıştırılan 11 sözleşmeli personelin yemek yardımından yararlanamayacağına karar verildiğini,

Belediyede çalışan tüm işçi ve memurlar yemek yardımından yararlanabilmekte iken sadece sözleşmeli personelin yemek yardımından yararlanamamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu gibi adalet duygusunu da sarstığını, çalışanlar arasında ayrımcılık yapılması gibi bir sonuç doğurduğunu, bu durumun iş barışını da sarstığını,

5393 sayılı yasanın 49.maddesi kapsamında çalıştırılan sözleşmeli personele sözleşme ücreti dışında ayni ya da nakdi menfaat temin edilemeyeceği yönündeki yasağın amacının sözleşmeli personele yemek verilmemesi olmadığını,

Daire kararındaki anlayış ile yorum yapıldığında 657 sayılı yasanın 146.maddesinde "Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz'" hükmü doğrultusunda devlet memurlarına da yemek yardımı yapılmayacağının kabul edilmesi gerekeceğini, oysa yemek yardımının 657 sayılı yasanın 146.maddesinde düzenlenen yasak kapsamında görülmediğini ve sosyal yardım kapsamında ayrı bir madde de düzenlendiğini,

Yasal düzenlemelerde sözleşmeli personele sözleşme ücreti dışında ayni ya da nakdi yardım yapılamayacağı yönündeki emredici hükme rağmen çeşitli kanun, kanun hükmünde kararname ve Bakanlar Kurulu karaları ile sözleşmeli personele ek ödeme, aile ve çocuk yardımı, toplu sözleşme primi ödenmesi yönünde ek düzenlemeler getirildiğini,

Gerek merkezi gerekse yerel kamu idarelerinde çalışan sözleşmeli personel hariç tüm kamu personeli yemek yardımından yararlanmasına rağmen sözleşmeli personelin yemek yardımından yararlanmamasındaki eşitsizlik ve haksızlığın Maliye Bakanlığınca da görüldüğünü ve yemek yardımının ayni yada nakdi menfaat olmadığı, sosyal yardım olduğu kabul edilerek, savunma ekinde sunduğu Maliye Bakanlığının 2 sıra nolu 2009 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinde de memurlardan alınacak yemek bedellerini belirler iken sözleşmeli memurlardan alınacak yemek bedelleri de belirlenerek sözleşmeli personelin yemek yardımından yararlanması gerektiğinin kabul edildiğini,

Belediyede çalışan sözleşmeli personelin de Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulamaları tebliğindeki bu düzenlemeler doğrultusunda yemek yardımından faydalandırıldığını, tebliğ doğrultusunda sözleşmeli personelden alınması gereken yemek ücreti miktarlarının sözleşmeli personelin maaşından kesilmiş olduğunu, tebliğ doğrultusunda sözleşmeli personelin maaşından yemek ücreti kesildiğini gösterir bordoların dilekçe ekinde sunulduğunu,

Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama tebliği ve diğer yasal düzenlemeler karşısında yiyecek yardımının Devlet Memurları Kanunun da mali hükümler başlığı adı altında ücret ve ücret sayılabilecek ödemeler ile bir ilgisinin bulunmadığını ve 49. maddede belirtilen ücret mahiyetinde ayni ya da nakdi menfaat olarak kabul edilemeyeceğinin açık olup 5393 sayılı kanunun 49. maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personele 657 sayılı kanuna göre yapılan yiyecek yardımının usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık

“Adana Seyhan Belediyesi Muhasebe Birimi 2008 yılı hesabının 6.Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 07.10.2010 tarih ve 502 sayılı ilamla ilgili tazmin hükmünün kaldırılması için Nurcan BALTACI tarafından verilen temyiz dilekçesi incelenmiş olup, ileri sürülen nedenler yerinde görülmüştür. Çünkü; 5393 sayılı yasanın 49. maddesindeki “ayni yada nakdi” menfaat temin edilemeyeceği yönündeki hüküm yemek yardımını kapsamaz. Söz konusu kısıtlama maaşa, aylık ödemeye ek bir ödeme yapılması veya kazanç sağlanmasıdır. Yani aylık ücret ile ilgili bir artıştır. Oysa yemek yadımı “sosyal yardım” amacını taşır. Nitekim Maliye Bakanlığınca da yemek yardımı maaşa ek bir unsur olarak değerlendirilmemiş ve çıkarmış olduğu 2009/2 sıra nolu Bütçe uygulama Tebliğinde memurlarla birlikte sözleşmeli memurlardan alınacak yemek bedellerini belirlemiştir.Sosyal yardım amaçlı olarak verilen yemek yardımından sözleşmeli personelin de istifade ettirilmesi fazla ödeme sayılamaz.İzah edilen nedenlerden dolayı Daire Kararının bozularak tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi,” şeklinde görüş bildirmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Norm Kadro ve Personel İstihdamı” başlıklı 49. maddesinde;

“Norm kadro ilke ve standartları İçişleri Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Belediyenin ve bağlı kuruluşlarının norm kadroları, bu ilke ve standartlar çerçevesinde belediye meclisi kararıyla belirlenir.

Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye meclisinin bilgisine sunulur.

Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. Bu fıkra uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edileceklere ödenecek net ücret, söz konusu kadro unvanı için birinci derecenin birinci kademesi esas alınmak suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre tespit edilecek her türlü ödemeler toplamının net tutarının yüzde 25 fazlasını geçmemek üzere belediye meclisi kararıyla belirlenir. Genel hükümlere göre birinci dereceden kadro ihdas edilemeyen kadro unvanları için ise o kadro unvanından ihdası yapılmış en yüksek kadro derecesinin birinci kademesi esas alınır ve yapılacak ödemenin azami tutarı yukarıda belirtilen usûle göre tespit olunur. Bu fıkra hükümlerine göre çalıştırılacak personel için İçişleri Bakanlığı unvanlar itibarıyla sınırlama getirebilir.

Avukat, mimar, mühendis (inşaat mühendisi ve harita mühendisi olmak kaydıyla) ve veteriner kadrosu bulunmayan veya işlerin azlığı nedeniyle bu unvanlarda kadrolu personel istihdamına ihtiyaç duyulmayan belediyelerde, bu hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, haftanın ya da ayın belirli gün veya saatlerinde kısmi zamanlı olarak sözleşme ile personel çalıştırılabilir. Kısmi zamanlı olarak çalıştırılacak personel sayısı yukarıda belirtilen her unvan için birden fazla olamaz ve bunlarla yapılacak sözleşme süresi takvim yılını aşamaz. Bunlara ödenecek net ücret, aynı unvanlı kadroların birinci derecesinin birinci kademesi için yapılması gereken bütün ödemeler toplamının net tutarının yarısını geçmemek ve çalıştırılacak süre ile orantılı olmak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilir. Bu fıkra uyarınca sözleşmeli personel olarak çalıştırılanlar için iş sonu tazminatı ödenmez ve işsizlik sigortası primi yatırılmaz. Bunlardan yaptıkları başka işler sebebiyle herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tâbi olanlar için sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primi yatırılmaz ve aynı kişi birden fazla belediye veya bağlı kuruluşta çalıştırılamaz.

Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına ve Maliye Bakanlığına gönderilir

.…” hükmüne yer verilmiştir.

19.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin yemek servisi giderleri başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında da;

“Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.”denilmiştir.

Diğer taraftan Maliye Bakanlığınca 10.01.2008 tarih ve 26752 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 sıra nolu 2008 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinde yemek servisinden faydalanacak olanlardan en az alınacak günlük yemek bedeli belirlenmiş, söz konusu tebliğde;

“1 – 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 19/11/1986 tarih ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde, yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Bu çerçevede, öğle yemeği servisinden faydalanan memurlardan 15/1/2007-14/01/2008 tarihleri arasında alınacak yemek bedelleri 12/1/2007 tarihli ve 26401 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) Sıra No'lu 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğiyle belirlenmişti. Bu bedellerin yerine 2008 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olanlardan en az aşağıda belirlenen tutarlar üzerinden günlük yemek bedeli alınması uygun görülmüştür.

Memurlardan; 15/1/2008 tarihinden 14/1/2009 tarihine kadar

1. Ek göstergesiz görevlerde bulunanlardan 0,72 YTL

2. 1100'e kadar (1100 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlardan 1,17 YTL

3. 2200'e kadar (2200 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlardan 1,41 YTL

4. 3600'e kadar (3600 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlardan 1,80 YTL

5. 4800'e kadar (4800 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlardan 2,36 YTL

6. 4800'den daha yüksek ek göstergeli görevlerde bulunanlardan 2,60 YTL

Sözleşmeli personelden; 15/1/2008 tarihinden 14/1/2009 tarihine kadar

1. Aylık brüt sözleşme ücretleri 1.275 YTL kadar (1.275 YTL dahil) olanlardan 0,89 YTL

2. Aylık brüt sözleşme ücretleri 2.250 YTL kadar (2.250 YTL dahil) olanlardan 1,41 YTL

3. Aylık brüt sözleşme ücretleri 3.150 YTL kadar (3.150 YTL dahil) olanlardan 2,49 YTL

4. Aylık brüt sözleşme ücretleri 3.150 YTL üzerinde olanlardan 3,11 YTL

2 – Bu uygulamaya 15/1/2008 tarihinde başlanacaktır.

3 – Kuruluşlar hizmetlerinin özelliği, yemek maliyetleri ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edebileceklerdir.

4 – Bu Tebliğe, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeli kuruluşlar ve fonlar ile diğer kamu idareleri uyacaklardır.

Tebliğ olunur.” denilerek memurlar ile birlikte sözleşmeli personelden alınacak günlük yemek bedelleri de tespit edilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde, Belediyede çalışan sözleşmeli personelin de Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Tebliğindeki düzenlemeler doğrultusunda yemek yardımından faydalandırıldığı, tebliğ doğrultusunda sözleşmeli personelden alınması gereken yemek ücreti miktarlarının sözleşmeli personelin maaşından kesilmiş olduğu görülmüştür.

Bu itibarla uygulamada tebliğe uygun hareket edilmiş olduğu anlaşıldığından 502 sayılı ilamın 6.maddesi ile 6.088,50 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 26.03.2013 tarih ve 36827 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.