Sayıştay 6. Dairesi 34451 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 6

• Dosya No: 34451

• Tutanak No: 36823

• Tutanak Tarihi: 26.03.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçiye duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabule şayan bir belge ile tevsik etmediği, duruşmada hazır bulunan Sayıştay Savcısının Savcılık karşılamasında belirtilen hususlara paralel mutaalasının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

502 sayılı ilamın 2.maddesi ile,

a) Seyhan Belediyesinde çeşitli müdürlüklere vekalet eden bazı personele kanunen hak kazanmadıkları halde vekalet ücreti ödenmesi,

b) Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet eden Ayşegül Özdemir’e zam-tazminat farkının hatalı ödenmesi,

c) Eğitim ve Kültür Müdürlüğüne vekalet eden Zülfü Çelik’e, asilde aranan şartları taşımadığı halde vekalet ettiği kadroya ait özel hizmet tazminatı ödenmesi nedeniyle toplam 2.094,19 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152. maddesinin II-Tazminatlar bölümünde görevin önemi, görevin sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi, eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak, bu kanunda belirtilen en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) brüt tutarının (8000 + 1500 = 9500 x aylık katsayısı); belirlenen Kanuni nispetleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dâhilinde tazminatların ödeneceğinin belirtildiğini,

Bu çerçevede mezkûr maddenin III-Ortak Hükümler bölümünün 1.fıkrasında;

"Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur." hükmünün yer aldığını,

Bu hüküm uyarınca da Devlet memurlarına 2008 yılında ödenecek zam ve tazminatların tespitinin 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yapılarak 5.5.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığını,

Söz konusu 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 9. maddesinin a/1/cc alt bendinde,

"Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları kaydıyla; vekâlet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekâlet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir." denildiğini,

Ancak, bu ödemenin yapılabilmesi için vekâlet eden personelin 99 seri No'lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği'nde açıklandığı üzere asilde aranan şartlara haiz olması gerektiğini,

99 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde;

"1-Bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekâleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple;

a) 1-4 üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olmaları,

b) 5-15 inci dereceli kadrolara vekalet ettirileceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması, gerekmektedir.”denildiğini,

Ayrıca nimet-külfet dengesinin de gözetilerek mali, nakdi ve ayni sorumluluğu olan bir müdürlüğe vekâlet edilmiş olması, bunun karşısında sadece bu işin sorumluluk kısmının ilgiliye yüklenmesi bu sorumluluğun karşılığı olan tazminat miktarının ilgiliye ödenmesinin yersiz görülmesinin, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında ifade edilen temel insan hak ve hürriyetlerine aykırı olduğu gibi yine Anayasa ile yasaklanmış bulunan "ANGARYA" çalıştırma yasağı kapsamına girdiğini,

Dilekçi (Zülfü ÇELİK), kendisinin Atatürk Üniversitesi Klasik Arkeoloji Bölümünden (Lisans) 25.07.1994 tarihinde mezun olduğunu, 26.09.1997 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesinde memur olarak göreve başladığını, 03.09.1998 tarihinde Adana Büyükşehir Belediyesine naklen tayin olduğunu, 04.11.2004 tarihine kadar Kültür Müdürlüğünün çeşitli kademelerinde ve Ticaret Müdürlüğünde Şef olarak çalıştıktan sonra 04.11.2004 tarihinde Seyhan Belediyesine naklen tayin edildiğini, Kültür ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğünde bir süre memur Şef, ve en son Kültür ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne vekalet ettiğini, 26.05.2009 tarihinde Yüreğir Belediyesine naklen tayin olduğunu, Yüreğir Belediyesinde bir süre Şef olarak çalıştıktan sonra 23.10.2010 tarihinde Başkan Yardımcısı olarak atandığını ve halen bu görevi yürütmekte olduğunu,

Sayılan görevlerin tamamına Belediye Başkanının görevlendirme yazısı ile atandığını,

Ayrıca, kendisinin müdürlüğe vekalet ettiği dönemde belediyede norm kadroya uygun yeterli memur bulunmadığını,

Müdürlüklerin bir çoğunun vekaleten yürütüldüğünü, Belediye başkanlığının müdürlükleri mevcut memurlar arasında liyakatine güvendiği kişilerden vekil atamak suretiyle yönetmek zorunda kaldığını, kendisinin de bunlardan biri olduğunu,

Vekaleten yürüttüğü görevin gereği tüm sorumluluklarının hesabını asilin yapması gerektiği gibi Sayıştay'a, İçişleri Bakanlığı'na, Maliye Bakanlığına, Sosyal Güvenlik Kurumuna, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ve benzeri tüm kurum kuruluşlara verdiğini,

Aynı zamanda mesleğinin arkeolog olduğunu, Devlet Memurlarına ödenecek zam ve tazminatlara ilişkin 2006/10344 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II Sayılı Cetvellerinin Grup 9. Grup 6. maddesinde belirtilen Ö.H.T.nın %145 belirlendiğini,

Eğer mesleğini (Arkeolog) icra etseydi, %145 Ö.H.T. 'na karşılık gelen ayda 415,43 TL üç ayda 1.246,29 TL alacağını, bunun da Sayıştay İlamında fazla ödendiği belirtilen vekalet ücreti 167.99 TL ve Özel Hizmet tazminatından 1.089.93 TL olmak üzere toplamı 1.257,92 TL den 11 TL eksik olduğunu,

657 sayılı Devlet memurları Kanununun 68. maddesinin B bendinde; Eğitim ve Öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1,2,3 ve 4. derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1'inci dereceli görevlerden ek göstergesi 2400(5300) ve daha yukarı olanlar için en az 12 yıl

b) 1 ve 2'inci derece görevlerden ek göstergesi 2400(5300)'den az olanlar için en az 10 yıl

c) 3 ve 4'üncü dereceli görevler için en az 8 yıl

(Değişik 27/06/1989-KHK-375/7md) 08/06/1984 tarih ve 217 sayılı kanun hükmünde kararnamenin 2'inci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışmış olması ve yüksek öğrenim görmüş bulunması şarttır, denildiğini,

Buna göre kendisinin, Lisans Eğitimini tamamladıktan 14 yıl sonra Müdürlüğe vekalet ettiğini,

Bunun dışında; Danıştay 11. Dairesinin 2005/4434 Esas, 2007/7697 sayılı Kararında (Davacının üstlendiği sorumluluklar dikkate alınarak Anayasanın 18. maddesi uyarınca vekalet görevinden ötürü vekalet aylığına eş değer tutarda bir meblanın tazminat olarak ödenmesi gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline, davacıya başvuru tarihinden itibaren vekalet aylığına eşdeğer tutarda tazminatın hesaplanarak ödenmesine),

Danıştay 11. Dairesinin 2003/1654 karar 2000/9798 esas ve 10.04.2003 tarihli kararında (Tedviren görevlendirilen kişilere vekaleten aylığına eşdeğer tutarda bir meblağ ödenmesi gerektiği),

Ankara 12. İdare Mahkemesinin 2003/146 esas - 2005/656 karar 01.07.2005 tarihli kararında (Davcının görevlendirildiği kadronun parasal haklarından hesaplanarak yasal faizi ile birlikte verilmesi gerektiği )

Kastamonu idare mahkemesinin 2005/714 esas 2005/744 kararında (Vekalet aylığının ödenmesi gerektiği)

Sayıştay 2.Dairesinin 24.11.2005 tarihi ve 33474 Tutanak nolu kararında bakan onayı ile vekâleten atanmış olan ilgiliye vekâlet ettiği göreve ait zam ve tazminatların ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır, şeklinde yargı kararlarının bulunduğunu,

Park ve Bahçeler Müdürlüğüne 2004 yılından beri vekâlet ettiğini, asilde aranan tüm teknik ve idari niteliklere sahip olmama rağmen 2010 yılana kadar görevde yükselme sınavına girip asaleten görevlendirme imkânının olmadığını, Park ve Bahçeler Müdürlüğünde 1994 yılından beri Mühendis olarak görev yaptığını, 657 sayılı yasaya tabi 1.4 dereceli bir memur ve asilde aranan tüm teknik ve idari nitelikleri taşıyan Dr. Ziraat Yüksek Mühendis olduğunu, Arkeoloji Bölümü mezunu olmadığını, görevde yükselme sınavına girip kazanarak, 2010 Ekim ayında Park ve Bahçeler Müdürlüğüne asaleten atandığını,

Ayrıca 01.08.2010 tarih ve 27659 sayılı Resmi gazetede yayınlanan 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesinde “Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, Büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idarî veya malî yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır” hükmünün bulunduğunu,

Buna göre memur yetersizliğinden dolayı fiili duruma uygun bir tasarrufta bulunarak tarafına ödenmiş bulunan Özel Hizmet tazminatının da işlemden kaldırılması mümkün olabileceğini,

Anayasanın 18.maddesince angaryanın yasak olduğunu,

Vekaletten dolayı Özel Hizmet tazminatının ve vekalet aylığı ödenmesinin Anayasa ve yargı kararlarına uygun olduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık, Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

a) İlam maddesinin (a) şıkkına; Seyhan Belediyesinde çeşitli müdürlüklere vekalet eden bazı personele kanunen hak kazanmadıkları halde vekalet ücreti ödenmesi, konu edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86. maddesinde aynen;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.

Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, köy ve kasaba imamlığına ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahallî idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir.

Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.” denilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde, 6.derecedeki İsmail Ağca’nın Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü’ne, 3.derecedeki Hakan Yıldırım’ın, Temizlik İşleri Müdürlüğü’ne, 1.derecedeki mühendis kökenli Ayşe Aksay’ın, Park ve Bahçeler Müdürlüğü’ne, 4.derecedeki arkeoloji mezunu Zülfü Çelik’in, Eğitim ve Kültür Müdürlüğü’ne, 1.derecedeki Ayşegül Özdemir’in, Yazı İşleri Müdürlüğü’ne 657 sayılı Kanunun 86.maddesine göre vekalet ettikleri ve boş bulunan söz konusu müdürlük kadrolarına vekaletten dolayı vekalet aylığı aldıkları görülmüştür.

Sözü edilen kanun hükmüne göre, bir nedenle boşalmış bir kadronun görevlerinin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi durumunda aylıksız vekalet asıldır. Vekil memura vekalet aylığı verilebilmesi için yukarıdaki kanun maddesinde sayılan istisnai durumlardan birinin gerçekleşmesi gerekmektedir.

İlama konu olayda 657 sayılı Kanunun 86.maddesine göre vekalet aylığı ödenebilmesi için belirtilen söz konusu istisnai durumlardan hiçbiri gerçekleşmemiş olduğu halde toplam 866,27 YTL. vekalet aylığı ödenmiş olup, yapılan uygulama mevzuata uygun değildir.

b) İlam maddesinin (b) şıkkına, Adana Seyhan Belediyesi Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet eden Ayşegül ÖZDEMİR’e ödenen zam - tazminat farkının hatalı hesaplanması konu edilmiştir.

Ayşegül ÖZDEMİR’e Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet etmesinden ötürü 2008 yılının Eylül, Ekim ve Kasım ayları için zam – tazminat farkı ödenirken; bulunduğu kadronun Özel Hizmet Tazminatı oranı % 60 olduğu halde söz konusu Özel Hizmet Tazminatı oranının %49 olarak hesaba dahil edildiği, dolayısıyla kendisine %135 - %60 = %75 oranında özel hizmet tazminatı farkı ödenmesi gerekirken %135 - %49 = %86 oranında özel hizmet tazminatı farkı ödendiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla Yazı İşleri Müdür Vekili Ayşegül ÖZDEMİR’e hatalı oran üzerinden zam – tazminat farkı olarak 137,99 YTL.lik ödeme yapılması mevzuata uygun değildir.

c) İlam maddesinin (c) şıkkına, Adana Seyhan Belediyesi Eğitim ve Kültür Müdürlüğü kadrosuna vekalet eden Zülfü ÇELİK’e, asilde aranan şartları taşımadığı halde, vekalet ettiği Müdür kadrosuna ait özel hizmet tazminatının ödenmesi konu edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 175. maddesinin 4.7.2001 tarih ve 631 sayılı KHK.nin 5. maddesiyle değişik ikinci fıkrasında, kurum içinden veya diğer kurumlardan bir göreve vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı BKK'na ekli "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın Vekalet başlıklı (9/1). maddesinin (cc) bendinde ise, 657 sayılı Kanunun 86. maddesi uyarınca bir göreve vekalet ettirilenlere vekalet aylığı ödenmesi aynen, "Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları" kaydına bağlanmıştır.

Öte yandan, 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı resmi Gazetede yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde hizmet gruplarına yer verilerek 12 hizmet grubu ve alt hizmet grupları düzenlenmiş, 6. maddesinde görevde yükselme eğitimine yer verilerek, eğitimi tamamlayanların görevde yükselme sınavlarına katılmaya hak kazanacakları hüküm altına alınmış, 14. maddesinde ise, Yönetmelik kapsamındaki görevlere yapılacak atamalarda aranacak öğretim düzeyleri tek tek belirlenmiştir.

Söz konusu 14. maddede:

“ Bu Yönetmeliğe tabi personelde öğrenim düzeyi;

a) Teknik öğrenim gerektiren müdürlükler için atanacağı kadroyla ilgili en az dört yıllık yüksek öğrenim bitirmiş veya denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak,

b) Müdür kadrolarına atanabilmek için kamu yönetimi, maliye, işletme, iktisat, çalışma ekonomisi, sosyal ve idari bilimler dallarında yüksek öğrenim bitirmiş veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş yurt dışı öğrenim kurumlarından mezun olmak,

….. şarttır." hükümleri yer almıştır.

Yukarıdaki hükümler uyarınca bir memurun vekalet ettiği kadronun zam ve tazminatlarından yararlanabilmesi için asilde aranan tüm şartları taşıması gerekmektedir.

Belediyelerde müdür kadrolarına atanabilmek için “kamu yönetimi, maliye, işletme, iktisat, çalışma ekonomisi, sosyal ve idari bilimler dallarında yüksek öğrenim bitirmiş” olma şartı aranmaktadır. Oysa Eğitim ve Kültür Müdürlüğüne vekalet eden Zülfü ÇELİK’in Atatürk Üniversitesi Fen – Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümünden mezun olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu kişiye asilde aranan mezuniyet şartını taşımamasından ötürü vekalet ettiği kadronun zam ve tazminatlarının ödenmemesi gerekmektedir.Bu itibarla Eğitim ve Kültür Müdür Vekili Zülfü ÇELİK’e müdür kadrosunun özel hizmet tazminatı ile bulunduğu kadronun özel hizmet tazminatı farkı olarak 1.089,93 YTL. ödenmesi mevzuata uygun değildir.

Açıklanan gerekçelerle 502 sayılı ilamın 2.maddesi ile 2.094,19 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 26.03.2013 tarih ve 36823 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.