Sayıştay 6. Dairesi 33775 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 6

• Dosya No: 33775

• Tutanak No: 35664

• Tutanak Tarihi: 06.11.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1010 sayılı ilamın 4. maddesi ile Bolu Belediyesine ait bazı araçlara kasko sigortası yaptırılması ve bedelinin Belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 20.220,09 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Belediyenin 107 aracı olup sadece (6) adet araca (İtfaiye araçlarına) kasko yaptırıldığını, kasko yapılan bu araçların 2004 yılında Avrupa yardım fonundan hibe olarak geldiğini, hibe yoluyla elde edilen bu araçların üst yapılı araçlar olup vinç ve merdiveniyle komplike araçlar olduğunu, yaklaşık değerlerinin 2.500.000,00 TL olup maddi değerlerinin çok yüksek olduğunu, çalıştığı yer bakımından riski yüksek yangın, sel, kaza gibi afetlerde çalıştığını, bu nedenlerle kasko yaptırma ihtiyacı doğduğunu,

2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu’nun 106 ıncı maddesi ile mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu olduğunu, itfaiye araçlarının maddi değerlerinin çok yüksek oluşu ve risk oranının da yüksek olması nedeniyle kusurlu olan şoförün bu araçların maliyetini karşılamasının da mümkün olmayacağını, kasko yapılması mecburiyeti bulunduğunu,

2007 Merkezi Bütçe Kanunu’nda aynı amaçlarda çalışan 112 acil ambulanslarının Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalarına İlişkin Esaslar başlıklı E cetvelinin yirminci sırasının (c) maddesinde Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortasının bütçenin ilgili tertibinden ödenir denildiğini,

5565 sayılı 2007 Yılı Merkezi yönetim Bütçe Kanunu’nun eki "Bazı ödeneklerin kullanımına ve harcamalarına ilişkin esaslar" başlıklı E-Cetvelinin 20. sırasında; devlet mallarının sigorta edilmemesi esas olduğu ancak; “a” bendinde yanıcı, patlayıcı maddeler, uçak ve ilaçlama yerlerinin sigorta giderlerinin istisna bırakıldığını,

Kaskosu yapılan araçların yangın ve patlayıcı yerlerde görev yaptığının göz önüne alınması gerektiğini, nitekim 2009 bütçe kanununda itfaiye araçlarının da istisna kapsamına alındığını, itfaiye araçlarının çalıştığı alanların yanıcı ve patlayıcı maddelerin olduğu yerler istisnasında değerlendirilmesi gerektiğini, bu araçların sigorta yaptırılmasından kurumun zararı olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Belediyelere ait araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunluluğu vardır. 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun eki “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara ilişkin Esaslar” başlıklı E-Cetvelinin 20. sırasında; “Devlet Mallarının Sigorta Edilmemesi Esastır.” hükmü yer almaktadır aynı maddede bu hükmün dışında tutulanlar, yani sigorta ettirilecek devlet malları sayılmış fakat kasko sigortası yaptırılan araç bu sayılanların kapsamında yer almamıştır. Bu durumda anılan araçların kasko sigorta bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir.

İzah edilen nedenlerden dolayı temyiz itirazlarının reddi ile Daire Kararının onanmasına karar verilmesi mütalaa olunur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 106. maddesinde “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” denilmek suretiyle belediyelere ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60. maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır.

İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsayan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmelikte kasko sigorta giderinin ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı gibi “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464. maddesinde de; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.” denilmektedir.

2007 Mali Yılı Bütçesinin “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara ilişkin Esaslar” başlıklı E cetvelinin 20. Sırasında; “Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

A) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

B) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

C) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

D) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri, bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.” denilmektedir.

Mevzuat gereği Devlet malının yukarıda sayılan istisnalar dışında sigorta edilmemesi esastır. Sayılan istisnalar arasında (112 acil ambulansları ve dış temsilcilik araçları dışında) devlete ait araçların kasko gideri bulunmamaktadır.

Mahalli idareler, merkezi yönetim kapsamında olmamakla birlikte, malları “devlet malı” niteliğindedir. Her ne kadar belediyelerin genel bütçeden ayrı bütçeleri ve devletten ayrı tüzel kişilikleri bulunmakta ise de, 5393 sayılı Kanuna göre, belediye malına karşı işlenmiş suçlar, devlet malına karşı işlenmiş sayıldığından ve bu malların haczedilmesi mümkün olmadığından; Merkezî Yönetim Bütçe Kanununun yukarıda belirtilen hükmü, belediye malları açısından da hüküm ifade eder.

Dilekçi dilekçesinde, sadece altı adet maddi değeri çok yüksek olan itfaiye aracına kasko sigortası yaptırıldığını, bu araçların acil müdahale etme zorunluluğu bulunan hallerde kullanılmaları nedeniyle kaza riskinin çok yüksek olduğunu, kaldı ki Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu ile Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası bedellerinin ödenmesine cevaz verildiğini, itfaiye araçlarının da 112 acil ambulansları gibi aciliyet arzeden durumlarda kullanıldığını belirtmişse de; itfaiye araçlarının acil durumlarda kullanılması ve kaza risklerinin yüksek olması, bu araçlara herhangi bir yasal düzenleme olmadan kasko sigortası yaptırılması için gerekçe teşkil etmez. 2007 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu’nda, devlet mallarının sigorta ettirilemeyeceği belirtilmiş ve bu durumun istisnaları sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan hükümde itfaiye araçları istisnalar kapsamında belirtilmediğinden ve istisnalar kapsamında yer alan 112 acil ambulanslarının kasko sigortası bedellerinin bütçeden ödenebileceği gerekçesiyle kıyas yoluyla yeni hüküm tesis edilemeyeceğinden, itfaiye araçlarına ait kasko sigortası bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1010 sayılı ilamın 4. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 06.11.2012 tarih ve 35664 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.