Sayıştay 6. Dairesi 33525 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 6

• Dosya No: 33525

• Tutanak No: 34933

• Tutanak Tarihi: 08.05.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1098 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle; Bolu SHÇEK İl Müdürlüğünce YAKSAN Mah. Köm. Nak. Hay. İnş. Tur. San. Ltd. Şti.'nden satın alınan kömür, sözleşmede belirtilen süre içinde teslim edilmediği halde gecikme cezası kesilmemesi gerekçesiyle 415,89 YTL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

Söz konusu ihale İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı İzzet Baysal Vakıf Huzurevi ve Kız Yetiştirme Yurdunun ihtiyacı doğrultusunda İl Müdürlüğünce yapıldığını, Söz konusu malın teslim alındığına dair muayene komisyon kararı malı teslim alan İzzet Baysal Vakıf Huzurevi ve Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğünce düzenlenerek İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne ulaşmasına müteakip kesilen fatura doğrultusunda İl Müdürlüğünce fatura miktarı ödeme emrine bağlanarak ilgili firmaya ödeme yapıldığını, Malı teslim alan İzzet Baysal Vakıf Huzurevi ve Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğünce düzenlenen ve muayene komisyon kararında malın teslim tarihi 24.11.2006, sözleşme hükümlerine göre ise malın son teslim tarihi 22.11.2006 olarak belirtildiğini, Denetçi raporunda da gecikme cezası uygulanmaması nedeniyle 415,89 TL kamu zararına sebebiyet verildiği belirtildiğini, Ancak İzzet Baysal Vakıf Huzurevi ve Kız Yetiştirme Yurdunda düzenlenen muayene komisyon kararında malın teslim tarihi sehven yanlış yazıldığı tespit edildiğini, Ekte bir örnekleri sunulan Kurum temsilcisi İsmail KILIÇ ile firma temsilcisi Savaş ABAÇ tarafından imza altına alınan Kömür Teslim Fişlerinden de anlaşılacağı üzere 79980 kğ lık kömürün;

ALINAN MİKTAR TESLİM TARİHİ

23720 KĞ 16.11.2006 (EK:2) 22230 KĞ 20.11.2006 (EK:3) 26530 KĞ 22.11.2006 (EK:4) 7500 KĞ 23.11.2006 (EK:5) tarihinde teslim alındığını, 23720 KĞ kömürün 16.11.2006 tarihinde teslim alındığına dair kantar fişi(EK:6),22230 KĞ kömürün 20.11.2006 tarihinde teslim alındığına dair kantar fişi(EK:7),26530 KĞ lık kömürün 22.11.2006 tarihinde teslim alındığına dair kantar fîşi(EK:8),7500 KĞ lık kömürün 23.11.2006 tarihinde teslim alındığına dair kantar fişi(EK:9) de sunulduğunu,

Anlaşılacağı üzere kömürün 72.480 KG ı sözleşme hükümlerine göre 22.11.2006 tarihine kadar teslim alınmış sadece 7500 KG ı sözleşme hükümlerine göre 1 gün gecikmeli olarak teslim alındığını,

Ancak burada İzzet baysal Vakıf Huzurevi ve Kız Yetiştirme Yurdu idaresinin muayene komisyon kararını 24.11.2006 olarak düzenlemesinden dolayı 2 gün gecikme cezası uygulanmamasından dolayı kamu zararına sebebiyet verildiği belirtildiğini, 7500 Kğ lık kömürün bir gün geç alınmasından dolayı sadece bu miktara gelen gecikme cezasının SÖZLEŞMEYE GÖRE 1 GÜN GEÇ ALINAN MİKTAR BİRİM FİYATI TUTAR GECİKME CEZASI: 7500 kğ 0.26 TL 1.950 TL 1.950 TL1GÜN%1 = 19,50 TL olması gerektiğini,

Kaldı ki sözleşme hükümlerine göre malı zamanında almak İzzet Baysal Vakıf Huzurevi ve Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğünün sorumluluğunda olduğundan adı geçen müdürlüğün malı geç teslim almasından dolayı gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin değil İzzet Baysal Vakıf Huzurevi ve Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğünün kamu zararına sebebiyet verdiği düşünüldüğünü, Kaldı ki 7500 Kğ lık malın 1 gün geç teslim edildiğine dair bir uyarıyı İl Müdürlüğüne bildirmediğini, Bunun yanında denetçi raporu doğrultusunda savunma istem yazısı tarafına tebliğ edilmeden denetçi raporu doğrultusunda ilam yapıldığını, Bu durumunda usule uygun olmadığını,

4. Denetçi raporunda da ödeme emrinin imzalandığı tarih olan 04.12.2006 tarihi baz alınarak 39 günlük gecikme cezası uygulanmaması nedeniyle 5.669,00 TL kamu zararına sebebiyet verildiği belirtildiğini, Denetçi tarafından gecikme cezasının uygulanma tarihi olarak 04.12.2006 yani ödeme evrakının(EK:10) imzalandığı tarihi baz almasının yanlış olduğu düşünüldüğünü, Çünkü mal teslim alındıktan sonra ödenek yetersizliği vb sebeplerden dolayı ödeme geç yapılabildiğini, Bu nedenle ödeme emrinin imzalandığı tarihin, gecikme cezasında hesaplanan gün sayısında baz alınmasının yanlış olduğunu, Kaldı ki muayene komisyon kararında da sehven malın teslim tarihi 26.11.2006 olarak belirtildiğini, Konu ile ilgili olarak o dönemde kuruluş müdürü olarak görev yapan Fahri ERTEKİN malzemelerin ne zaman teslim alındığı 03.08.2010 tarih ve 422 sayılı yazı ile bildirilmesi istendiğini,(EK:11) Fahri ERTEKİN verdiği cevabı yazıda malın sözleşme hükümlerine göre 26.10.2006 zamanında teslim alındığı muayene komisyon kararında ki tarihin sehven yanlış yazdığını 17.08.2010 tarih ve 985 sayılı yazı ile bildirildiğini,(EK:12) Diğer taraftan sözleşme hükümlerine göre malı zamanında almak Semiha Şakir Spastik Çocuklar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün sorumluluğunda olduğundan adı geçen müdürlüğün malı geç teslim almasından dolayı gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin değil Semiha Şakir Spastik Çocuklar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün kamu zararına sebebiyet verdiğini, Bunun yanında denetçi raporu doğrultusunda savunma istem yazısı tarafına tebliğ edilmeden denetçi raporu doğrultusunda ilam yapıldığını, Bu durumunda usule uygun olmadığını,

gerekçeleriyle daire tarafından verilen tazmin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay savcılığı karşılamasında:

“3. madde yönünden: Temyiz eden teslim tarihlerinin sehven yanlış yazıldığını ileri sürerek yeni belge ibrazında bulunulmaktadır. Bu belgelerin incelenmesi temyize konu teşkil etmez. Anılan belgelerin yargılamanın iadesi gerektirir nitelikte olup olmadığı hususun da işlem yapılmak üzere dosyanın Dairesine gönderilmesine,

4. madde yönünden: 3. madde gerekçesine istinaden Dairesine gönderilmesine, Karar verilmesi mütalaa olunur. “denilmiştir.

Dilekçi 3 farklı iddiada bulunmaktadır. Bunlar sorumlu olmaması gerektiği, denetçi tarafından tebligatın kendisine yapılmadığı ve gecikme cezası hesabının yanlış yapıldığıdır.

Dilekçi gerçekleştirme görevlisi olarak ödeme emrini imzalamıştır. 5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde gerçekleştirme görevlisi tanımı ve sorumluluğu ortaya konulmuştur. Bununla birlikte Sayıştay Genel Kurulunun 5189 sayılı kararında da:

“a) Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu:

5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca ödeme emri belgesi, harcama yetkilisi tarafından belirlenen bir görevli tarafından düzenlenecektir. Ödeme emri belgesi tek başına mali bir işlem sayılmamakla birlikte taahhüt ve tahakkuk aşamalarından sonra ödeme aşamasına geçilmesine esas teşkil etmektedir.

31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13’üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi, ön mali kontrol kapsamında ele alınmakta ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Aynı esaslarda belirtildiği üzere, harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirecek, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisinin yaptığı işlemler nedeniyle sorumluluk üstlenmesi tabiidir.

Ayrıca, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacak, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edeceklerdir. Bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevli, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumludur.

Yapılan bu açıklamalara göre, aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine çoğunlukla,”şeklinde karar verilmiştir. Yukarıda belirtilen gerekçelerle ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu esastır.

İkinci olarak denetçinin sorgu tebligatı yapmadan ilamın düzenlediği iddiasıdır. Rapor dosyası eki olan belgelerin tekrar incelenmesi sonucu denetçinin dilekçiye sorguyu gönderdiği fakat 30 günlük süre içinde savunmasını göndermediğinden dikkate alınmadığı anlaşılmıştır. Buda 832 sayılı Sayıştay Kanununun 48 inci maddesi gereğidir.

Üçüncü konu olarak gecikme cezasının yanlış hesaplandığına ilişkin iddiadır. İlam ayniyat tesellüm makbuzu dikkate alınarak tanzim edilmiştir. Malın teslim alındığını gösteren ana belge ayniyat tesellüm makbuzudur. Ayniyat tesellüm makbuzu tarihi 24.11.2006’dır. Sözleşme imza tarihi 15.11.2006 olup teslim edilmesi gereken süre 7 gün olarak tespit edilmiştir. Dolayısıyla 22.11.2006 tarihi malın son teslim edilmesi gereken tarihtir. Dolayısıyla 2 günlük gecikme cezası kesilmelidir. Bu tutarda 20.794,80 YTL* 2 * %1=415,89 YTL.’dir. Ayrıca taraflar arasında yapılan sözleşmede kısmi teslim söz konusu olmadığı aksine malın tek partide teslim edileceğine ilişkin hüküm konulduğu görülmektedir. Dolayısıyla kömür tesliminin bir kısmının yapılması gecikme cezası hesabını etkileyen bir husus da değildir. Bu itibarla, 6 ncı Daire tarafından 1098 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle 415, 89 YTL.’ye ilişkin verilen tazmin kararının TASDİKİNE,

2. 1098 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle; Bolu SHÇEK İl Müdürlüğünce Hilal Tekstil ve Deri Ürünleri Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.'nden satın alınan tekstil ürünleri, sözleşmede belirtilen süre içinde teslim edilmediği halde gecikme cezası kesilmemesi gerekçesiyle 5.669 YTL.’ye tazmin kararı verilmiştir.

Dilekçi gerçekleştirme görevlisi olarak ödeme emrini imzalamıştır. 5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde gerçekleştirme görevlisi tanımı ve sorumluluğu ortaya konulmuştur. Bununla birlikte Sayıştay Genel Kurulunun 5189 sayılı kararında da:

“a) Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu

5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca ödeme emri belgesi, harcama yetkilisi tarafından belirlenen bir görevli tarafından düzenlenecektir. Ödeme emri belgesi tek başına mali bir işlem sayılmamakla birlikte taahhüt ve tahakkuk aşamalarından sonra ödeme aşamasına geçilmesine esas teşkil etmektedir.

31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13’üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi, ön mali kontrol kapsamında ele alınmakta ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Aynı esaslarda belirtildiği üzere, harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirecek, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisinin yaptığı işlemler nedeniyle sorumluluk üstlenmesi tabiidir.

Ayrıca, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacak, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edeceklerdir. Bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevli, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumludur. Yapılan bu açıklamalara göre, aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine çoğunlukla,” şeklinde karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu esastır.

Dilekçinin gecikme cezası hesabı yapılırken ödeme emri belgesi tarihinin esas alındığını ifade etmiştir. Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucu ayniyat tesellüm makbuzu tarihinin 04.12.2006 olduğu ve gecikme cezası hesabı yapılırken bu tarihin esas alındığı anlaşılmaktadır. Malın teslim alındığını gösteren belge ayniyat tesellüm makbuzudur. Ambar memuru, ayniyat saymanı ve il müdürünün bu belgede ayrı ayrı imzaları bulunmaktadır.

Taraflar arasında 19.10.2006 tarihinde imzalanan sözleşmenin "Sözleşmenin süresi" başlıklı 10 uncu maddesinde sözleşme süresinin işe başlama tarihinden itibaren 7 gün olduğu, "İşe başlama tarihi" başlıklı 11.2. maddesinde sözleşmenin imzalanmasından sonra işe başlanacağı, "Gecikme Cezası" başlıklı 17 nci maddesinde de, malın süresinde teslim edilmemesi durumunda, gecikilen her takvim günü için yükleniciye yapılan ödemelerden sözleşme bedeli üzerinden % 0,5 oranında gecikme cezasının kesileceği kararlaştırılmıştır. Anılan sözleşme hükümleri uyarınca, satın alınan kömürün 26.10.2006 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 04.12.2006 tarihinde teslim edildiği ve teslimatta gecikilen 39 gün için gecikme cezası kesilmediği görülmüştür.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 6.Daire tarafından 1098 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle verilen 5.669 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünü TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.05.2012 tarihi ve 34933 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.