Sayıştay 6. Dairesi 33502 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 6

• Dosya No: 33502

• Tutanak No: 35482

• Tutanak Tarihi: 25.09.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 1092 sayılı ilamın 1.maddesi ile; Belediyede 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak çalışan memur statüsündeki personele, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Bem. Bir. Sen arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesine istinaden “sosyal denge ödemesi” adı altında ek ödemede bulunulduğu görülmüştür.

Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. madde hükmü aynen şöyledir:

“Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.”

Bu hüküm karşısında Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Saymanlığı 2007 yılı hesabı ile ilgili olarak Sayıştay 6. Dairesince çıkarılan 1092 sayılı ilâmın, 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan 1.maddesi hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu dosyanın ilgili maddesinin işlemden Kaldırılmasına,

2. 1092 sayılı ilamın 2.maddesi ile,Kocaeli Büyükşehir Belediyesinde çalışan sözleşmeli personele mevzuata aykırı olarak, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Bem. Bir. Sen arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesine istinaden “Sosyal Denge” adı altında ödeme yapıldığı görülmüştür.

Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. madde hükmü aynen şöyledir:

“Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.”

Bu hüküm karşısında Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Saymanlığı 2007 yılı hesabı ile ilgili olarak Sayıştay 6. Dairesince çıkarılan 1092 sayılı ilâmın, 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan 2.maddesi hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu dosyanın ilgili maddesinin işlemden Kaldırılmasına,

3. 1092 sayılı ilamın 7.maddesi ile;Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığına bağlı Köye Hizmet Şube Müdürlüğünden emekli olan Sabahattin ÖZKAN ile Ayhan KANPARA’nın kıdem tazminatları hesaplanırken, adı geçen kişilerin çıraklıkta geçirdikleri dönemlerin de kıdem tazminatına esas süreye dahil edilmesi nedeniyle 12.152,23 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz dilekçesinde, ilamda Başkanlığa bağlı Köye Hizmet Şube Müdürlüğünden emekli olan Sebahattin ÖZKAN ve Ayhan KANPARA'ya çıraklık dönemi için kıdem tazminatı ödenmesi nedeni ile fazla ödeme tespit edildiğini,

Ancak; 19.12.2006 tarihli Yerel Yönetimler Kamu İşverenleri Sendikası yazısına istinaden ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 12.12.1981 tarih ve 2564 sayılı kanunla eklenen Geçici Madde 54 hükmünce 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60. maddenin (G) fıkrası uygulanamaz, hükmüne göre belediye istihdam kategorileri içerisinde yer alan "çıraklar" kadrosunda çalışanların, yasal çıraklık harici sürdürdükleri çalışmalarında tabi tutuldukları "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına" prim ödemesi halinde 01.04.1981 tarihi öncesi çalışmaları bulunması halinde emeklilikleri yönünden prim ödeme süresine katıldığı gibi, sigortalılık süresi başlangıcı olarak da kabul edildiğinden ve Başkanlık oluruna istinaden ödeme yapıldığı belirtilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılması istenilmiştir.

Savcılık,

“Bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için İş Kanunu kapsamında çalışması gerekir. Çıraklar İş Kanununa tabi olarak çalışmazlar. Bu bakımdan Daire Kararının onanmasına,”şeklinde görüş bildirmiştir.

22.05.2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanununun 120. maddesinde, 25.08.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesi hariç diğer maddelerinin yürürlükten kaldırıldığı belirtilmiştir.

1475 sayılı İş Kanununun “Kıdem Tazminatı” başlıklı 14.maddesinde,

“Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

1. İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,

2. İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca,

3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle,

4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

…”denilmektedir.

Buna göre, bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için, işçinin İş Kanunu kapsamında olan bir işte veya işyerinde, yine İş Kanununa tabi bir iş sözleşmesiyle çalışmış olması gerekmektedir. Çıraklar ise, İş Kanuna tabi olarak değil, 05.06.1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa tabi olarak çalışmaktadırlar.

Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun “İstisnalar” başlıklı 4. maddesinin (f) bendinde, iş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla, işçilerin kıdem tazminatları hesaplanırken, çıraklıkta geçirilen dönemin kıdem tazminatına esas süreye dahil edilmesi mümkün değildir.

Oysa, ilişikli ödeme emri belgeleri ve eklerinin incelenmesinde, emekli işçiler Sabahattin ÖZKAN ile Ayhan KANPARA’ya, çıraklıkta geçirdikleri dönemler için de kıdem tazminatı ödendiği görülmüştür.

Dilekçede 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 12.12.1981 tarih ve 2564 sayılı kanunla eklenen Geçici Madde 54 hükmünce 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60. maddenin (G) fıkrası uygulanamaz, hükmüne göre belediye istihdam kategorileri içerisinde yer alan "çıraklar" kadrosunda çalışanların, yasal çıraklık harici sürdürdükleri çalışmalarında tabi tutuldukları "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına" prim ödemesi halinde 01.04.1981 tarihi öncesi çalışmaları bulunması halinde emeklilikleri yönünden prim ödeme süresine katıldığı gibi, sigortalılık süresi başlangıcı olarak da kabul edildiğinden sürenin hesaplamaya dahil edildiği ileri sürülmekte ise de; ilgililerin yasal çıraklık harici sürdürdükleri çalışmalarında tabi tutuldukları "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına" prim ödemesi yaptıklarına dair herhangi bir belge gönderilmemiştir.

Bu nedenle 1092 sayılı ilamın 7.maddesi ile 12.152,23 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

4. 1092 sayılı ilamın 9.maddesiyle tazmin hükmolunan 707,94 YTL.nin, 23.08.2010 tarih ve 26648/1 nolu muhasebe işlem fişi ile ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz da söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Karar verildiği 25.09.2012 tarih ve 35482 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.