Sayıştay 6. Dairesi 33423 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 6

• Dosya No: 33423

• Tutanak No: 34222

• Tutanak Tarihi: 19.01.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Nuri CANAZ ile Sayıştay Savcının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 734 sayılı Ek ilamın 1. maddesiyle, Geçit İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “Mihalıççık Uşakbükü Köprü İnşaatı İşi”nde; işin sözleşmesinde yer verilmemiş olmakla birlikte, uygulama sırasında yüklenici firmanın yazılı talebi üzerine Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile hazır beton kullanılmasına izin verildiği ve bu idare onayına istinaden inşaatta fiilen hazır beton kullanılması rağmen hak edişlerin 16.121/K. 1 ve 16. 132/K. 2 poz numaralı beton imalatı birim fiyatlarından ödemede bulunulması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 59.664.603.000. liraya tazmin hükmü verilmiş ve 1202 sayılı ek ilam ile de tazmin hükmünün devamına karar verilmiştir.

İlamın 1. maddesi hükmüne karşı ilgili gönderdiği temyiz dilekçesinde, 16.121/K-1 ve 16. 132/K-2 poz numaralı imalatların hem Karayolları Genel Müdürlüğünün hem de Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü birim fiyatları olduğunu, beton imalatları ödemelerinde bu pozların kullanıldığını, köprü yapım işlerinde birim tariflerine uyan bu pozları esas alındığını, köprü inşaatlarında hazır beton hiç kullanılmadığını,16.059 ve 21.013 pozlarından yeni analiz yapmanın sözleşmeye aykırı olacağını 16.121/K-1 ve 16. 132/K-2 poz numaralı imalatların tariflerinde ne varsa ona göre uygulama yapıldığını belirterek hukuka aykırı olan ilamın kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı karşılamasında; tazmin hükmünün onanması istenilmiştir.

Sözleşme eki keşif özet cetvelinde yer verilmiş 16.121/K-1 ve 16. 132/K-2 poz numaralı imalatların tarif ve analizlerine göre bu birim fiyatlar kum ve çakılın ocaktan çıkartılması, granülometrisine göre elenmesi, vasıtalara yüklenilip boşaltılması, istenilen mukavemeti temin edecek şekilde çimento ve su ile birlikte otomatik beton santralinde karıştırılarak beton imali, yeter sayıda deney için numune alınması, gerekli kalıp ve kaplamaların yapılması gibi ameliyeleri kapsamaktadır.

İmalat bünyesine giren çimento bedeli, çimento, kum ve çakılın taşınması, kum ve çakılın yıkanması ve taze betonun beton tesisi ile imalat yeri arasında transmikserle taşınması bedelleri 16.121/K-1 ve 16. 132/K-2 poz numaralı imalat birim fiyatlarına dahil olmayıp ayrıca ödenecektir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, yüklenici firmanın 26.01.2000 tarihli dilekçesi üzerine Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 18.02.2000 tarih ve 0906 sayılı onayı ile işin sözleşmesine uygun olarak Sincan’daki beton santralinde beton imaline izin verildiği anlaşılmaktadır. Zira, 16.121/K-1 ve 16. 132/K-2 poz numaralı birim fiyatların analiz ve tariflerinde açıklandığına göre beton santralinde beton üretimi yapılması ve yapılan işin bedellerinin de buna göre söz konusu birim fiyatlardan ödenmesi gerekmektedir. Sözleşmeye uygun olarak idarenin izni ile Sincan’daki beton santrali esas alınarak çimento ve kırmataş taşıma bedelleri ödenmiş hazır beton nakliye bedeli de fabrika işyeri arası hesaplanmıştır. Bu ödemelere ilaveten kum-çakıl yıkama bedeli ile çimento zati bedeli verilmiştir. Dolayısıyla sözleşmeye aykırı bir ödemeden bahsetmek mümkün olmadığından verilen tazmin kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının kabulü ile 1202 sayılı Ek ilamın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

2. 734 sayılı Ek ilamın 2. maddesiyle, Geçit İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “Mihalıççık Uşakbükü Köprü İnşaatı İşi”nde; ‘110 ve 250 mm çapındaki PVC boru döşenmesi imalat bedeli’nin sözleşme hükümlerine göre Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayımlanan 36.091/KH.7 ve 36.091/KH.13 poz numaralı PVC boru birim fiyatlarından ödenmesi gerekmekte iken Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 204.113, 204.125 ve 204.302 poz numaralı birim fiyatlardan ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 23.623.599.000. liraya tazmin hükmü verilmiş ve 1202 sayılı ek ilam ile de tazmin hükmünün devamına karar verilmiştir.

İlamın 2. maddesi hükmüne karşı ilgili gönderdiği temyiz dilekçesinde, birim fiyat uygulamasında işi yürüten idarenin değil işin niteliğinin önemli olduğunu, işin tariflere uygun olması gerektiğini, ihaleyi yapan idarenin birim fiyatları yoksa sözleşme gereği diğer idare birim fiyatlarının uygulanacağını, Köy Hizmetleri birim fiyatlarının işle alakası bulunmadığını, uygulanan birim fiyatların Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine göre yapıldığını hukuka aykırı olan ilamın kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı karşılamasında; tazmin hükmünün onanması istenilmiştir.

Sözleşme eki keşif özet cetvelinde 36.091/KH.7 poz numaralı Q 100 PVC boru (1520 mt) ve 36.091/KH.13 poz numaralı Q 250 PVC boru (3672 mt) birim fiyatlarına (yanlışlıkla 36.191/KH.7 ve 36.191/KH 13 olarak kayıtlıdır) yer verilmiştir.

Sözleşme eki Özel İdare Şartnamesi IV İnşaat İşleri bölümü 1. maddesinde “müteahhidin yapmış olduğu işlerin bedeli keşfe esas Köy Hizmetleri birim fiyat tariflerindeki şartlarla ve eki olan sözleşme yılı fiyatları ile ödenir” denilmiştir.

Görüldüğü üzere, söz konusu işlerin bedelleri keşif özet cetvelinde gösterilmiş olduğundan sözleşme hukukuna göre Köy Hizmetleri birim fiyatların öncelikle uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi’nin ‘Fiyatı Belli Olmayan İşler’ başlıklı 20. maddesinde ” Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırasıyla aşağıdaki analizler uygulanır:

a-sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler ve varsa o işe ait teklif analizler;

b-….”

denilmek suretiyle keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilmesi gerekmektedir. Bir başka deyişle, keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatları bulunan işler için yeni fiyat düzenleme olanağı bulunmamaktadır.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan Yapı İşleri Müşterek Tesisat Birim Fiyat ve Tarifleri kitabında 204.100 poz numaralı çeşitli çap ve et kalınlığındaki basınç değerlerine göre “sert PVC plastik içmesuyu boruları (yapıştırma muflu)” bulunmaktadır. Bu pozlara bağlı montaj malzeme bedellerinin öngörüldüğü 204.301, 204.302 ve 204.303 pozların açıklamalarında PVC boruların bina içlerinde ve bina dışı kanal ve toprakta kullanılacağı belirtilmektedir.

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayımlanan birim fiyat listesinde “Q 110 mm ve Q 250 mm 6 atmosfer işletme basıncına dayanır yapıştırma muflu plastik (PVC) boruların döşenmesi (taşıma ve baş bağlama bedeli hariç)” şeklinde 36.091/KH.7 ve 36.091/KH.13 pozlu birim fiyatlara yer verilmiştir.

Her iki idarenin birim fiyat tariflerinde yapıştırma muflu sert PVC plastik borular söz konusu edilmekte olup özellikle basınca dayanım ve çap ile et kalınlığı açılarından her ikisinin de aynı olduğu görülmektedir. Ancak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları özellikle içmesuyu kullanımları için olduğu konusunda vurgu yapılmış ve kullanım mahalli olarak bina içlerinde ve bina dışındaki kanallar gösterilmiştir. Bu nedenle, esas önem arz eden konu basınca dayanım ve çap ile et kalınlığıdır. Şu halde, Bayındırlık pozlarının sadece beton içinde kullanılması gerektiği ve köy hizmetleri pozlarının sadece hendek içlerinde kullanılması gerektiği yönünde bir sınırlama yapılması mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Zira, Bayındırlık pozlarının binanın oturduğu arsa dahilindeki hendeklerde kullanılması da bu görüşü doğrulamaktadır.

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne Köprü yapım işleri konusunda birim fiyat tespit yetkisi yasa ile verilmiştir. Köprü yapım işlerinin Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü görev kapsamında bulunması ve sözleşme eki olarak 36.091/KH.7 ve 36.091/KH.13 pozlu birim fiyatlara yer verilmiş olunması nedeniyle öncelikle bu birim fiyatların uygulanması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 1202 sayılı Ek ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

Karar verildiği 19.01.2012 tarih ve 34222 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.