Sayıştay 6. Dairesi 33115 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 6

• Dosya No: 33115

• Tutanak No: 35069

• Tutanak Tarihi: 30.05.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 1030 sayılı İlamın 1. maddesiyle Memur statüsünde çalışan Avukat Aysın Arcan’a 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146. maddesinde belirlenmiş yıllık sınırın üzerinde vekalet ücreti ödendiği gerekçesiyle 18.334,95 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Avukatlık Yasasının 164/son maddesinde "dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir." Denildiğini, Anayasa Mahkemesinin kararlan "avukatlık ücretinin avukata ait olduğuna ilişkin düzenlemenin" hukuka aykırı olmadığı ve bu ücretin avukatın şahsi hakkı olduğuna yönelik olduğunu,

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ve bu kanunun 146. maddesi gerek yürürlük tarihi gerekse kapsamı bakımından Avukatlık Yasasına göre daha genel bir yasa olduğunu, bu nedenle yasa, içtihat ve doktrin gereğince özel yasa niteliğinde olan Avukatlık Yasasının Devlet Memurları Kanununa göre öncelikle uygulanması gerektiğini,

Devlet Memurları Kanununun 146. maddesi ve Avukatlık Kanununun 164. maddesi değişik zamanlarda yürürlüğe girmiş kanuni düzenlemeler olduğunu, bu düzenlemeler arasında birbiri ile çelişen hükümler olması durumunda sonraki düzenlemenin esas alınması gerektiğini,

5393 sayılı Belediye Kanununun 82. maddesinde vekalet ücretine ilişkin özel bir düzenleme yapılması yoluna gidildiğini, bu düzenlemeye göre "Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeni ile hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilen vekalet ücretlerinin Avukatlara ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarına İntaç eden Avukat vesaireye verilecek Ücreti Vekalet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır" hükmü yer aldığını,

1389 sayılı yasasını 1. maddesine göre lehe sonuçlanan davalardan dolayı hükmedilip tahsil olunan vekalet ücretlerinin % 70 maaşlı veya ücretli avukata % 30 hukuk İşleri müdürü ve hukuk müşaviri ile icra işlemini takip eden memurlara dağıtılacağı hükme bağlandığını, bu hükümde ilgililere verilecek vekalet ücreti tutarı yönünden herhangi bir sınırlama olmadığını,

Avukatlık Yasasının 164/son maddesi Avukatlık ücreti ve dağıtımı konusunda kendisinden önceki bütün yasa ve yönetmelik hükümlerinin zımnen geçersiz kıldığını,

5393 sayılı Belediye Kanununun 59. maddesinde Belediye Gelirleri madde madde sayılmıştır.Bu maddeler arasında "Belediyeler lehine sonuçlanan dava ve takipler neticesinde karşı taraftan tahsil edilen vekalet ücretleri" yer almadığını, 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununda Belediyelerin gelirleri Vergiler, Harçlar, Kartımla Payları, Ücretler olarak sınıflandırıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık, “5018 sayılı yasaya göre bir kamu zararı söz konusu değildir. Tahsil edilen vekalet ücretinin Belediye Gelirleri ile bir alakası yoktur. Yapılan tahsilat Belediye Bütçesine gelir kaydedilmez. Yani 5018 sayılı yasanın 71. maddesi ile hükme bağlanan “… kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden …” olunması gibi bir durum söz konusu değildir. Belediye bütçesinden harcama yapılması veya bütçeye gelir kaydedilmesi gibi bir durum yoktur. Kaldı ki limit dışı vekalet ücretinin ne olacağı “limit Dışı Kalan Vekalet Ücretlerinin Dağıtım Esasları Hakkındaki Yönetmelik”in 5. maddesi ile belirlenmiştir. Buna göre limiti aşan vekalet ücretlerinin bütçeye gelir kaydedilmeyeceği, dağıtımdan arta kalan miktarın “bir sonraki yıl” kullanılmak üzere emanet hesabında bekletileceği ve yeni yapılan vekalet ücreti tahsilatları ile birleştirilerek dağıtıma devam edileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmelikte değişiklik yapılmadığı sürece bu durum devam edip gidecektir. Yürürlükteki mevzuat hükümleri karşısında bir “kamu zararı” söz konusu olmadığından sorumluların aklanmasına,” şeklinde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 1. maddesinde, bu Kanunun, genel ve katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya beden terbiyesi bölge müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

146. maddesinde, “Bu kanunun 1. maddesinin 1. fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her türlü ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.

…

(Değişik fıkra: 14/01/1988 - KHK - 311/1 md.) Ancak, 02/01/1961 tarihli ve 196 sayılı Kanunun 2 nci maddesi, 07/06/1926 tarihli ve 904 sayılı Kanuna 30/01/1957 tarihli ve 6893 sayılı Kanunla eklenen ek 5 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları, 19/07/1972 tarihli ve 1615 sayılı Kanunun 161 inci maddesi, 13/01/1943 tarihli ve 4358 sayılı Kanunun değişik 14 üncü maddesi ve 02/02/1929 tarihli ve 1389 sayılı Kanun ile Katma Bütçeli Kurumların, İl Özel İdareleri ve Belediyeler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat ve saireye verilecek vekalet ücretine ilişkin sair kanun hükümleri saklıdır. (Değişik cümle 20/03/1997-KHK - 570/8 md.) . Şu kadar ki, vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk müşavirleri ve avukatlar için 10000, diğerleri için 6000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye ve Gümrük Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında, yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır……” denilmektedir

19.04.1983 tarih ve 18023 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Limit Dışı Kalan Vekalet Ücretlerinin Dağıtım Esasları Hakkında Yönetmelik"in 1 inci maddesinde "Bu Yönetmelik, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile İl Özel İdareleri ve Belediyeler ve Özel Kanunlarındaki hükümlerle 1389 sayılı Kanuna atfen vekalet ücretinden yararlanan tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı birliklerde çalışan avukatlara ait limit dışı kalan vekalet ücretlerinin dağıtım usul ve esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir." denilerek Yönetmeliğin amacı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesinde, kurumların limit doldurmayan avukatlardan beyanname alarak o malı yıl içinde almış oldukları vekalet ücretinin miktarını ve avukatların isimlerinin bağlı bulundukları merkez teşkilatına göndermekle yükümlü oldukları, 7. maddesinde ise, listelerin her birim merkezinde birim başkanının başkanlığında 3 kişiden oluşan bir kurul tarafından kanuni limit esas alınarak değerlendirmeye tabi tutulacağı, değerlendirmeden sonra hesapta toplanan paranın tüm hak sahiplerine bölünmek suretiyle bulunacak meblağın eşit olarak hak sahiplerine dağıtılacağı, bu dağıtım sırasında kanuni limiti dolduranlardan artan miktarın yine geri kalan hak sahiplerinin sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak dağıtıma devam olunacağı, bu dağıtımlardan artan miktarın da bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletileceği ve sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulacağı belirtilmiştir.

Bu hükümlere göre; 657 sayılı Yasanın 146.maddesinin 3.fıkrasında vekalet ücretinin yıllık tutarı için getirilen sınırlamanın kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı birliklerde çalışan tüm avukatlar ve ilgili personel için uygulanması ve söz konusu vekalet ücretinin yıl içindeki tüm katsayılar dikkate alınarak belirlenmesi ve yukarıda belirtilen esaslara göre dağıtımının yapılması, limit dışı kalan meblağın olması halinde ise artan miktar hakkında yine yukarıda belirtilen usule göre işlem yapılarak artan miktarın bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletilmesi ve bir sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulması gerekmektedir.

Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Avukatlık Ücretinin Dağıtımı başlıklı 82.maddesinde; ”Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.” Denilmektedir.

02.02.1929 tarih ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat Ve Saireye Verilecek Ücreti Vekalet Hakkında Kanunla, avukatlık vekalet ücretlerinin avukatlar, memurlar ve hukuk müşavirleri arasında ne oranda dağıtılacağına dair düzenlemelere yer verilmiştir. Söz konusu Kanunun 1. maddesinde devlet lehine sonuçlanan davalardan dolayı hükme bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretlerinin %70 inin maaş ve ücretli avukatlara %30 unun Muhakemat müdürleri ve hukuk müşavirleriyle takibi icra memurlarına verileceği öngörülmüştür. Dolayısıyla 1389 sayılı Kanun vekalet ücretinin avukatlar ile diğer görevlilere dağıtım esaslarını belirlemekte iken, 657 sayılı Kanun dağıtılacak vekalet ücretine bir sınır getirmektedir.

657 sayılı Kanunun uygulanacağı kurumlarda çalışan avukatlar için 1136 sayılı Avukatlık Kanununu uygulanıp uygulanmayacağına gelince, burada özel çalışan avukatlar ile kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan avukatlar arasında bir ayrıma gidilmesi gerekir. Özel olarak çalışan avukatlar açısından 1136 sayılı Kanunun 164 üncü maddesi uyarınca avukatlık vekalet ücretinin tamamının avukata ait olması doğaldır. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan avukatlar için 1136 sayılı Kanunun 164 üncü maddesinin mutlak olarak uygulanması mümkün değildir. Zira kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan avukatlar kamuya sarfettiği mesai için ayrıca maaş almaktadırlar. Kaldı ki söz konusu kişiler kurum adına takip ettikleri davalarla ilgili ekstra bir masrafa da girmemektedirler. Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu tüm avukatlarla ilgili düzenlemeleri içeren genel bir kanundur. 657 sayılı Kanuna tabi olarak Avukatlık hizmetleri sınıfı kadrosunda görev yapan avukatlar ise 657 sayılı kanuna tabi olup, söz konusu kanunun 146 ncı maddenin 3 üncü fıkrasındaki sınırlama hükmü bu kişiler açısından bağlayıcı ve özel düzenlemeler niteliğindedir.

Bununla birlikte, 657 sayılı Kanunda vekalet ücretleri bakımından yıllık bir limit öngörülmüş olmakla beraber, ertesi yıl dağıtılmak üzere emanete alınan tutar da avukata aittir. Yani vekalet ücretinin bir kısmının dağıtılması, kalan kısmının bütçeye gelir kaydedilmesi ya da başka amaçlarla harcanması söz konusu değildir.

Bütün bu açıklamalar sonucunda dilekçi iddialarının reddiyle, 1030 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. İlamın 2. maddesi sosyal denge ödemesine ilişkin olup, 6009 sayılı Kanunun geçici 8. maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan madde hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu ilam maddesinin işlemden kaldırılmasına,

Karar verildiği 30.05.2012 tarih ve 35069 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.