Sayıştay 6. Dairesi 32732 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 6

• Dosya No: 32732

• Tutanak No: 35916

• Tutanak Tarihi: 11.12.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

603 sayılı ilamın 2. maddesiyle Şişli Belediyesi bünyesinde kullanılan araçlara kasko sigortası yaptırılarak bedelinin belediye bütçesinden ödendiği gerekçesiyle 138.587,82 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

2918 sayılı yasanın motorlu araçlara mali sorumluluk sigortası yaptırılmasının zorunlu olduğuna ilişkin düzenlemesi, kasko sigortası yaptırılmasına engel teşkil edecek bîr düzenlemeye sahip bulunmamaktadır. Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği'nin "belediye mallarının sigorta edilmemesi esastır" şeklindeki düzenlemesi de kasko sigortası yapılmasını kesinlikle engelleyici bir niteliğe sahip değildir. Esasen düzenleme "esastır" demek suretiyle kamu idarelerine kamu yaranının gerektirdiği durumlar için esastan ayrılma inisiyatifi de tanımıştır. Nitekim, Belediyenin 2007 Bütçesinde, belediye araçlarının kasko sigortalan için de ödenek temin edilmiştir ve esas olan da Belediye Meclisinin tahsis ettiği ödenektir.

Kararda işaret edilen mevzuat hükümleri, Belediyenin tabi olduğu diğer mevzuat hükümleri ile ihtilaflı bir durum yaratmaktadır. Bilindiği gibi, Belediyelerin ihtiyaç duydukları araçları "finansal kiralama" yolu ile edinmelerini engelleyen bir düzenleme bulunmamaktadır. Finansal kiralama yönteminde, finans kurumu ihtiyaç duyulan araçları sizin adınıza satın almakta ve ancak mülkiyetini sözleşme sonuna kadar muhafaza etmek suretiyle sözleşmede belirtilen süre boyunca kira bedelleri karşılığında kullanımınıza tahsis etmektedir. Kira sözleşmesinin bitiminde ise —gerçekte bu süre araçların bedellerinin ödenmesi süresidir- sembolik bir bedel karşılığında araçlar finans kurumu tarafından kullanıcıya devredilmektedir. Bu sistemde araçların sahibi-kiralayan durumunda bulunan finans kurumu araçlara kasko sigortası da yaptırmaktadır. Ve gerçekte bilinmektedir ki, kiralama bedeli adıyla yapılan ödeme gerçekte aracın satın alma bedelinin taksitleri niteliğindedir ve bu bedel içinde araçlara yapılan kasko sigorta bedelleri de bulunmaktadır. Belediyelerin bu sistem ile araç almaları hukuken mümkün ve muteber olduğuna; bu sistem içerisindeki araçlara kasko sigortası yapılmasını engelleyecek yasal düzenleme de bulunmadığına göre, ortaya çıkan sonuç şudur: Belediye araçları finansal kiralama yoluyla almışsa kasko sigortası yaptırabilir, başka alım türlerinin kullanılması halinde ise kasko sigortası yapılması kamu zararı doğurucu bir nitelik taşır. Bu yaklaşımın hukuk mantığı içerisinde İzahı olanaklı değildir.

Demek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106. maddesinde,

“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.”

Denilmek suretiyle belediyelere ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 60.maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde kasko sigorta giderinin ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı gibi “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464.maddesinde de; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.” denilmektedir.

Buradan hareketle 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında Bütçe Kanununa bağlı (E) cetvelinin 20. sırasında;

“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri,

bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.”

Hükmüne yer verildiği görülmektedir.

Buna göre, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait devlet mallarının bazı istisnalar hariç ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir. Mahalli idareler, merkezi yönetim kapsamında olmamakla birlikte malları Devlet malı niteliğindedir. İstisna olarak sayılan giderler dışında Devlet mallarının kasko giderlerinin bütçeden karşılanması yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığından 603 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 11.12.2012 tarih ve 35916 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.