Sayıştay 6. Dairesi 32576 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 6

• Dosya No: 32576

• Tutanak No: 33847

• Tutanak Tarihi: 18.10.2011

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 402 sayılı ilamın 1’inci maddesinde, Aldemirler Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “2007 yılı Teknik Servisler Bakım Onarım ve Teknik Destek Hizmetleri” işi ile ilgili olarak asgari ücret fiyat farklarının hatalı hesaplanması nedeniyle toplam 22.601,10 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, Sayıştay 7. Daire tarafından verilen 03/02/2010 tarih ve 10494 tutanak no' lu Kararını emsal göstererek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı, “Sayıştay’ın her hangi bir dairesince verilen hüküm, diğer bir daireyi bağlamaz. Her daire kendi görüş ve değerlendirmelerine göre karar verir. Bu bakımdan idarenin uygulamaları yönünde olduğu ileri sürülen 7. Daire Kararının 6. Dairece bir bağlayıcılığı olmadığından bu gerekçe ile yapılan temyiz isteminin reddine karar verilmesi” şeklinde görüş belirtmektedir.

Dilekçi ikinci dilekçesinde ise; Dolayısıyla aynı hususta farklı kararlar veren daire kararlarından birinin hukuka aykırı olduğu, bunun da temyiz sebepleri arasında olduğu, Ayrıca yine Kanunun 80. maddesi ile, işin gereği ve ibraz edilen belgelerin mahiyetleri bir olduğu halde aynı konu hakkında dairelerce veya Temyiz Kurulunca verilen ilamlar birbirine aykırı ise, Birinci Başkan bu ilamları içtihadın birleştirilmesi için Genel Kurula verir, şeklindeki düzenleme sebebiyle dairelerin ya da temyiz kurulunun aynı konuda benzer karalar vermesinin gerekliliğinin anlaşıldığını, daha önce savunmalarında da belirttikleri gibi, idarece ilgili tazmin kararına konu hizmet firmalarına karşı alacak davaları açıldığını, Sorumlulardan tahsili yoluna gidilmesi ve idare tarafından açılan bu davaların da idare lehine sonuçlanması halinde adı geçen firmaların ödeme yapması durumunda bu kez döner sermaye saymanlığının sebepsiz zenginleşmiş olacağını, bu nedenle davaların sonucu beklenmesinin uygun olacağı düşünüldüğünü belirterek tazmin kararının esastan görüşülerek bozulmasını/kaldırılmasını talep etmektedir.

Hizmet alımlarında uygulanmak üzere 24.12.202 tarih ve 5037 sayılı BKK ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslar belirlenmiş ve 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 28.04.2004 tarih ve 2004/7221 sayılı BKK ile anılan Fiyat Farkı Kararnamesinin 8 inci maddesinde;

“- İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

..............................”

Aynı Esasların 9’uncu maddesi (ı) bendinde de

“(Ek: 07.05.2004- 25455/ 4 md.) İdari şartname ve sözleşmelere bu Esasların sadece 8 inci maddesinin uygulanacağına dair hüküm konulabilir.” Denilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinde “Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı esaslarının sadece 8 inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır. “ denilmektedir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesinde; İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Aldemirler Ltd. Şti. arasında akdedilen 29.12.2006 tarihli “2007 yılı Teknik Servisler Bakım Onarım ve Teknik Destek Hizmetleri” işine ait sözleşmenin 13.1.i. maddesinde;

“Bir kişinin aylık asgari brüt ücreti 531,00 YTL’den ve çalıştırılma unvanlarına göre bu ücretin yüzde fazlaları olarak hesaplanacaktır. İşyeri tehlike sınıfı I ve risk prim oranı %1,5’tir. Hizmet alınacak 50 kişiye, çalıştırılma ünvan ve ünvan sayılarına bağlı verilecek ücretler;

1. )Koordinatör üst yönetici Mühendis (1 kişi) Brüt asgari ücretin %200 fazlası

2. )Mühendis (1 kişi) Brüt asgari ücretin %150 fazlası

3. )Tekniker. Teknisyen (17 kişi) Brüt asgari ücretin %75 fazlası

4. )Teknisyen Yrd.(29 kişi) Brüt asgari ücretin %50 fazlası

5. )Büro Elemanı (2 kişi) Brüt asgari ücret”

Söz konusu sözleşmenin 15 inci maddesinde ise;

“15.1. Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

15.2. Fiyat farkı 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak olan Hizmet Alımlarına ilişkin fiyat farkı hesaplamasında uygulanacak esaslarda değişiklik yapılmasına dair esasları sadece 8. maddesine göre verilecektir. (Asgari Ücret ve Sigorta Primi Alt Sınır Artışından Kaynaklanan Fark İhale konusu işin gerçekleştirilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayısı ve günlük çalışma saatinin belirlenmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarınca, ihale (son teklif verme) tarihinde tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan asgari ücretin arttırılması halinde, eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark; ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve bu farklara ait işsizlik ödeneği, bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın yükleniciye ödenir.)

15.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” denilmektedir.

Bu işe ait idari şartnamenin 26.3.1. maddesi de, sözleşmenin 13.1.i. maddesi hükmü ile aynı doğrultuda düzenlenmiştir. Sözleşme ve idari şartnamenin anılan hükümlerine göre, bir işçiye ödenecek brüt asgari ücret, çalıştırılacak personellerin ünvanlarına göre, asgari ücretin %50, %75, %150 ve %200 fazlası olarak esas alınmıştır. Sözleşmenin 15’inci maddesine göre; fiyat farkı ödenecek olup, ödenecek fark sadece asgari ücret artışı ve buna isabet eden SSK prim farklarına ilişkindir. Bu nedenle fiilen ödenen ücretteki artışla buna bağlı olarak işveren payında meydana gelen artışın, kararname ve sözleşme hükükmlerine göre fiyat farkı olarak ödenmesi mümkün değildir.

Dilekçi tarafından Sayıştay 7. Dairesinin kararı emsal gösterilerek tazmin hükmünün kaldırılması istenilmekte ise de; aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır. Bütün bu nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 402 sayılı ilamın 1’inci maddesiyle toplam 22.601,10 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 402 sayılı ilamın 2’nci maddesinde; Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “2007 yılı (3 aylık Ocak-Şubat-Mart) Özel Güvenlik Hizmet Alımı” işi ile ilgili olarak asgari ücret fiyat farklarının hatalı hesaplanması nedeniyle toplam 4.715,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 2007 yılı (3 aylık Ocak-Şubat-Mart) Özel Güvenlik Hizmet Alımı işine ait idari şarmamenin 23.3.1. maddesinde,

"Bir kişinin brüt ücreti 796,50 YTL.’dir. İşyeri tehlike sınıfi I ve tehlike risk prim oram %1.5'tir." hükmü yer almaktadır.

Aynı işe ait sözleşmenin 13.1.i. maddesinde,

"Yüklenici, işçilere (70 kişi) bir işçi için brüt 796,50 YTL ödeyecektir.(bir işçinin ücreti asgari ücretin 1,5 (birbuçuk) katı olarak hesaplanmıştır. SSK ve İşsizlik Primleri ile vergilerim bu bedel üzerinden hesaplayacaklardır. Bu işçiler için yıl içerisinde asgari ücrette değişiklik olursa 48. maddeye göre verilecektir." denilmektedir.

SÖz konusu sözleşmenin 15 inci maddesinde de;

"15.1. Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

15.2. Fiyat farkı 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak olan Hizmet Alımlarına ilişkin fiyat farkı hesaplamasında uygulanacak esaslarda değişiklik yapılmasına dair esasları sadece 8. maddesine göre verilecektir. (Asgari Ücret ve Sigorta Primi Alt Sınır Artışından Kaynaklanan Fark İhale konusu işin gerçekleştirilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayısı ve günlük çalışma saatinin belirlenmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarmca, ihale (son teklif verme) tarihinde tarım dışmda ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan asgari ücretin arttırılması halinde, eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark; ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri İle sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve" bu farklara ait işsizlik Ödeneği, bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın yükleniciye ödenir.)

15.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz." hükmü yer almaktadır.

Sözleşme ve idari şartnamenin anılan hükümlerine göre bir işçinin ücreti, asgari ücretin 1,5 (bir buçuk) katı olarak esas alınmıştır. Asgari ücrette değişiklik olması durumunda asgari ücret fiyat farkı da yükleniciye ayrıca ödenecektir. Uygulamada, asgari ücret fiyat farkı hesaplanırken, asgari ücretteki artış ile bu artıştan kaynaklanan işverence karşılanması gereken prim farklarının 1,5 kat fazlasıyla hesap edildiği tespit edilmiştir. Fiyat farkı kararnameleri ve bu kararnamelere uygun olarak imzalanan sözleşme hükümlerine aykırı olarak yapılan bu tür ödemelerin herhangi bir yasal dayanağı bulunmamaktadır. Ödenecek fark sadece asgari ücret artışı ve buna isabet eden SSK prim farklarına ilişkindir. İşçilere Ödenecek 1,5 kat daha fazla ücrete ilişkin şartname ve sözleşmedeki bu hüküm, müteahhit teklifini verirken işçilik maliyetini ona göre hesap etmesine yönelik bir husustur. Ödenecek fiyat farklarıyla ilişkisi yoktur.

İlamın 1’inci maddesindeki gerekçeler ve üye görüşü aynı kalmak üzere 402 sayılı ilamın 2’nci maddesiyle toplam 4.715,00 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 402 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde, A-Tem Alternatif Özel Güvenlik ve Koruma Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan 2007 yılı Özel Güvenlik Hizmet Alımı işi ile ilgili olarak asgari ücret fiyat farklarının hatalı ödenmesi nedeniyle toplam 7.169,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile A-Tem Alternatif Özel Güvenlik ve Koruma Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 15.05.2007 tarihli 2007 yılı Özel Güvenlik Hizmet Alımı işine ait idari şartnamenin 26.3.1. maddesinde,

"Bir kişinin brüt ücreti 843,75 YTL'dir. İşyeri tehlike sınıfı I ve tehlike risk prim oram %1.5'tir." denilmektedir.

Aynı işe ait sözleşmenin 13.1 .i. maddesinde;

"Yüklenici, işçilere (74 kişi) bir işçi için brüt 843,50 YTL ödeyecektir.(bir işçinin ücreti asgari ücretin 1,5 (birbuçuk) katı olarak hesaplanmıştır. SSK ve İşsizlik Primleri ile vergilerini bu bedel üzerinden hesaplayacaklardır. Bu işçiler için yıl içerisinde asgari ücrette değişiklik olursa 48. maddeye göre verilecektir." hükmü yer almaktadır.

Söz konusu sözleşmenin 15 inci maddesinde de;

"15.1. Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasma kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

Fiyat farkı 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak olan Hizmet Alımlarına ilişkin fiyat farkı hesaplamasında uygulanacak esaslarda değişiklik yapılmasına dair esasları sadece 8. maddesine göre verilecektir. (Asgari Ücret ve Sigorta Primi Alt Sınır Artışından Kaynaklanan Fark İhale konusu işin gerçekleştirilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayısı ve günlük çalışma saatinin belirlenmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarınca, ihale (son teklif verme) tarihinde tarım dışmda ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan asgari ücretin arttırılması halinde, eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark; ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve bu farklara ait işsizlik ödeneği, bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın yükleniciye ödenir.)

Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz." denilmektedir.

Sözleşme ve idari şartnamenin anılan hükümlerine göre bir işçinin ücreti, asgari ücretin 1,5 (bir buçuk) katı olarak esas alınmıştır. Asgari ücrette değişiklik olması durumunda asgari ücret fiyat farkı da yükleniciye ayrıca ödenecektir. Uygulamada, asgari ücret fiyat farkı hesaplanırken, asgari ücretteki artış ile bu artıştan kaynaklanan işverence karşılanması gereken prim farklarının 1,5 kat fazlasıyla hesap edildiği tespit edilmiştir. Fiyat farkı kararnameleri ve bu kararnamelere uygun olarak imzalanan sözleşme hükümlerine aykırı olarak yapılan bu tür ödemelerin herhangi bir yasal dayanağı bulunmamaktadır. Ödenecek fark sadece asgari ücret artışı ve buna isabet eden SSK prim farklarına ilişkindir. İşçilere Ödenecek 1,5 kat daha fazla ücrete ilişkin şartname ve sözleşmedeki bu hüküm, müteahhit teklifim verirken işçilik maliyetini ona göre hesap etmesine yönelik bir husustur. Ödenecek fiyat farklarıyla ilişkisi yoktur.

İlamın 1’inci maddesindeki gerekçeler ve üye görüşü aynı kalmak üzere 402 sayılı ilamın 4’üncü maddesiyle toplam 7.169,00 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

4. 402 sayılı ilamın 5’inci maddesinde, A-Tem Alternatif Özel Güvenlik ve Koruma Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “2007 yılı 6 aylık Ek Özel Güvenlik Hizmet Alımı” işi ile ilgili olarak asgari ücret fiyat farklarının hatalı hesaplanması nedeniyle toplam 2.516,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile A-Tem Alternatif Özel Güvenlik ve Koruma Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 22.06.2007 tarihli 2007 yılı 6 aylık Ek Özel Güvenlik Hizmet Alımı işine ait idari şartnamenin 23.3.1. maddesinde ,

"Bir kişinin brüt ücreti 843,75 YTL'dir. İşyeri tehlike sınıfi I ve tehlike risk prim oram %1.5'tir." denilmektedir.

Aynı işe ait sözleşmenin 13.1.İ. maddesinde,

"Yüklenici, işçilere (26 kişi) bir işçi için brüt 843,50 YTL ödeyecektir.(bir işçinin ücreti asgari ücretin 1,5 (birbuçuk) katı olarak hesaplanmıştır. SSK ve İşsizlik Primleri ile vergilerini bu bedel üzerinden hesaplayacaklardır. Bu işçiler için yıl içerisinde asgari ücrette değişiklik olursa 48. maddeye göre verilecektir." hükmü yer almaktadır.

Söz konusu sözleşmenin 15 inci maddesinde de;

"15.1. Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasma kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

15.2. Fiyat farkı 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan' 4734-sayılı Kanuna göre yapılacak olan Hizmet Alımlarına ilişkin fiyat farkı hesaplamasında uygulanacak esaslarda değişiklik yapılmasına dair esasları sadece 8. maddesine göre verilecektir. (Asgari Ücret ve Sigorta Primi Alt S mır Artışından Kaynaklanan Fark İhale konusu işin gerçekleştirilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayısı ve günlük çalışma saatinin belirlenmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarınca, ihale (son teklif verme) tarihinde tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan asgari ücretin arttırılması halinde, eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark; aynca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve bu farklara ait işsizlik ödeneği, bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın yükleniciye ödenir.)

15.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan soma değişiklik yapılamaz." denilmektedir.

Sözleşme ve idari şartnamenin anılan hükümlerine göre bir işçinin ücreti, asgari ücretin 1,5 (bir buçuk) katı olarak esas alınmıştır. Asgari ücrette değişiklik olması durumunda asgari ücret fiyat farkı da yükleniciye ayrıca ödenecektir. Uygulamada, asgari ücret fiyat farkı hesaplanırken, asgari ücretteki artış ile bu artıştan kaynaklanan işverence karşılanması gereken prim farklarının 1,5 kat fazlasıyla hesap edildiği tespit edilmiştir. Fiyat farkı kararnameleri ve bu kararnamelere uygun olarak imzalanan sözleşme hükümlerine aykırı olarak yapılan bu tür ödemelerin herhangi bir yasal dayanağı bulunmamaktadır. Ödenecek fark sadece asgari ücret artışı ve buna isabet eden SSK prim farklarına ilişkindir. İşçilere ödenecek 1,5 kat daha fazla ücrete ilişkin şartname ve sözleşmedeki bu hüküm, müteahhit teklifim verirken işçilik maliyetim ona göre hesap etmesine yönelik bir husustur. Ödenecek fiyat farklarıyla ilişkisi yoktur.

İlamın 1’inci maddesindeki gerekçeler ve üye görüşü aynı kalmak üzere 402 sayılı ilamın 5’inci maddesiyle toplam 2.516,00 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE ,

Karar verildiği 18.10.2011 tarih ve 33847 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.