Sayıştay 6. Dairesi 325 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 07.04.2016

• Karar No: 325

• İlam No:

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Bütçeden Yardım Yapılması.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; Belediye bütçesinden, …… Derneğine maddi yardım yapılması dolayısıyla kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”

hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinin belediyeler için uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükümle, belediyelerin derneklere yardım yapabilmesine izin veren hüküm ortadan kalkmıştır. Kaldı ki, …… Belediye Meclisinin …… tarihinde almış olduğu karar o yıl bütçesi ile ilgili olup sınırsız uygulamayı gerektirmez.

Açıklanan gerekçelerle, ….. Derneğine mevzuata aykırı olarak maddi yardım yapılması sonucu neden olunan ….. TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

Ancak bununla birlikte; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde; “Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” Hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Ayrıca üst yöneticilerin mali iş ve işlemler hakkında en temel görevleri; kurumlarındaki malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu amaçla iç kontrol sistemlerinin kurulması, gerekli tedbirlerin alınması ve bu hususlarda genel politika ve uygulamaların oluşturulmasıdır.

Söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, “…… Derneği’ne maddi yardım yapılması” suretiyle oluşan kamu zararı için, Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …..’a sorumluluk tevdi edilemeyeceğine,

Ayrıca, Belediye Meclisinin ….. tarih ve ….. sayılı Kararında; “… İlçemiz sınırları içerisinde bulunan ihtiyaç sahibi aileleri tespit etmek, bunlara yapılacak düzenli ve toplu gıda, giyim, temizlik maddeleri, yakacak gibi ayni ve nakdi yardımların ….. Derneği aracılığıyla yapılmasına ilişkin olarak hazırlanan müdürlük teklifinin protokolün kabulü doğrultusunda aynen kabulüne, …” ifadesi yer almaktadır. Bu ifadeden, adı geçen Derneğe doğrudan nakdi yardım yapılması hususu yerine, ilçe sınırları dâhilindeki ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesi ve diğer şekli ayrıntılara yer verildiğinden, Belediye Meclis Üyelerinin tamamına da sorumluluk tevdi edilemeyeceğine,

İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

(Üye …..’in “5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Belediyenin Görev ve Sorumlulukları başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendindeki “……..sosyal hizmet ve yardım……..hizmetlerini yapar veya yaptırır.” hükmüne dayanılarak ….. aracılığı ile ihtiyaç sahiplerine yardım yapılması,

…..’in …… Belediyesinin bir birimi gibi çalışması, …… Belediyesi web adresinden ….. tarafından gerçekleştirilen faaliyetlerin ….. Belediyesi faaliyeti gibi kamuoyuna duyurulması, dernek tarafından kullanılan araçlarda, yardım paketlerinde ve derneğin kapısında dahi ….. Belediyesi logosunun yer alması, Dernek Tüzüğü’nün 36’ncı maddesinde de, derneğin feshi halinde menkul ve gayri menkul mallarının hayır işlerinde kullanılmak üzere ….. Belediyesine devredileceğinin düzenlenmesi,

Ayrıca, ….. aracılığı ile yapılan yardımın şartlı yardım olması, düzenlenen protokol gereği yardımın nerelerde kimlere kullanıldığının ….. Belediyesi tarafından takibinin yapılması, bu kapsamda yapılan yardımlara ilişkin bilgi, belge ve faaliyet raporlarının dernek tarafından faaliyetin bitimini müteakip bir ay içerisinde, devam eden faaliyetler için ise takip eden yılın ilk ayı içerisinde …… Belediyesine sunulması,

Diğer yandan, hukuk güvenliği, adalet ve kanunların geriye yürümezliği ilkeleri kapsamında gerek meclis kararından gerekse ….. ile imzalanan protokolden sonra değişen 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesindeki değişikliğe dayanılarak kamu zararı iddiasında bulunulamayacak olması ve iddia edilen hususların aksinin Denetçi tarafından ortaya konulmaması nedenleri ile konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.”

Üye …..’in “5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Belediyenin Görev ve Sorumlulukları başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendindeki “……..sosyal hizmet ve yardım……..hizmetlerini yapar veya yaptırır.” hükmüne ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım başlıklı 77’nci maddesinde yer alan “Belediye, sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal hizmet ve yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle yaşlılara, kadın ve çocuklara, engellilere, yoksul ve düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygular. ……..“hükmüne dayanarak ….. Belediyesinin ….. adlı dernek vasıtası ile yardım hizmetlerini yapması,

Ayrıca, hukuk güvenliği, adalet ve kanunların geriye yürümezliği ilkeleri kapsamında gerek meclis kararından gerekse ….. ile imzalanan protokolden sonra değişen 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesindeki değişikliğe dayanılarak kamu zararı iddiasında bulunulamayacak olması nedenleri ile konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı),

Oy çokluğuyla,