Sayıştay 6. Dairesi 316 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 03.03.2016

• Karar No: 316

• İlam No: 135

• Madde No: 8

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

YİYECEK YARDIMI

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Memurlara ait yemek bedellerinin ödenmesinde, yemek yardımından yararlanan memur tarafından karşılanacak bedellerin eksik tespit edilerek, Belediye Bütçesinden kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Yiyecek Yardımı" başlıklı 212’nci maddesi uyarınca çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin "Yemek Servisi Giderleri" başlıklı 4’üncü maddesinde:

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak, üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2255 sayılı 'Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkındaki Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel İle sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

Buna göre kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebilecektir.

Bu nedenle Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen miktarlar en az alınması gereken miktarı ifade etmektedir. Eğer Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen miktarlar üzerinden kişilerden tahsil edilen bedel, yemeğin maliyetinin kalanını karşılamaya yetmiyorsa, kişilerden tahsil edilen miktarın yemeğin maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde artırılması veya yemeğin maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yemek maliyetinin yarısından fazla bir miktarı bütçeden karşılanmış olacaktır ki; bu da yukarıda ifade edilen hükümlere aykırıdır. Kaldı ki devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek amacıyla hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin "Yardım Şekli" başlıklı 3’ üncü maddesinde yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı ve bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmayacağı açık bir şekilde ifade edilmektedir.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne göre yiyecek yardımının ayni olarak yapılması gerekmekte olup, yemek alım hizmetinin yüklenici tarafından temin edilen kart üzerinden anlaşmalı yerlerden temin edilmesi uygulaması Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Yönetmelik’e göre yiyecek yardımının yemekhane işletmek ve yemek giderlerinin en fazla yarısının kurum bütçesinden karşılanmak suretiyle yapılması gerekmektedir.

Yemek alım hizmetinin ihale edilebilmesini kabul etsek bile, yüklenicinin ayni olarak yemek hizmeti vermesi gerekirken, Kurum tarafında yapılan ihale şeklinde, yüklenici tarafından herhangi bir yemekhane işletilmemekte, yemek hizmeti sunulmamakta, sadece anlaşmalı lokantalar üzerinden, dağıtılan kartlar vasıtasıyla aracılık hizmeti sunulmakta, bunun karşılığında organizasyon hizmet bedeli alınmaktadır. Yüklenici bu ihale kapsamında sadece organizatör ve koordinatör olarak hizmet vermektedir. Dolayısıyla bu hizmet şekli Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nde tanımlanan ve ayni olarak yapılması gereken yiyecek yardımı usul ve esaslarına aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla, memur yemek maliyetinin en fazla yarısının kurum bütçesinden karşılanması ve kalan kısmının ise yemek yardımından yararlanan personelden alınması gerekmektedir. Bütçeye konulan ödeneğin aşılmamış olması yeterli olmayıp, ihale edilmek suretiyle karşılan yemek alım hizmet giderlerinin en az yarısının yemek hizmetinden yararlana personelden tahsil edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, memurlara ait yemek bedellerinin ödenmesinde, yemek yardımından yararlanan memur tarafından karşılanacak bedellerin eksik tespit edilmesi sonucu toplam ………. -TL kamu zararına sebep olunduğu görülmüştür.

Bahse konu ………. –TL kamu zararının;

………..

müştereken ve müteselsilen, ödettirilmesine,

(Üye …….. ve Üye …………; “Sorumluların savunmalarından, kurum tarafından her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen miktarlarda memur personelden …….. TL yemek bedeli kesinti yapılarak Belediyeye gelir kaydedildiği, ........ Belediyesince 2014 yılı için memurlara yiyecek yardımı olarak bütçeye ………..TL ödenek konulmuş olmasına rağmen tamamının harcanmadığı, bütçe ödeneğinin de aşılmadığı anlaşılmaktadır.

Mezkur Sayıştay Temyiz Kurulu kararında da “Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ndeki amaç, konulan ödeneğin Belediyenin Yılı Bütçesine Belediye Bütçe Muhasebe Usul ve Yönetmeliği’ne uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile ilamın 2. maddesi ile ……..TL.sine ilişkin olarak verilen Tazmin Hükmünün KALDIRILMASINA” hükmederek ayni olarak yapılan yiyecek yardımı tutarının bütçeye konan ödeneği aşmaması nedeniyle tazmin hükmünün kaldırılması yönünde karar vermiştir. Dolayısıyla bütçedeki ödenek aşılmadığından ortada bir kamu zararı da söz konusu değildir.

Ayrıca sorumluların duruşma sırasındaki beyanlarından, seksen memura yemek verecek uygun bir yerlerinin olmadığı, yaklaşık 15 yıldır yemek hizmetlerinin ihale edildiği, yüklenici tarafından memurlara verilen kartlardan günübirlik olarak yenen yemek bedellerinin aylık hakkedişler şeklinde yükleniciye ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümleri kurumların yemekhane işletmesi durumunda yemek giderlerinin en fazla yarsının kurum bütçesinden karşılanması durumunu düzenlemekte olup, yemek bedelinin yarısının alınması ancak kurumun kendisinin yemekhane işletmesi durumunda mümkün olacaktır. Oysa bahse konu iş ihale edilen bir hizmet alımı işi olup, bu durumda Maliye Bakanlığınca belirlenen miktarlarda memur personelden yemek bedeli kesintisi yapılmış olması yeterli olacaktır. Eğer bahse konu işin ihale edilebileceğini kabul etmiş isek bundan sonraki süreçte ihale mevzuatı hükümlerine göre değerlendirme yapmak gerekecektir.

Ayrıca yemekhane kurup işletmenin maliyeti sabit giderler, işletme giderleri, işçilik ve malzeme giderleri düşünüldüğünde, ihale bedelinden daha fazla olacaktır. Bu yönüyle de kurum açısından bir kamu zararından söz etmek mümkün değildir.

Bu itibarla konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.” yönündeki ayrışık görüşlerine karşı,”)

oy çokluğuyla karar verildi.