Sayıştay 6. Dairesi 302 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 02.02.2016

• Karar No: 302

• İlam No: 165

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Reklam Alanlarının İşletilmesinden Kira Bedeli Alınmaması.

Denetçi tarafından, ….Belediyesinin mülkiyetinde bulunan …adet otobüs durağında yer alan … adet reklam alanlarının işletilmesi işinin, ihalesiz bir şekilde …. Şti.’ne verildiği ve aynı zamanda herhangi bir şekilde kira tahsilatı da yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

…Belediyesinin 2008 yılında “….”ni 4734 sayılı İhale Kanununa göre …. Şirketine ihale ettiği ve …. tarihinde sözleşme imzalandığı,

Bu otobüs duraklarının kullanımı ile ilgili 2008 yılından bugüne kadar yapılan denetimlerde hiçbir tespit yapılmadığı, kira süresinin dolması üzerine tespitlerin yapıldığı,

2008 yılında yapımı tamamlanan bu durakların işletilmesinin …. firmasına devredildiğine ilişki herhangi bir sözleşme veya devir protokolünün bulunmadığı,

Konuya ilişkin … Firması hakkında …. Asliye Hukuk Mahkemesine dava açıldığı ve yargı sürecinin devam ettiği,

anlaşılmıştır.

…..Belediyesi tarafından konuya ilişkin hususların tespiti yapılmak suretiyle şirket aleyhine açılan dava ile de takibi yapılmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda kamu zararı kavramı tanımlanmakta ve kamu zararının unsurları belirlenmektedir. Kanun’un 71’inci maddesinde kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması “ şeklinde tanımlanmaktadır. Söz konusu tanım çerçevesinde; kamu görevlilerinin varlığı, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerin bulunması, mevzuata aykırılığın kamu görevlilerinin kasıt, kusur ve ihmalleri sonucu ortaya çıkması ve kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması kamu zararının unsurlarını oluşturmaktadır.

5018 sayılı Kanun’a yapılan atıf nedeniyle Sayıştay hesap yargısı sonucu verilecek kararlar “kamu zararı” kavramı esas alınarak tesis edilecektir. 5018 sayılı Kanun’da kamu zararı kavramı, 818 sayılı Borçlar Kanunu’ndaki haksız fiil sorumluluğuna paralel bir şekilde düzenlenmiştir. Haksız fiil sorumluluğunun unsurlarını hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı oluşturmaktadır. 5018 sayılı Kanun’da mali sorumluluk için illiyet bağı sayılmamakta, illiyet bağı kavramı kamu zararının bir unsuru olarak Sayıştay hesap yargısı açısından 6085 sayılı Kanun’da düzenlenmektedir. 6085 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinde “Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür” denilmek suretiyle illiyet bağı Sayıştay hesap yargısında kamu zararının önemli bir unsuru olarak ele alınmaktadır.

Öte yanda 17.12.2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin “Kamu Zararının Tespiti” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Yargılamaya esas raporlar düzenlenirken kamu zararının tespiti ile kamu görevlilerine sorumluluk yöneltilmesinde aşağıdaki şartların oluşup oluşmadığı aranır:

a) Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerin varlığı,

b) Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu zararı oluşması,

c) Bu zararın oluşmasına neden olan kamu görevlilerinin belirlenmesi,

ç) Kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması.” düzenlemesi yer almıştır.

Bu düzenlemeye göre kamu zararı ile ilgili sorumluluğun kamu görevlilerine yöneltilebilmesi için yukarıya alınan Yönetmeliğin ilgili maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde ifade edilen unsurların birarada gerçekleşmesi gerekir. Aksi taktirde kamu görevlilerine herhangi bir sorumluluk yüklenmesi mümkün değildir.

Bu durumda adı geçen firmanın tasarrufuna bırakıldığı iddia olunan otobüs duraklarındaki reklam alanları için raporda belirlenen kamu zararı nedeniyle sorumluluk yüklenilen üst yöneticiler ile muhasebe yetkilisi olan kamu görevlileri ile kamu zararı arasında yukarıda belirtilen açıklamalar uyarınca herhangi bir illiyet bağı kurulamadığından ve …..Bediyesince de konu hakkında adli mahkemede alacak davası açıldığından yapılacak işlem bulunmadığına,

(Üye…. “….tarih ve … sayılı Encümen kararı ile … Belediyesinin mücavir alan sınırları dâhilinde … adet otobüs durağı, … adet Bilboard, …adet Megalight, … adet silindir reklam kulesi yapımı montaj ve kullanım hakkı 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 35/c maddesine göre …. Şti.’ne ihale edilmiş, firmaya …. tarihinde işyeri teslimi yapılmıştır.

2008 yılında “…. işi”ni 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yüklenici ….Şirketine ihale edildiği ve Belediye ile yüklenici arasında … tarihinde KDV dahil … TL bedelle sözleşme imzalandığı görülmüştür. Sözleşme gereği yapılması gereken … adet A tipi otobüs durağı, …adet B tipi otobüs durağı ve … adet pankartmatik, 06.05.2008 ile 17.06.2008 tarihlerinde düzenlenen tutanaklar ile teslim alınmıştır.

Bahse konu iş ile ilgili denetçi tarafından fiili durumun tespitine yönelik, 04.02.2015 tarihinde mahallinde gerçekleştirilen fiziki sayım ve incelemeler sonucunda, … adet A tipi durak ve …raket(reklam alanı) ile … adet B tipi durak ve … raket (reklam alanı) olmak üzere toplam ….adet reklam alanının olduğu tespit edilmiş ve kamu zararı da bu durak sayısı üzerinden hesap edilmiştir.

Denetçi tarafından, … Belediyesinin mülkiyetinde bulunan …adet otobüs durağında yer alan …adet reklam alanlarının işletilmesi işinin, ihalesiz bir şekilde …. Şti’ne verildiği ve aynı zamanda herhangi bir kira tahsilatı da yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiştir.

2004 yılında yapılan ihale ile durakların işletilmesi … Şti’ne verilmekle birlikte 2008 yılında yapılan durakların işletilmesinin verileceği yönünde herhangi bir karar alınamamıştır.

Ancak … adet durakta bulunan …. adet reklam alanının ihalesiz bir şekilde işletildiği gerekçesiyle … TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi istenmişse de; 2008 yılında ihale edilen durak ve pankartmatik sayısının …olduğu görülmüştür. Dolayısıyla ihalesiz ve kira alınmadan işletildiği iddia edilen durak sayılarında tutarsızlık vardır.

Bu itibarla, ihalesiz olarak … Şti. tarafından işletilen reklam alanı sayısının doğru tespit edilerek düzenlenecek ek raporun Dairemize intikaline değin konunun hükümdışı bırakılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki,

Üye ….’nun “….Belediyesinin mülkiyetinde bulunan … adet otobüs durağında yer alan ….adet reklam alanlarının işletilmesi işinin, ihalesiz bir şekilde …. Şti.’ne verildiği ve aynı zamanda herhangi bir şekilde kira tahsilatı da yapılmadığı denetçi tarafından tespit edilmiş, yapılan savunmalardan da konunun adli yargıda olduğu anlaşılmıştır.

Belediye tarafından reklam alanlarının ihalesiz bir şekilde işletilmesi hakkında ….Şti. aleyhine adli yargıda dava açılmış olduğundan, mahkeme sonuçlanıncaya kadar konunun hükümdışı bırakılması gerekir.” şeklindeki,

ayrışık görüşlerine karşı)

oy çokluğuyla karar verildi.