Sayıştay 6. Dairesi 29862 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 6

• Dosya No: 29862

• Tutanak No: 30419

• Tutanak Tarihi: 11.11.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve duruşmada hazır bulunan dilekçi vekili Av.Mustafa ÇİNKILIÇ ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 278 sayılı İlamın 10.maddesiyle;Seyhan Belediyesi bünyesinde oluşturulan ihtisas komisyonlarının üyelerine 2005 yılı içerisinde yürürlükte olan 5272 ve 5393 sayılı Belediye Kanunlarında belirtilen toplantı gün sayılarından daha fazla süre için huzur hakkı ödenmesi nedeniyle 43.116,16 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;5393 sayılı yasanın 20. maddesi gereğince Meclis toplantıları Bütçe görüşmelerinde sürenin 20 gün diğer toplantıların süresinin ise 5 gün olduğunu, yine aynı kanunun 24. maddesi gereğince üç kişiden az beş kişiden fazla olmamak kaydıyla ihtisas komisyonlarının Meclis kararıyla kurulabildiğini, kurulan komisyonların İmarla ilgili olanlarının on iş günü diğerlerinin beş iş günüyle sınırlandırılmış olduğunu, aynı günde yapılan toplantılarda bir tanesine huzur hakkı ödendiğini,

Belediye Meclis Çalışma yönetmeliğinin 21. maddesinin son paragrafında "Gerektiğinde bir konu Meclis Başkanınca birden fazla komisyona havale edilebilir" denildiğini,

Belediye Meclis Üyelerinin çeşitli mesleklere sahip (Avukat, Doktor, Mali Müşavir, Mühendis,Esnaf,Sanayici vb.) ve çeşitli meslek odalarına üye (Baro, Ticaret Odası, Sanayi Odası, Türmob vb) olduklarından komisyon teşkil edilirken de mesleğine uygun komisyonlarda görev almalarının sağlandığını,

Belediye Meclisi çalışma Yönetmeliğinin 21. maddesi gereğince bir konunun birkaç ihtisas komisyonuna müştereken havale edilebildiğini, örneğin bir İmar düzenlemesinde bir ada içerisinde sağlık tesis alanı ve yanında da bir eğitim tesisi alanı bulunuyorsa bu konunun, Meclis tarafından direkt İmar ile ilgili olduğundan, İmar komisyonu Başkanlığında, Sağlık ve Eğitim komisyonunun da içinde bulunduğu müşterek komisyona havale edildiğini,

İmar komisyonunun 10 gün diğer komisyonun 5 gün toplanmasının düşünülemeyeceğini, Çünkü müşterek komisyon İmarla ilgili konuyu İmar komisyonu başkanlığında 10 gün görüşmesi gerekiyorsa beraber ve müştereken 10 gün toplanıldığını,

İmar komisyonu ayrı, Sağlık komisyonu ayrı, Eğitim komisyonu ayrı karar vermemekte konu bir bütün ve imarla ilgili olduğundan müşterek komisyon kararı verildiğini, böyle olunca; müşterek toplantıda imar ile ilgili konular görüşülüyorsa burada 10 gün imar komisyonuna, 10 gün toplantı yapmasına karşın, sağlık komisyonuna ve eğitim komisyonuna 5 gün huzur hakkı verilmesinin 5393 sayılı yasa ve Belediye Meclisi çalışma yönetmeliğine uygun olmayacağını Çünkü müşterek komisyonun, müşterek toplanıp, incelediğini ve kararını da bu şekilde verdiğini,

Çalışma yönetmeliğinin 21. maddesine göre bir konu birden fazla komisyona havale edilebiliyorsa, huzur haklarının da buna göre değerlendirilmesi gerektiğini, diğer bir ifade ile Meclis Başkanlığınca birden fazla Komisyona havale edilecek evrak müşterek komisyonu ilgilendiriyorsa ve hangi komisyonun başkanlığında toplanıyorsa o komisyonun yasada belirtilen toplantı günlerine riayet edildiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

01.01.2005-13.07.2005 tarihleri arasında yürürlükte olan 5272 sayılı Belediye Kanunu ile 13.07.2005 tarihinde yürürlüğü giren 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclis Toplantısı” başlıklı 20. maddelerinde,

“……..

Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür.

…….”

Yine sözü edilen kanunların “İhtisas komisyonları başlıklı 24. maddelerinde,

“Belediye meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri arasından seçilecek en az üç en fazla beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir.

İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşturulur. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde plân ve bütçe ile imar komisyonlarının kurulması zorunludur.

Meclis toplantısını müteakip imar komisyonu en fazla on iş günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü içinde kendilerine havale edilen işleri sonuçlandırır. Komisyonlar kendilerine havale edilen işlerle ilgili raporlarını bu sürenin sonunda meclise sunmadıkları takdirde, konu meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.

……………….” denilmektedir.

5272 sayılı Belediye Kanunu’nun 32.maddesinde; “Meclis başkan ve üyelerine, meclis toplantılarına ve ihtisas komisyonları toplantılarına katıldıkları her gün için, 39 uncu madde uyarınca belediye başkanına ödenmekte olan aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere meclis tarafından belirlenecek miktarda huzur hakkı ödenir. Huzur hakkı ödenecek gün sayısı, 20 nci maddenin ikinci fıkrasında ve 24 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen toplantı günü sayısından fazla olamaz.”

5393 sayılı kanunun “Huzur ve izin hakkı başlıklı 32. maddesinde de 5272 sayılı Kanunun 32. maddesindeki düzenlemeye paralel bir düzenleme yapılmış ve madde hükmünde aynen;

“Meclis başkan ve üyelerine, meclis ve komisyon toplantılarına katıldıkları her gün için, 39 uncu madde uyarınca belediye başkanına ödenmekte olan aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere meclis tarafından belirlenecek miktarda huzur hakkı ödenir. Huzur hakkı ödenecek gün sayısı, 20, 24 ve 25 inci maddelerde belirtilen toplantı günü sayısından fazla olamaz ve meclis üyelerine aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenemez…..” denilmek suretiyle, huzur hakkı ödenecek gün sayısı, toplantı gün sayısı ile sınırlandırılmış; aynı gün içinde iştirak edilen birden fazla toplantı için, sadece bir defa huzur hakkı ödenmesi öngörülmüştür.

Buna göre; oluşturulacak ihtisas komisyonlarındaki üye sayısı 5’i geçemeyecektir. Bunun sonucu olarak; ihtisas komisyonlarının her biri için en fazla 5 kişilik huzur hakkı ödenebilecektir. Bunun yanı sıra, imar komisyonu en fazla 10 iş günü, diğer ihtisas komisyonları ise en fazla 5 iş günü içerisinde kendilerine havale edilen işleri sonuçlandırmakla yükümlü bulunduklarından; 5393 Sayılı Kanunun 32.maddesinin Huzur hakkı ödenecek gün sayısı, 20, 24 ve 25 inci maddelerde belirtilen toplantı günü sayısından fazla olamaz hükmü gereği, imar komisyonlarında görevli olanlara en fazla 10, diğer komisyonlarda görevli olanlara ise en fazla 5 günlük huzur hakkı ödenebilecektir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesinde, komisyon üyelerine süre kısıtlamasına uyulmadan bir komisyon için aylık 5 (imar komisyonu için 10) günün üzerinde huzur hakkı ödendiği görülmüştür.

5272 ve 5393 sayılı kanunlarda huzur hakkı ödenecek gün sayısı imar komisyonu için en fazla 10 işgünü, diğer komisyonlar için 5 işgünü olarak belirtilmiş, görüştükleri konular veya çalışma şekillerine göre bu sürenin aşılmasına imkan veren bir hükme de yer verilmemiştir. Bu nedenle ödemenin, her bir komisyon için en fazla 5 kişiye, ayda 5 günlük(imar komisyonundakilere 10 günlük) huzur hakkı ödemesi yapılması gerektiğinden ihtisas komisyonları için belirlenen huzur hakkı ödenebilecek gün sayısının aşılması nedeniyle 278 sayılı ilamın 10.maddesiyle 43.116,16 YTL.ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. İlamın 11.maddesiyle;Denetim komisyonu üyesi bazı şahıslara, denetim komisyonu çalışmalarını sürdürdükleri günler için ayrıca üyesi bulundukları ihtisas komisyonları çalışmaları için de huzur hakkı ödenmesi nedeniyle 3.074,18 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Belediye Kanununun "Denetim Komisyonu başlıklı 25. maddesinde, Belediye meclisi her ocak ayı toplantısında Belediyenin bir önceki yıl Gelir ve Giderleri ile Hesap işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından üçten az beşten çok olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur, hükmünün bulunduğunu,

Yine 5272 sayılı aynı Belediye Kanununun "Huzur ve İzin Hakkı" başlıklı 32. maddesinde Huzur haklarının ne şekilde verileceğinin belirtildiğini, Belediye Meclis Çalışma Yönetmeliğinin 21. maddesinin son paragrafında "Gerektiğinde bir konu Meclis Başkanınca birden fazla Komisyona havale edilebilir" denildiğini,

Belediye Meclisince Komisyona havale edilecek konular konusu itibari ile birden fazla komisyonu ilgilendirebildiğini, yönetmeliğin 21. maddesine göre müşterek komisyonlara havale edilmesinin yasal olduğunu,

Ancak denetim komisyonunun, sürekli görev yapan bir ihtisas komisyonu olmadığını, 5393 sayılı yasanın 24. maddesi gereğince ihtisas komisyonlarının kurulması ve çalışma usulleri belirlenmesine rağmen yine kanunun 25. maddesinde denetim komisyonunun oluşturulması, çalışma usulleri ve çalışma süresinin ayrıca belirtilmiş olduğunu, denetim komisyonu üyelerinin her ne kadar Meclis üyelerinden belirlense de diğer komisyonlardan farklı çalışma yaptıklarını,

Yine kanun gereğince 45 iş günü içerisinde görev yaparak raporunun tanzimi ile görevinin sona erdiğini,

Denetim komisyonu, bir ihtisas komisyonu olmadığından huzur haklarının da meclis toplantı günlerine rastlaması halinde meclis toplantısı için yapılan huzur hakkı ödemesinin denetim komisyonu çalışma süresi ve kuruluşu gereği uygun olduğunu belirterek yapılan ödemelerin hukuka aykırı ve yersiz ödeme olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.

01.01.2005-13.07.2005 tarihleri arasında yürürlükte olan 5272 sayılı Kanunun konuyla ilgili maddeleri aşağıda belirtildiği şekilde hüküm altına alınmıştır.Madde hükümlerinde;

“Meclis toplantısı

MADDE 20 - Belediye meclisi, kendisi tarafından belirlenecek bir aylık tatil hariç her ayın ilk haftası, meclis tarafından önceden belirlenen günde, mutat toplantı yerinde toplanır. Ekim ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır.

Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür.

Mutat toplantı yeri dışında toplanılmasının zorunlu olduğu durumda üyelere önceden bilgi vermek kaydıyla meclis başkanının belediye sınırları içerisinde belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca, toplantının yeri ve zamanı mutat usullerle belde halkına duyurulur.

Meclis toplantıları açıktır. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir.

Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir, başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. Toplantılar, meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir.

İhtisas komisyonları

MADDE 24 - Belediye meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri arasından seçilecek en az üç en fazla beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir.

İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşturulur. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde plân ve bütçe ile imar komisyonlarının kurulması zorunludur.

Meclis toplantısını müteakip imar komisyonu en fazla on iş günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü içinde kendilerine havale edilen işleri sonuçlandırır. Komisyonlar kendilerine havale edilen işlerle ilgili raporlarını bu sürenin sonunda meclise sunmadıkları takdirde, konu meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.

İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra belediye meclisinde karara bağlanır.

Mahalle muhtarları ve ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ile ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler, sendikalar ve gündemdeki konularla ilgili sivil toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın kendi görev ve faaliyet alanlarına giren konuların görüşüldüğü ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir.

Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.

Komisyon raporları alenîdir, çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere meclis tarafından maliyetlerini aşmamak üzere belirlenecek bedel karşılığında verilir.

Denetim komisyonu

MADDE 25 - İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde, belediye meclisi, her ocak ayı toplantısında belediyenin bir önceki yıl gelir ve giderleri ile hesap ve işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı üçten az beşten çok olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur.

Komisyon, belediye başkanı tarafından belediye binası içinde belirlenen yerde çalışır ve çalışmalarında kamu kuruluşları personelinden, gerektiğinde uzman kişi ve kuruluşlardan yararlanabilir. Bu kişi veya kuruluşlara ödenecek ücret, meclis tarafından kararlaştırılır.

Komisyon belediye birimleri ve bağlı kuruluşlarından her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilir. Bu istekler gecikmeksizin yerine getirilir.

Komisyon, çalışmasını şubat ayı sonuna kadar tamamlar ve buna ilişkin raporunu izleyen ayın onbeşine kadar meclis başkanlığına sunar.

Konusu suç teşkil eden hususlarla ilgili olarak meclis başkanlığı tarafından yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulur.

Huzur ve izin hakkı

MADDE 32 - Meclis başkan ve üyelerine, meclis toplantılarına ve ihtisas komisyonları toplantılarına katıldıkları her gün için, 39 uncu madde uyarınca belediye başkanına ödenmekte olan aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere meclis tarafından belirlenecek miktarda huzur hakkı ödenir. Huzur hakkı ödenecek gün sayısı, 20 nci maddenin ikinci fıkrasında ve 24 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen toplantı günü sayısından fazla olamaz.

Meclis üyeleri hastalıkları süresince izinli sayılır. Ayrıca mazeretleri durumunda, bir yıl içindeki toplantı süresinin yarısını aşmamak şartıyla istekleri üzerine meclis tarafından izin verilebilir.”denilmektedir.

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 5272 sayılı ve 5216 sayılı Kanunların Uygulanması konulu 07.04.2005 tarih ve B050MAH0650002/865-80970 sayılı 2005/36 nolu Genelgesinin İhtisas Komisyonlarına Üye Seçilmesi başlığı altında;

“……

Belediyelerde ihtisas komisyonlarına üye seçimi genel olarak açık oylama ile yapılacak, ancak denetim komisyonuna üye seçimi gizli oyla yapılacaktır.

Özellikle küçük belediyelerde meclis üye sayısının az olması nedeniyle kurulması zorunlu olan komisyonların oluşturulmasında güçlük yaşanabileceğinden meclis üyelerinin birden fazla komisyonunda görev alması mümkündür. Ancak, aynı gün iki farklı komisyon toplantısına veya hem komisyon hem de meclis toplantısına katılan üyelere bir günlük huzur hakkı verilecektir.

……”denilerek ve yine Belediye Meclisi Üyelerine Huzur Hakkı Ödenmesi başlığı altında da;

“Belediye meclisi üyelerine, toplantılara katıldıkları her gün için, belediyenin nüfusuna göre Kanunda belirtilen brüt miktarlar kadar hakkı huzur ödenecektir. Huzur hakkı meclis toplantıları ve komisyon toplantıları için ödenecektir. Ancak aynı gün hem meclis hem de komisyon toplantısı yapıldığında sadece bir günlük huzur hakkı ödenecektir.”şeklinde konu vurgulanarak uygulamadaki tereddütler ortadan kaldırılmıştır.

Bu durumda iki farklı komisyon toplantısına veya hem komisyon hem meclis toplantısına katılan üyelere bir günlük huzur hakkı verilecektir.

Yukarıya alınan mevzuat hükümleri doğrultusunda Denetim Komisyonunun bazı üyelerine aynı gün için hem Denetim Komisyonu huzur hakkı hem de üyesi bulundukları diğer komisyonların huzur hakkı ödenmesi mümkün olmadığından 278 sayılı ilamın 11.maddesi ile 3.074,18 YTL.ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 11.11.2008 tarih ve 30419 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.