Sayıştay 6. Dairesi 29686 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 6

• Dosya No: 29686

• Tutanak No: 30251

• Tutanak Tarihi: 24.06.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 105 sayılı ilamın 10 maddesiyle 2.350.000,00 YTL keşif bedelli olarak KARTALKAYA Prj. İnş.San.ve Tic.Şti. yükleniminde yaptırılan Van Merkez Yüzelli Daireli Subay Astsubay Lojmanları İnşaatı işine ait hak ediş ödemelerinde;

A) 15.001/3C poz numaralı makine ile her derinlikte dar derin yumuşak ve sert toprak kazılması imalatının 2005 yılı birim fiyatının yüksek alındığı gerekçesi ile 1.288,38 YTL,

B) Isı kanalı yapımına ait Ataşman’da yer alan kesitlerin imalat miktarı hesaplamalarına hatalı alındığı gerekçesi ile 1.432,96 YTL,

C) 19.055/C2 poz numaralı 5 cm. ekstrüde polistren (xps) köpük ısı yalıtım levhaları ile dış duvarların dıştan ısı yalıtımı yapılması (mantolama) imalatında 3 cm. malzeme kullanıldığı halde 5 cm.lik malzeme bedelinin esas alınarak ödeme yapıldığı gerekçesi ile 102.004.84, YTL,

olmak üzere toplam 104.726,18 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 105 sayılı ilamın 10.maddesinin (A) fıkrası ile ilgili olarak özetle; Söz konusu hak ediş ödemelerinde 2005 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat kitabında 15.001/3C poz nolu imalatı fiyatına ait iki adet fiyat oluşturulduğunu,() işaretli olanlar " () işaretli pozlar 01.01.2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan edilen veya davet mektubu gönderilen işlerde uygulanacaktır." İbaresi olduğundan söz konusu taahhütte 2002 yılından önce ihalesi yapılmış olduğundan söz konusu imalata ilişkin fiyatlandırma (*) işaretli olan tutar uygulandığını, bu nedenle fazla bir ödeme yapılmadığını belirterek, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

(B) fıkrası ile ilgili olarak özetle; Söz konusu işin Isı kanalları kesitinde 20 CM lik bir hatanın olduğunun görüldüğünü, bahse konu imalatlardan dolayı ortaya çıkan tutarın Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü veznesine ilgili Yüklenici tarafından ödemesi yatırılarak Makbuzun Başkanlığımıza sunulacağını belirtmiştir.

(C) fıkrası ile ilgili olarak özetle; Bahse konu imalatın ilk olarak Birim Fiyat kitabına dahil olduğunu ve sadece 5 cm lik malzeme ile fiyat oluşturulduğundan sehven 5 cm lik malzeme dahil edildiğini, daha sonra yapılan işin kesin hak edişinde 15.363,240 M2 lik imalatın 9879,610 M2 ye düşürüldüğünü, ayrıca 5 cm lik malzeme yerine işin kesin hak ediş raporunda, imalattaki kalıp ve duvar imalatlarının milimetrik olarak çıkarılamadığından dolayı sıva hataları meydana geldiğini, oluşan bu çıkıntıların arasına ısı yalıtım malzemelerinin kalınlıkları tam olarak kapatamadığından dolayı bu hataların kapatılması amacıyla % 50 oranında 3cm lik, % 50 oranında ise 4 cm lik malzeme kullandırılarak bedelinin ödendiğini, bu nedenle fazla bir ödemenin söz konusu olmadığı kanaatinde olduğunu, kesin hak ediş mantolama imalatına ait hak ediş çarşafı ve kapaklarını göndererek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

A) Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan 2005 yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarına ilişkin kitapta yer alan bazı imalatlar için iki ayrı birim fiyat tespit edilmiştir. Buna göre karşılarında yıldız (*) işareti bulunan ve diğerine göre daha yüksek olan birim fiyatlar, “01.01.2002 tarihinden önce ihale edilen veya ihalesi için ilan edilen veya davet mektubu gönderilen işlerde uygulanacaktır.” ve söz konusu bu ibare birim fiyatların yer aldığı sayfanın altına dip not olarak düşülmüştür.

Taahhüt konusu iş 01.01.2002 tarihinden önce ihale edilen ( sözleşme tarihi 15.11.2000 ) bir iş olduğundan 15.001/3C poz nolu imalata ilişkin (*) işaretli olan fiyatın yani 3,84 YTL.nin alınmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığına,

B) Dilekçi bu fıkra ile ilgili her hangi bir itirazda bulunmayıp ilam konusu fazla ödemenin tahsil edileceğini bildirdiğinden, iş bu fıkra ilgili Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,

C) 105 nolu ilamın 10. maddesinin C fıkrası ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın ilgili daireye tevdiine,

Sonuç olarak; 105 sayılı ilamın 10 maddesiyle verilen toplam 104.726,18 YTL.ye ilişkin tazmin tutarından maddenin A fıkrasında belirtilen 1.288,38 YTL.nin düşülerek kalan ve itiraz edilmeyen B fıkrası ile, belge ibrazı nedeniyle Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına karar verilen (C) fıkrası toplamı 103.437,80 –YTL.nin ilâmda belirtilen sorumluların uhdelerinde bırakılmak suretiyle ilâm hükmünün DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

2. 105 sayılı ilamın 15 maddesiyle 9.350.000,00 YTL teklif bedelli olarak ÖN. KA Yapı San.Tic. A.Ş. yükleniminde yaptırılan Van Merkez F Tipi Cezaevi İkmal İnşaatı İşi’nde;

A) Gecikme cezasının eksik uygulandığı gerekçesi ile 528.908,52 YTL.ye,

B) Fiyat farkı ödemelerinde iş programına uyulmadığı gerekçesi ile 155.796,77 YTL.ye,

olmak üzere toplam 684.705,29 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 105 sayılı ilamın 15.maddesinin (A) fıkrası ile ilgili olarak özetle; ilamda sözleşmeye göre işin süresinin 180 takvim iş günü olarak belirlendiğinden söz konusu işin 12.06.2005 tarih itibariyle bitirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, ancak 01.07.2005 Tarih ve 5 nolu hak edişte işin gerçekleşme yüzdelerine göre bir kısmının % 100 bazı imalat kalemlerinde ise % 50, %60, %70, %80, %90, %95 olarak gerçekleştiği ve bedelinin buna göre ödendiği belirtilerek bu durumun inşaatın bu tarih itibariyle bitirilemediğinin ifade edildiğini, işin tamamlanıp tamamlanmadığının hak edişteki imalatların gerçekleşme oranlarına bakıp bu yargıya varılmasının mümkün olduğunu, ancak İşin toplam gerçekleşme oranına bakıldığında işin bitme, aşamasında olduğunun anlaşılacağını, 5 nolu hake dişte toplam gerçekleşme tutarının 9.014.525.YTL olduğunu ve bu tutarın da işin % 96,41 oranında tamamlandığını gösterdiğini, ayrıca İmalatların % 100 oranında ödenmesi durumunda kesin hake dişte verilecek imalat kalmayacağından Müteahhit firmada Geçici Kabul İçin gerekli gayreti göstermeyeceğinden işin daha çok sürüncemede kalacağını, tesisin büyük çapta elektrik ve elektronik cihaz ağırlıklı olarak donatıldığını ve bu devrelerin tüm alt yapılarının döşeme ve duvar aralarından geçmesi sebebiyle bağlantılarda çıkması muhtemel sorunda yapılmış olan tüm sıva boya döşeme kaplaması vb imalatların sökülmesi anlamına gelebileceği endişesiyle gerçekleşme oranlarının bilinçli olarak düşük tutulduğunu, ayrıca Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 42 maddesinin 2. paragrafında "Kabul komisyonunun oluşturulması ve işyerine gönderilebilmesi, yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının bedelleri toplamının işin sözleşme bedelinin yüzde beşinden fazla olmamasına bağlıdır. Bu oranı geçmeyen kusur ve eksiklikler, aynı zamanda işin idareye teslimine ve kullanılmasına engel olmayacak ve herhangi bir tehlikeye meydan vermeyecek nitelikte olmalıdır." Denildiğini, nitekim düzenlenmiş olan 5 ek nolu hakedişte toplam bedelin % 3,60 oranındaki kısmının ödemesinin yapıldığını, tüm imalatların % 100 oranında gerçekleştirildiğini, 5 ek nolu hakedişin ödenmesinin sebebinin Bakanlığımızca onayı verilen maliyet artış kararının Müdürlüğümüze intikal edildikten sonra Müteahhit firmanın daha fazla mağdur edilmemesi için taahhütte içersinde kalmış olan bakiye alacağının % 3,60 lık kısmı ile maliyet artışından meydana gelen alacağından, %3,60 oranındaki kısmının ödenmesi olduğunu, geriye kalan kısmının ise kesin hake dişe bırakıldığını, ilamda bu İşin " sorumlularca gönderilen savunmalarda havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan devresinde 1 Aralık-1 Nisan tarihleri arasında hava şanlarından bahisle verildiği anlaşılmaktadır." Denildiğini, oysa kî verilen süre uzatım kararının proje kapsamında bulunmayan imalatların yaptırılması İçin maliyet artışına Bakanlığımız tarafından onay verilmesinden dolayı verildiğini, süre uzatım kararında bu konunun açıkça belirtildiğini, geçici kabul tutanağında işin hangi tarihte bitirildiğinin belirtildiğini, bu tarihin 29.09.2005 olduğunu, herhangi bir gecikme söz konusu olmadığını,

(B) fıkrası ile ilgili olarak özetle; söz konusu işle ilgili çalışılmayan ( Ocak, Şubat, Mart) aylarında İmalat yapıldığı halde hakediş düzenlemeyerek fiyat farkı hesaplamalarında nisan ayı endeksini esas almak suretiyle 155.796,77 YTL fazla ödemeye sebebiyet verildiğinin iddia edildiğini, söz konusu işin sözleşme dosyası incelendiğinde bu işle ilgili olarak çalışılmayan günlerin sözleşmenin 10.1.2. maddesinde ve ihale şartnamesinde bu işin Fen noktasında çalışılmayacak günlerin 1 Aralık- 1 Nisan tarihleri arasını kapsadığını, Van Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünden alınan ödenek yazısında ödeneğin 13.04.2005 tarihinde geldiğinin görüleceğini, hal böyle iken 16.04.2005 Tarih ve 105 nolu Sayıştay ilamında sözleşmedeki hükümler gereği Hak edişler İş yeri tesliminden sonra aylık düzenlenmelidir. İş yeri teslim tarihi 14.12.2004 tarihinde yapıldığından hakedişlerin Aralık 2004, Ocak 2005, Şubat 2005, Mart 2005 Nisan, Mayıs ve devam eden diğer aylarda fa aylık bazda düzenlenmesi, ve fiyat farkları ile bu farkların hesaplanmasındaki endekslerin iş programına uygun olması gerekir.Ancak Bu işle ilgili İlk hak ediş Aralık 2004 tarihinde düzenlendiği halde 2 nolu hak edişin 02.05.2005 tarihinde hazırlandığı, dolayısıyla 2005 yılının İlk üç ayında Hak ediş düzenlenmediği görülmektedir. Bu durumda 4 aylık İmalat yapılmışken ve fiyat farkının aylık alınması gerekirken 2 nolu hak edişte tüm imalatların 2005 yılı nisan aynıda yapıldığı kabulü ile fiyat farkı ödenmiş denildiğini, sonuç olarak yapılan fiyat farkı ödemelerinin sözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığını, ayrıca yılı ödeneğinin 13 Nisan 2005 tarihinde geldiğini belirten yazı ve iş programında gösterildiği şekilde çalışılmayan süreler olan Ocak, Şubat, Mart aylarında yükleniciye sözleşme hükümlerine göre ve fiili olarak iş yaptırma ( Kış şartlarında) olanağı olmadığından herhangi bir fazla ödemeye sebebiyet verilmediğini,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

A) Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesinde; söz konusu işe ait sözleşmenin 10.maddesine göre yüklenicinin taahhüdünün tamamının iş yeri teslim tarihinden itibaren 180 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmesinin hükme bağlandığı ve bu iş için iş yeri teslim tarihinin 14.12.2004 tarihinde gerçekleştirildiği ve bu tarihe göre işi bitim tarihinin 12.06.2006 olduğu, 01.07.2005 tarihli 5 numaralı hak edişte işin toplam gerçekleşme tutarının 9.014.525.YTL olduğu ve bu tutarın da işin % 96,41 oranında tamamlandığını gösterdiği, yüklenicinin 10.06.2005 tarihinde Van Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğüne başvurarak kendilerine ihale öncesi verilen gerek projede gerekse ihale sonrasında verilen yaklaşık maliyet hesaplarında telefon tesisatı altyapı maliyetlerinin dikkate alınmadığı, telefon altyapısını değişik tiplerde 14 adet menhol projelerinin bulunmadığı tespit edildiği belirtilerek bu imalatların Yapı İşleri Genel şartnamesinin 22.maddesi doğrultusunda yaptırılıp yaptırılmayacağının taraflarına bildirilmesinin istenmesi üzerine Bayındırlık ve İskan İl Müdürü tarafından 14.10.2005 tarihinde imzalanan süre uzatım kararında, kontrol teşkilatının vermiş olduğu süre uzatım teklif varakasında öne sürülen gerekçelerin incelenmesi neticesinde her ne kadar işin sözleşmesinde inşaatın bitim tarihinin 12.06.2005 belirtilmiş olmasına rağmen sözleşmesinin 19.4 maddesi gereği müteahhitten kaynaklanmayan taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, gecikmenin müteahhit firmadan kaynaklanmadığı görülmüş olup Genel Müdürlüğümüzün söz konusu imalatların yapılmasına 11.10.2005 tarihinde onay verdiği kayıtlardan anlaşıldığından işin bitim tarihinin müdürlüğümüz denetim elemanlarının teklif ettiği 29.09.2005 tarihine ötelenmesine karar verildiği, söz konusu işe ait yapım işleri geçici kabul tutanağında da yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur, ve arızaların bulunmadığı belirtilerek işin 29.09.2005 tarihinde bitirildiği ve bu durumda her hangi bir gecikmenin olmadığı anlaşıldığından, söz konusu işte gecikme cezasının eksik uygulandığı gerekçesi ile 105 sayılı ilamın A fıkrası ile 528.908,52 YTL.ye ilişkin verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olmadığına,

B) Van Merkez F Tipi Cezaevi İkmal İnşaatı işine ait sözleşmenin 10.maddesinde; işin süresinin yer teslim tarihinden itibaren 180 gün olduğu, bu işyerinde havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmadığı günlerin 1-Aralık 1 Nisan tarihleri arası olduğu, ancak işin bitiminde bu devrenin dikkate alınmayacağı ve idarenin yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işin tamamlanması için bu devre içinde çalışmasın isteyebileceği, belirlenen sürenin takvim günü esasına göre olduğu bu sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlere istinaden ayrıca süre uzatımının verilmeyeceği, zorunlu nedenlerle ertesi seneye sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devrenin ödenek durumuna ve imalat cinsine göre dikkate alınacağı,

12.maddesinde; Hak ediş raporlarının, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden, bu Sözleşmenin eki olan Uygulama işleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak otuz (30) günde bir düzenleneceği ve idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödeneceği, bu iş için sözleme bedeli üzerinden 2004 yılı için % 36,40, 2005 yılı için % 63,60 oranında ödenek tespit edildiği,

13.maddesinde de; Yüklenicinin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren on beş gün içinde, idarece verilen örneklere uygun ve 10 uncu maddede belirtilen iş kısımları ve bitirme tarihleri ile yıllık ödeme miktarlarını da dikkate alarak hazırlayacağı; iş kalemlerini ve iş gruplarını, aylık imalatı ve iş miktarlarını, yıllık ödenek dilimlerini ve bunların aylara dağılımını gösterir ayrıntılı iş programlarını (en az dört nüsha) hazırlayarak onaylanmak üzere idareye teslim edileceği, İş programının hazırlanması ve uygulanması ile ilgili diğer hususlarda Uygulama İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı,

Hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Yüklenici tarafından sözleşmenin 13.maddesi hükmüne göre hazırlanıp idareye 27.12.2004 tarihinde teslim edilen imalat iş programında imalat iş bölümleri sadece çubuk diyagram olarak aylık ve yıllık olarak düzenlenmiştir.

31.12.2002 tarih ve 24980/3 Mükerrer sayılı Resmi Gazete yayımlanan 2002/5039 sayılı Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 5nci maddesinin (J), (k) ve (ı) bentlerinde;

“J) Uygulama ayı: İdarece onaylanmış iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirildiği ayı,

k) Temel indeks: İhale (son teklif verme) tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi,

l) Güncel indeks: Hake dişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi,…. İfade” eder.

5. maddesinin (m) bendinde;

“m) Fiyat farkı: Birim fiyat sözleşmelerde, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak gerçekleşen imalat iş kalemleri ve ihzarat için; anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde ise, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen imalat iş grupları için, bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,

İfade eder.”

7. maddesinin (g) bendinde;

Bu Esaslar, iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ve/veya iş grupları ile ihzarata uygulanır.

8. maddesinin ikinci fıkrasında;

Herhangi bir aya ait onaylı iş programındaki ödenek harcanamadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak hake dişlerde, hak ediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksi uygulanır.

Hükümleri bulunmaktadır.

Kararnamede öngörülen düzenlemeler uyarınca, herhangi bir aya ait onaylı iş programındaki ödenek harcanamadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak hak edişlerde, hak ediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksinin uygulanması gerekecektir.

Söz konu işe ait sözleşmede, bu işyerinde havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmadığı günlerin 1-Aralık 1 Nisan tarihleri arası olduğunun belirtilmesi, işin zorunlu nedenlerle ertesi seneye sari hale gelmesi durumunda çalışmaya uygun olmayan devrenin ödenek durumuna ve imalat cinsine göre dikkate alınacağı hükmünün bulunması ve 2005 yılı ödeneğinin 13.4.2005 tarihinde gelmiş olması nedeniyle söz konusu işe ait 2.numaralı hak edişin 02.05.2005 tarihinde düzenlenmesinde ve güncel indeks olarak Nisan ayı indeksinin alınmasında mevzuata aykırılık görülmemektedir. Zaten diğer hak edişler aylık düzenlenmişler ve güncel indekste kararnamede belirtildiği üzere hake dişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeks olarak alınmıştır. Bu itibarla fiyat farkı ödemelerinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığına, Oybirliği ile,

Sonuç olarak dilekçi iddialarının kabulü ile, 105 sayılı ilamın 15. maddesinin (A) (B) fıkraları ile toplam 684.705,77 YTL.ye ilişkin verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 105 sayılı ilamın 16. maddesiyle 120.000,00 YTL keşif bedelli olarak YOLHAN inş.San.Tic.Ltd.Şti. yükleniminde yaptırılan Van. Gevaş 25 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı İşine ait hak ediş ödemelerinde metrajların projeye uymadığı gerekçesi ile 14.298,96 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi özetle; 10 nolu hak ediş düzenlenmesi esnasında bazı imalat kalemlerinin hesaplanması sırasında bazı mahal ölçülerinin 25 yataklı hastane projesine uymadığının tespit edildiğini, yapılan yanlışlığın tespiti ile 25 yataklı hastane projesi üzerinden yeniden yapılan hesaplamalar neticesinde ortaya çıkan farkın 12 nolu hak ediş itibariyle tahsil edildiğini, yapılan işlemlerle ilgili metraj, yeşil defter, imalat listeleri, hak ediş kapakları ve verile emrinin yazı ekinde gönderildiğini, her ne kadar proje üzerinden yanlış mahal ölçüleri alınarak yapılan ödeme fazla ödeme olarak görülmüş ise de yeniden yapılan hesaplamalar sonucu hesaba katılmamış mahallerinde bulunduğunu, 12 nolu hak ediş itibariyle bahse konu imalat kalemleri üzerinde kesin hesap şeklinde yapılan hesaplamalara ait metraj cetvellerinin de ekte sunulduğunu, açıklanan nedenler ve ekte sunulan belgeler sonucu olarak yapılan fazla ödemenin tahsilatının yapıldığı kanaatinde olduğunu belirtmiştir.

105 nolu ilamın 16. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın İLGİLİ DAİREYE TEVDİİNE,

Karar verildiği 24.06.2008 tarih ve 30251 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.