Sayıştay 6. Dairesi 29673 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 6

• Dosya No: 29673

• Tutanak No: 30327

• Tutanak Tarihi: 15.07.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

758 sayılı ilamın 2. maddesiyle;kadro derecesi 1. derece olan hal müdürlüğü görevine vekaleten atanan Özcan ÇAKMAKÇI bu göreve asaleten atanmada aranan şartlardan biri olan yüksek örenim görmüş olma şartını taşımadığı halde kendisine vekalet ettiği görevin kadro ünvanı için öngörülen özel hizmet tazminatı ödenmesi nedeniyle 1.400.500.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler vermiş oldukları ortak dilekçelerinde özetle; Belediye Hal Müdürlüğüne, hem iş yoğunluğu hem de alınan sorumluluğun ağırlığı nedeniyle bu müdürlüğü yürütecek personel bulunamadığından, amiri ita durumunda olan Belediye Başkanının yazılı emrine istinaden ve zarurete binaen vekaleten atamanın yapıldığını, Anayasanın 18 ve 55.maddelerinde angaryanın yasak olduğu ve ücretin emeğin karşılığı olduğu cihetle bu ödemenin yapıldığını burada emeğin karşılığının, almış olduğu görevin getirdiği iş yükü ve sorumluluk olduğunu, Sayıştay Genel Kurulunun bu yönde 03.05.1979 Tarih 3991/1 Sayılı kararının bulunduğunu, diğer yandan Sayıştay Temyiz Kurulunun 02.03.1990 gün ve 22263 nolu kararında, " bu itibarla, Amiri İta durumunda olan Belediye Başkanına yazılı emrine istinaden ve zarurete binaen ilgililere filen yürüttükleri görevlere ait zam ve tazminatlar ödendiği anlaşıldığından, bu konuda sorumlulara sorumluluk tevcihine mahal olmadığı ve bu nedenle daha önceki ilamda verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına " denildiğini belirterek zarurete binaen yapılan atama neticesi ile çalışanın yapmış olduğu iş ve almış olduğu sorumluluğun karşılığı olarak yapılan icraatın kabulü ile Sayıştay İlamının değiştirilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

657 sayılı Kanunun değişik 86. maddesinin ikinci bendinde, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu belirtilmek suretiyle, bir göreve vekalet ettirilmeleri halinde memurlara vekalet aylığı ödenmemesi ilke olarak kabul edilmiştir.

Aynı maddenin altıncı bendinde, boş kadrolara ilişkin görevlerin gerek görüldüğünde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği belirtilmek suretiyle de, yukarıda belirtilen ilke, bu kez boş kadrolar için yinelenmiştir.

Bu kuralın istisnalarına anılan maddenin beşinci ve yedinci bentlerinde yer verilmiştir. Söz konusu maddenin beşinci bendinde, bu Yasaya tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim ya da hayvan sağlık memurlarının, veteriner hekim ya da hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik ya da hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini görmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu hükümde, 657 sayılı Yasaya tabi veteriner hekim ve hayvan sağlık memurlarının; belediyelerdeki aynı unvanlı boş kadrolara vekalet etmeleri halinde vekalet aylığı alacakları belirtilmiştir.

Öte yandan yine aynı maddenin yedinci ve son bendinde, bu Yasaya tabi kurumlarda mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır ki, bu hükümden de, boş olan saymanlık kadrolarına vekalet ettirilen memurlara vekalet aylığı verilmesinin gerektiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle mali, nakdi ve ayni sorumluluğu olan sayman kadrolarının boşalması halinde, vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından bu kadrolara vekaleten atama yapılabilecektir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9.maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara ne miktarda zam ve tazminat verileceğine ilişkin 06.02.2004 tarih ve 2004/6996 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 9. maddesinde aynen;

“657 sayılı Kanunun 86.maddesi uyarınca ;

A)Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

1)Vekaletin 657 sayılı Kanunun 86. maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

2)…..

3)Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuat uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla;vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175. maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

Ancak;

1)Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

…..

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”denilmektedir.

02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik Müessese ve İşletmeler ile Bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik”in Öğrenim Düzeyi başlıklı 14.maddesinin (g) bendinde yer alan, “Diğer müdürlükler için en az dört yıllık yüksek öğrenimi bitirmiş olmak veya denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak” hükmü öğrenim düzeyi ile ilgili getirilmiş bir şarttır.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde ;Belediyeye ait 657 sayılı D.M.K tabi personelin Mayıs 2004 ayı Terfi Listesine göre Genel İdare Hizmetleri sınıfında kadro derecesi 3 ve kadro ünvanı Gelir Müdürü olan ilgilinin, lise mezunu olduğu,

06.05.2004 tarih ve 232 sayılı personel müdürlüğü tarafından yazılmış Belediye Başkanınca imzalanmış Başkanlık Emri yazı ile Belediye Gelir Müdürü kadrosunda görevli Özcan ÇAKMAKÇI’nın boş bulunan hal müdürlüğü görevini 657 sayılı Yasanın 1897 sayılı yasa ile değişik 86. maddesi gereğince vekaleten yürütmesinin uygun görüldüğü,

Yine 657 sayılı Kanunun 243 sayılı KHK ile değişik 37. maddesi hükmü uyarınca, terfi tarihi olan 15.05.2004 tarihi itibariyle kazanılmış hak aylığı olan 3.derecenin 4.kademesinden, 2.derecenin 1. kademesine yükseltilmesine 10.05.2004 tarihli 241 sayılı yazı ile Belediye Başkanınca Olur verildiği görülmüştür.

Dilekçede örnek gösterilen 03.05.1979 tarih ve 3991 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı, boşalan kaymakamlık kadrolarına saymanlık görevini yapmamak koşuluyla malmüdürlerinin vekaleten atanabileceğine ilişkin olup konumuzla bir ilgisi bulunmamaktadır.Ayrıca bu Kararda, vekaleten atanan memurlara verilecek vekalet aylığı ile iş güçlüğü ve iş riski gibi zam ve tazminatların 657 sayılı Yasa hükümleri ve her yıl çıkarılan yan ödeme kararnamelerinde belirtilen esaslar dairesinde ödenmesinin tabi bulunduğu ortadadır, denilmektedir.

Yine dilekçede örnek olarak sunulan 02.03.1990 tarih ve 22263 sayılı Temyiz Kurulu Kararında ise; kadroları su- otobüs işletmesinde olup aylıklarını bu işletmeden alan personele usulüne uygun olarak alınmış bir ikinci görev veya vekalet onayı olmadığı halde Belediye Başkanının yazılı emriyle görevlendirilmeleri sonucunda belediyede fiilen yürüttükleri görevlere ait zam ve tazminatların ödenmiş olması sebebiyle verilen tazmin hükmü, dilekçe ekinde gönderilen Belediye Başkanının görevlendirmeye ilişkin yazılı emrinin mevcut olması ve 1985 yılı Yan Ödeme Kararnamesinde “Bu tazminat ve zamların ödenebilmesi için, cetvelde gösterilen kadro ünvanını taşıyan personelin kadro görevinin gerektirdiği hizmeti, kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere, fiilen yapması zorunlu” şeklinde hüküm bulunmasından dolayı verilen tazmin hükmünün Kaldırılmasına karar verilmiştir. 84/8855 sayılı 1985 yılı Yan Ödeme Kararnamesinin 4. maddesinde; Karara ekli I ve II sayılı cetvellerde yer alan zam ve tazminatların ödenmesinde uyulacak ortak hükümler düzenlenmiş olup aynı maddenin G bendinde, 657 sayılı Kanunun değişik 86. maddesi uyarınca vekalet ettirilenlere verilecek zam ve tazminatlara ilişkin hususlara yer verilmiştir.1985 yılı Kararnamesinde, 2004 yılı Yan Ödeme Kararnamesinde yer alan “Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuat uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımaları” gerektiği şeklinde bir hüküm bulunmadığından dolayısıyla ödemelere esas alınan 1985 yılı ile 2004 yılı mevzuatları farklı olduğundan ve 2000 yılında yayımlanan görevde yükselme yönetmeliği ile özel hükümler getirildiğinden dilekçede örnek verilen Temyiz Kurulu Kararı, ilama konu olaya emsal teşkil etmemektedir.

Düzce Belediyesi Saymanlığı hesap yılında geçerli olan 2004 yılı Yan Ödeme Kararnamesinde vekalet edilen kadro veya görevler için öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki farkın ödenebilmesi için vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuat uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımaları gerektiği belirtildiğinden ve yukarıya alınan Yükselme Yönetmeliğinin öğrenim düzeyi ile ilgili 14. maddesinde de müdürlük için en az dört yıllık yüksek öğrenimi bitirmiş olma şartı getirildiğinden lise mezunu olan ve 1. dereceli Hal Müdürlüğüne vekalet eden ilgiliye, öğrenim düzeyine ilişkin koşulu taşımadığından vekalet nedeniyle özel hizmet tazminatı farkının ödenmesi mevzuata uygun değildir.Bu nedenle dilekçi iddialarının reddedilerek 758 sayılı ilamın 2.maddesiyle 1.400.500.000 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 15.07.2008 tarih ve 30327 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.