Sayıştay 6. Dairesi 233 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 30.04.2015

• Karar No: 233

• İlam No: 246

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Deftardarlığa yersiz olarak arz bedeli ödenmesi.

… Büyükşehir Belediyesi tarafından … Defterdarlığına, yersiz olarak arz bedeli ödenmesi dolayısıyla kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Kamuya ait gayrimenkuller” başlıklı 11’inci maddesinde;

“İmar planlarında; meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. …” hükmüne yer verilmiştir.

Kanun’un 11’inci maddesinde yer alan bu düzenleme, “imar planında park olarak ayrılan hazineye ait taşınmazın belediyece talep edilmesi halinde belediyeye bedelsiz terk edileceği” şeklinde yorumlanabilirse de, fiili durum ve uygulama bu şekilde gerçekleşmemektedir. Çünkü aynı Kanunun 18’inci maddesinin aynı taşınmaz için uygulanıp uygulanmadığının da dikkate alınması gerekmektedir.

Aynı Kanun’un “Arazi ve arsa düzenlemesi” başlıklı 18’inci maddesinde de;

“İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.

Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında “düzenleme ortaklık payı” olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.

…” hükmü yer almaktadır.

Maliye Bakanlığı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) tarafından yayınlanan 17.02.1995 tarih ve B.07.0.MEG.0.32/3122-0/6890 sayısı ile yayınlanan 203 sıra sayılı Genel Tebliğ’de;

Terke konu taşınmaz malın; hangi tür plan içinde olduğu, (Mevzi imar planı ise Bakanlığımızdan izin alınıp alınmadığı) ve imar planının kaç m2'lik alanı kapsadığı, bu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18’inci maddesinin uygulanıp uygulanmadığı ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18’inci maddesi uygulanmış ise, bu alan içinde anılan maddenin üçüncü fıkrasında sayılan genel hizmetlere ayrılan yerler dâhil düzenleme ortaklık payı olarak ayrılan sahanın toplam yüzölçümü ile Hazineden, diğer tüzel kişiliklerden, belediye ve şahıslardan ayrılan payların ayrı ayrı saptanarak toplam miktarları, hususlarına ayrıca dikkat edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Terk talebine konu park alanının bulunduğu alanda belediyeler tarafından “18 uygulaması” olarak da adlandırılan arsa düzenlemesi/parselasyon işlemi yapılmış ve park alanı düzenleme ortaklık payından karşılanmayarak hazine parseli olarak bırakılmışsa bu durum, terk işlemine engel olarak görülmekte ve terk hususuna Maliye Bakanlığı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) tarafından olumlu görüş verilmemektedir ve bu yöndeki uygulama istikrar kazanmıştır.

Aynı Genel Tebliğe göre, kesinleşmiş imar planlarında, 3194 sayılı İmar Kanununun (sadece) 11’inci maddesi gereğince yol, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi kamu hizmetlerine ayrılmış yerlere rastlayan mülkiyeti Hazineye ait taşınmaz mallar, Maliye Bakanlığı onayı ile kamuya bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir.

Savunma ekinde sunulan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve İmar Kanununun 18’inci maddesi uyarınca düzenlenen 1/1000 ölçekli parselasyon planı ve imar adası dağıtım cetvellerine göre, sorgu konusu taşınmazların bulunduğu alanda 1988 yılı itibariyle arsa ve arazi düzenlemesi, yani “18 uygulaması” yapıldığı açıkça anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, konuyla ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, … Parkı 1. Etap içerisinde bulunan ve mülkiyeti hazineye ait olan … parsel numaralı taşınmazlar üzerinde Belediye tarafından yaptırılacak tesisler için … Defterdarlığına arz bedeli ödenmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, yapılan ödemenin kamu zararı olarak değerlendirilmesi de mümkün değildir.

Açıklanan gerekçelerle, sorgu konusu edilen toplam … TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,