Sayıştay 6. Dairesi 229 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 14.04.2015

• Karar No: 229

• İlam No: 262

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yurt Dışı Harcırahı

A) Belediye personelinin yurtdışı geçici görev yolluklarının hesabında yatak ücretinin hatalı hesaplandığı görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun değişik 34’üncü maddesinde, “Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur.” denilmektedir.

Anılan hükme dayanılarak Bakanlar Kurulunca 2013 mali yılı için çıkarılan 2013/4344 sayılı “Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 4’üncü maddesinde,

“1) Bu Karar hükümlerine göre yurtdışına veya sürekli görevle yurtdışında iken başka ülkelere geçici görevle gönderilenlere, Türkiye'den veya sürekli görevle bulundukları ülkelerden her çıkışlarında, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü için ödenecek gündelikler, ekli cetveldeki miktarların %50 artırılması suretiyle hesaplanır.

2. Türkiye'den yurtdışına geçici görevle gönderilenlerden, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü ile sınırlı olmak kaydıyla, yurtdışında yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri fatura ile belgelendirenlere, faturada gösterilen günlük yatak ücretinin birinci fıkrada belirtildiği şekilde artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerinin %40'ına kadar olan miktar için bir ödeme yapılmaz, %40'nı aşması halinde ise aşan kısmın sadece %70'i ayrıca ödenir. Ancak, yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktar, artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin ekli cetvelin;

a)I-III no’lu sütunlarda gösterilen unvanlarda bulunanlar için %100’ünden

b) IV-VIII no’lu sütunlarda gösterilen kadrolarda bulunanlar için %70’inden,

fazla olamaz. ”

denilmektedir.

Anılan hükme göre, yurtdışında geçici görevle görevlendirilenlere görev sürelerinin ilk on günü için ödenecek gündeliklerinin söz konusu Karar’a ekli cetveldeki miktarların %50 artırılması suretiyle hesaplanması, ilk on günü ile sınırlı olmak kaydıyla, yurtdışında yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri faturayla belgelendirenlere faturada gösterilen günlük yatak ücretinin artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin %40'ına kadar olan miktar için bir ödeme yapılmaması, %40'nı aşması halinde ise aşan kısmın sadece %70'inin ödenmesi gerekmektedir. Ancak, söz konusu Karar’a ekli cetvelin IV-VIII no’lu sütunlarda gösterilen kadrolarda bulunanlar için yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktarın da artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin %70’inden fazla olmaması gerekir.

Oysa yapılan incelemede, herhangi bir hesaplama yapılmadan, söz konusu görevlilerin yer temini için ibraz edilen faturalarının tamamı ödenmiş ve bu suretle de kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

Harcama Yetkilisi ….’ın savunmasında, söz konusu personelin toplantıya belediye başkanı ile beraber katıldığı, belediye başkanlarına yapılan harcırah ödemesi göz önüne alındığında söz konusu miktarın ek göstergesi 8.000 ve daha yukarı olan devlet memurunun harcırahına tekabül ettiği, bu durumda 17.03.2013 tarihli ve 28590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yurtdışı Gündeliklerine Dair 2013/4344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 5’inci maddesi uyarınca konaklama bedellerinin yüzde kırkını aşan kısmının tamamının ödenmesinde mevzuat açısından da bir engel bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; 17.03.2013 tarihli ve 28590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Yurtdışı Gündeliklerine Dair 2013/4344 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 5’nci maddesinin anılan hükmü merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerini kapsamaktadır. Oysa belediyeler merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri değildir. Bu nedenle söz konusu savunmanın kabulü mümkün değildir.

Ancak sorumlulardan …. tarafından gönderilen savunmalarda da belirtildiği üzere ….’a ödenmesi gereken gündelik tutarı eksik ödenmiştir.

Her ne kadar Denetçi tarafından söz konusu kişilere ödenen gündeliğin farklı ödeme emri belgeleriyle ödendiği, bu nedenle adı geçen kişilere eksik ödenen gündeliğin dikkate alınamayacağı belirtilmiş ise de; gerek kişilere ödenen gündelik gerekse kişiler adına organizasyonu sağlayan firmaya ödenen konaklama gideri aynı geçici görev işlemine, diğer bir ifadeyle aynı idari işleme bağlı ödeme olup ayrı ödeme emri belgeleriyle ödenmeleri bu idari işleme bağlı olarak ödenmesi gereken toplam harcırahın esas alınarak kamu zararının hesaplanmasına engel teşkil etmez.

Kaldı ki hukukun temel ilkesi olan hakkaniyet ilkesi gereğince de kamu zararının aynı yurtdışı geçici görev nedeniyle ödenen harcırah unsurlarının tamamının dikkate alınarak hesaplanması zorunludur.

Yine Denetçi sorgusunda, aniden rahatsızlanması nedeniyle yurtdışı görevine gidemeyen ve bu rahatsızlığı doktor raporuyla belgelendirilen …… için ödenen konaklama ücretinin tamamı kamu zararı olarak hesaplanmıştır.

Oysa 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 26’ncı maddesinde aynen;

“Daimi veya muvakkat vazife ile bir tarafa izamları takarrür ettikten sonra gönderilmelerinden sarfınazar edilenler harcırah almamış ve hareket etmemiş bulundukları takdirde kendilerine bir şey verilmez. Ancak daimi vazife ile bir tarafa gönderilmeleri takarrür edip de harcırahları ödendikten sonra izamlarından sarfınazar olunanlara-bu kanuna göre müstahak bulundukları yer değiştirme masrafını tecavüz etmemek şartıyla harcırah hesabına esas tutulan aylık veya ücretleri tutarının 1/4 ü nispetinde bir tazminat verilmekle beraber peşinen ödenmiş ve istirdadı kısmen veya tamamen imkansız bulunmuş olan tren, vapur ve tayyare bileti ücretleri gibi yol masrafları da bu tazminata ilave olunur. Harcırahlarına mahsuben para ödenmiş olup da muvakkat vazife ile bir tarafa gönderilmelerinden sarfınazar edilmiş olanlara, yalnız peşinen ödenmiş ve istirdadı kısmen veya tamamen imkansız bulunmuş olan bilet ücretleri ödenir.

Hareket ettikten sonra izamından sarfınazar olunanlara, gönderilmelerinden sarfınazar olunduğuna dair emrin kendilerine tebliğ edildiği mahalle ve oradan da asıl vazife mahallerine veya başka bir mahalle tayin veya izam kılınmakta iseler bu son mahalle kadar hisap olunacak harcırahları kendilerine tesviye olunur ve istirdadı kısmen veya tamamen imkansız bulunmuş olan bilet ücretleri de yol masrafına ilave olunur.”

denilerek harcırahlarına mahsuben para ödenmiş olup da muvakkat vazife ile bir tarafa gönderilmelerinden sarfınazar edilmiş olanlara, peşinen ödenmiş ve istirdadı kısmen veya tamamen imkansız bulunmuş olan peşin ödenen bilet ücretinin ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Her ne kadar …… geçici görevle yurtdışına gönderilmesinden sarfınazar edilmemiş ise de; savunmaların ekinde sunulan doktor raporunda adı geçen kişinin geçici görevin başlangıç gününde aniden rahatsızlandığı için yurtdışı geçici göreve gidemediği anlaşılmıştır. Bu nedenle adı geçen kişinin bu durumunun da geçici görevle bir tarafa gönderilmelerinden sarfınazar olanlar kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Bu takdirde de adı geçen kişi için organizasyon firmasınca peşin ödenen ve geri alınması imkanı bulunmayan konaklama ücretinin Bakanlar Kurulunca çıkarılan 2013/4344 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın hükümleri uyarınca ödenebilecek kısmının kabulü gerekir.

Yine Harcama Yetkilisi ……. tarafından gönderilen savunmalarda da belirtildiği üzere Denetçi sorgusunda hesaplanan kamu zararı hesabında …..’in günlük yevmiyesi ve dolayısıyla günlük konaklama ücreti hatalı hesaplanmıştır.

Bütün bu hususlar dikkate alındığında söz konusu geçici görev nedeniyle fazla ödenen ve bu suretle sebep olunan kamu zararı tutarı …..-TL olmaktadır.

Sonuç itibariyle açıklanan gerekçelerle, söz konusu yurtdışı geçici görev nedeniyle …… için ödenen konaklama ücreti olup Denetçi sorgusuna konu edilen toplam ….-TL’nin,

…..-TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,

Mevzuata aykırı ödeme olması nedeniyle kamu zararı olduğu anlaşılan ve geriye kalan ….-TL’sinin ise; sorumlularına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

(Üye ….’nun; “Konaklama giderlerinin ödenmesine ilişkin belgelerde konaklama gideri ödenen kişi ile rahatsızlanarak yurt dışına gidemeyen kişinin adı ve soyadının örtüşmediği görülmektedir. Rahatsızlanarak yurtdışına gidemeyen kişi …. olduğu halde konaklama giderlerine ilişkin belgelerde ….’ın isminin yazılı olduğu görülmüştür. Yurtdışı görevlendirme yazılarında da ….’ın görevli olmadığı görüldüğünden bu kişi adına ödenen konaklama giderinin tamamının tazminine karar verilmesi gerekir.

Bu nedenle, Denetçi sorgusuna konu edilen konaklama gideri tutarı toplam …….-TL’nin,

….-TL’si için çoğunluk görüşünde belirtilen gerekçelerle ilişilecek husus bulunmadığına,

Mevzuata aykırı ödeme olması nedeniyle kamu zararı olduğu anlaşılan geriye kalan …-TL’nin ise tazminine,

karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)

Oy çokluğuyla,

B) Sağlık problemi nedeniyle yurtdışı görevine gidemeyen ….. için yol ve konaklama giderinin ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu belirtilmiş ise de; konaklama gideri (A) bendinde konu edildiğinden bu bentte ayrıca ele alınıp hükme bağlanmasına yer bulunmamaktadır.

Ödenen bilet bedeli ile ilgili olarak ise; (A) bendinde de belirtildiği üzere ….. geçici görevin başlangıç gününde aniden rahatsızlandığı için yurtdışı geçici göreve gidememiş ve bu rahatsızlığı da doktor raporuyla belgelendirilmiştir.

Bu nedenle, adı geçen kişinin bu durumunun geçici görevle bir tarafa gönderilmelerinden sarfınazar olanlar kapsamında değerlendirilmesi ve adına organizasyon firmasınca peşin ödenip geri alınması imkanı bulunmayan uçak bilet bedelinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 26’ncı maddesi hükmü uyarınca haliyle kabulü gerekir.

Bu itibarla, adı geçen kişi için ödenen konaklama ve yol gideri toplam tutarı olan ve ek sorgunun (B) bendine konu edilen ….-TL’nin,

….-TL’si konaklama giderine ilişkin olup bu ödeme (A) bendine konu edilip hükme bağlandığından konuyla ilgili olarak bu bent kapsamında yeniden hüküm verilmesine mahal olmadığına oy birliğiyle,

….-TL’si ise yol gideri olup bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına,

(Üye ….’nun “Bilet giderlerinin ödenmesine ilişkin belgelerde bilet gideri ödenen kişi ile rahatsızlanarak yurt dışına gidemeyen kişinin adı ve soyadının örtüşmediği görülmektedir. Rahatsızlanarak yurtdışına gidemeyen kişi …. olduğu halde bilet giderlerine ilişkin belgelerde …’ın isminin yazılı olduğu görülmüştür. Yurtdışı görevlendirme yazılarında da …..’ın görevli olmadığı görüldüğünden bu kişi adına ödenen bilet gideri tutarı …..TL’nin sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,