Sayıştay 6. Dairesi 223 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 31.03.2015

• Karar No: 223

• İlam No:

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Maaş Ödemesi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personele 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesi hükmüne göre ödeme yapıldığı görülmüştür.

13 Temmuz 2001 tarih ve 24459 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4.7.2001 tarih ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesinde aynen;

“Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeler, meslek kuruluşları, kefalet sandıkları, mahalli idareler ve bunların birlikleri hariç olmak üzere, özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve kuruluşları ( bundan sonra ‘’ kapsama dahil kuruluş’’ olarak anılacaktır ) tarafından; yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dahil tüm personeli için; ilgili mevzuatları uyarınca belirlenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla mesai, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamı ( bundan sonra “ortalama ücret toplamı’’ olarak anılacaktır ) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dahil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını (bundan sonra ‘’ ortalama kanuni ücret tavanı ‘’ olarak anılacaktır) geçemez.

Bakanlar Kurulu; kapsama dahil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye; gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya; uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye; ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dahil edip etmemeye, bu husustaki tereddütleri gidermeye; Devlet Memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya yetkilidir.

Kapsama dahil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dahilinde tespit etmeye devam ederler. Ancak bu tespitlerini yaparken hiçbir surette ortalama ücret toplamı üst sınırını aşacak şekilde ödemeye sebep olacak düzenleme, değişiklik veya artış yapamazlar.

Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.” denilmektedir.

Görüldüğü üzere 14’üncü madde “mahalli idareler ve bunların birlikleri’’ni bu maddeye göre yapılacak ödemeden ayrık tutmuştur. Maddede her ne kadar ‘’ bağlı idare ‘’ ifadesi yer almasa da 657 sayılı Kanun mahalli idareler içinde yer alan ‘’ belediyeler ‘’ terimi ile bağlı idareleri de ifade etmektedir. Diğer bir ifade ile 657 sayılı Kanun ‘’ bağlı idare ‘’ ibaresini kullanmamış, bağlı idareyi ‘’ belediye ‘’ terimi içinde değerlendirmiştir.

657 sayılı Kanunun Kapsam başlıklı 1’inci maddesinde de;

“Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.’’

Kadroların tespiti başlıklı 33’üncü maddesinde;

“Kadrosuz memur çalıştırılamaz. Genel ve Katma Bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin gerektirdiği görevler için tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda gösterilir. Milli Güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler hakkında bu hüküm uygulanmaz.

İl Özel İdareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin kadroları yetkili organlarınca hazırlanarak İçişleri Bakanlığı’nın onayı ile tamamlanır.

Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.”

146’ncı maddesinde de;

“Bu Kanunun 1’inci Maddesinin 1’inci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu kanundaki hükümlere, aynı maddenin 2’nci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.

Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç )

( Değişik: 14/1/1988 - KHK – 311/1 md. ) Ancak, 2/1/1961 tarihli ve 196 sayılı Kanunun 2’nci maddesi, 7/6/1926 tarihli ve 904 sayılı Kanuna 30/1/1957 tarihli ve 6893 sayılı Kanunla eklenen ek 5’inci maddenin 1. ve 2’nci fıkraları, 19/7/1972 tarihli ve 1615 sayılı Kanunun 161’inci Maddesi, 13/1/1943 tarihli ve 4358 sayılı Kanunun değişik 14’üncü maddesi ve 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Kanun ile Katma Bütçeli Kurumların, İl Özel İdareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat ve saireye verilecek vekalet ücretine ilişkin sair kanun hükümleri saklıdır. ( Değişik cümle: 20/3/1997 -KHK – 570/8 md. ) Şu kadar ki; vekalet ücretinin yıllık tutarı, hukuk müşavirleri ve avukatlar için 10000, diğerleri için 6000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının 12 katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında, yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır.”

Ek madde 15’te ise;

‘’( 15.5.1975 – 1897 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanunda geçen ‘’Devlet Memuru’’ deyimi, belediyeler ve İl Özel İdareleri ile bunların kurdukları birlikler memurlarını da kapsar.” denilmektedir.

657 sayılı Kanun’dan alınan bu madde hükümlerinden anlaşılacağı üzere; bu Kanun, bağlı idareleri belediyelerden ayrı bir birim olarak düşünmemiş, bağlı idareleri belediyeler içinde değerlendirmiştir. Dolayısıyla 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesi belediyeler ve bunların kurdukları birlikleri kapsam dışında bırakmakla bağlı idareleri de kapsam dışı bırakmış olmaktadır. Bu nedenle 14’üncü madde gereği yapılacak ödemelerin bağlı idare personeli için yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan 631 sayılı KHK’nin 14’üncü maddesi özlük hakları 657 sayılı Kanun kapsamında olmayan personel için geçerli olduğu anlaşılmaktadır.

14’üncü madde de “… , ilgili mevzuatları uyarınca belirlenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla mesai, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün…’’ ifadesi yer almaktadır. 21.11.1981 tarih ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde ................ personeli için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı amirdir. 2560 sayılı Kanun özel olarak kendi personeli için maaş ve ücret düzenlemesi yapmamıştır. Dolayısıyla ‘’… İlgili mevzuatları uyarınca belirlenen…’’ maaş ve ücretleri bulunmayan ................ personeli için 14’üncü maddenin uygulanması söz konusu olamayacaktır.

Zaten 14’üncü madde, 657 sayılı Kanun’a tabi olmayan ve maaş hesaplaması ve artışları 657 sayılı Kanun’a göre düzenlenmeyen kurumlar ve bu kurumlarda istihdam edilen personel için geçerlidir. 631 sayılı KHK’ye ilişin alınan Bakanlar Kurulu Kararları 14’üncü maddesi kapsamındaki personel’’ ifadesi kullanmak suretiyle 657 sayılı Kanun kapsamındaki personel dışındaki personeli kastetmiştir. 14’üncü maddeye ilişkin Bakanlar Kurulu Kararları ile 657 sayılı Kanun kapsamındaki personel maaşlarındaki artışlara paralel olarak 14’üncü madde kapsamındaki (657 sayılı Kanun kapsamı dışındaki ) personelin maaş artışları belirlenmektedir.

................ personeline, 657 sayılı Kanun gereği katsayı artışları ile maaş artışları yapılmış olmakla birlikte ayrıca 14’üncü maddeye göre de ödeme yapılması hem mevzuata aykırılık teşkil etmekte hem de maaş artışlarında mükerrerliğe yol açmaktadır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan nedenlerle ................ personeline 631 sayılı KHK’nin 14’üncü maddesi hükmü uygulanmak suretiyle ödeme yapılması sonucu ….-TL kamu zararına neden olunmuştur.

................ personeline mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucu oluşan ….TL kamu zararının;

.......’a,

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, oy birliğiyle,