Sayıştay 6. Dairesi 140 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 16.10.2014

• Karar No: 140

• İlam No: 84

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

İdari Para Cezasının Sorumlu Personele Rücu Edilmemesi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından ….. Belediyesi’nden tahsil edilen idari para cezası tutarının, cezaya konu olaya sebebiyet veren personele rücu edilmemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde aynen;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir.

(Değişk son fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

denilmektedir.

Diğer taraftan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde de “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.” hükmü bulunmaktadır.

… Belediyesi tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 8, 9, 11, 79, 85, 86, 90 ve 100’üncü maddelerinde hüküm altına alınan gerekli bildirimlerin zamanında yapılmaması veya gerekli bildirgelerin zamanında verilmemesinden Belediyeye …. TL idari para cezası uygulandığı ve uygulanan bu para cezasının da bildirim görevini zamanında yerine getirmeyen ilgili personele rücu edilmediği tespit edilmiştir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında, kamu zararının kasıt, kusur veya ihmale dayanması gerektiği, söz konusu olayda Sosyal Güvenlik Kurumu’nun idari bir işlem yaparak para cezasına hükmettiği dolayısıyla ilgili olayda kasıt, kusur veya ihmallerinin olmadığını, kasıt kusur veya ihmal olmadığı için de kamu zararının doğmadığını, konuya ilişkin Sayıştay Temyiz kurulunun 11.11.2008 tarih ve 30411 tutanak sayılı kararı ile Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2008/107 Esas ve 2008/3778 sayılı kararlarının bulunduğunu ifade etmişlerse de,

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde aynen;

“Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,

…

esas alınır.” denilmektedir. Söz konusu hükümde de açıkça belirtildiği gibi kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi kamu zararıdır. Dolayısıyla 2013 yılı içinde belediyenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyerek Sosyal Güvenlik Kurumuna para cezası ödenmesine sebebiyet veren ilgili personelin kamu zararına sebebiyet verdiği açıktır. İlgili personele söz konusu para cezasını rücu ettirmeyerek bu tutarının belediye bütçesi üzerinde kalmasına sebebiyet veren sorumlular da kasıt, kusur veya ihmal sonucu kamu zararına sebebiyet vermişlerdir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun

“Belediye Başkanı” başlıklı 37’inci maddesinde; “Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir…….”,

“Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; “Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:

a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.

……

c) Belediyeyi Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin etmek.

……

e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.

f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.

……”,

hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere belediye başkanı belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olup belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediyeyi davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin etmek, belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek ve belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görevleri arasında sayıldığından meydana gelen kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, Belediye bütçesinden karşılanan idari para cezası giderinin sorumlu personele rücu edilmemesi sonucu oluşan kamu zararı tutarı … TL’nin Üst Yönetici …….ve Muhasebe Yetkilisi ………….’ya müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

(Üye ….. ve Üye …..’in “Belediyenin Sosyal Güvenlik Kurumuna 5510 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde hüküm altına alınan bildirimlerini zamanında yapmaması sonucu uygulanan para cezasının bütçeden ödenmesinde sorumluların kasıt, kusur veya ihmallerinin varlığı tam olarak tespit edilmediğinden söz konusu ödeme hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)

oy çokluğuyla,