Sayıştay 5. Dairesi 97 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 02.12.2014

• Karar No: 97

• İlam No: 78

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Sigorta bedeli

.......... Genel Müdürlüğü’ne (..........) ait .....cihazları ile...... adet veznenin, .........risklere karşı sigorta ettirilerek bedelinin .......... bütçesinden ödenmesi neticesinde ..........-TL tutarında kamu zararına neden olunduğu ve ayrıca Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler” başlıklı 4 üncü maddesinde; Ödeme belgesinin birinci nüshasına, kanıtlayıcı belgelerin aslı veya yasal bir sebeple aslı temin edilemeyenlerin onaylı suretlerinin ekleneceği belirtilmiş olmasına rağmen Aralık ..... nolu ödeme emrine sigorta poliçesinin fotokopisinin eklendiği ve bu sigorta poliçesi fotokopisine dayanılarak ödeme yapıldığı konularıyla ilgili olarak;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

“Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12 nci maddesinde; “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en altderecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” hükmüne yer verilmiş olup, bu düzenlemeye göre, Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorunda olup, Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

5393 sayılı Belediye Kanununun 60 ıncı maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak, burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde kasko sigorta giderinin ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı gibi “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464 üncü maddesinde de; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.” denilmektedir. Buradan hareketle, 2013 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında, 2013 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (E) cetvelinin 30 uncu sırasında ise; “Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak, helikopter ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan sözleşmede sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

ç) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri,

d) Belediyelere ait itfaiye ve ambulans araçlarının kasko sigortası giderleri,

e) Sondaj ve jeofizik çalışmaları kapsamında fiilen arazide veya denizde kullanılan özel amaçlı araç ve ekipmanların sigorta giderleri,

bütçelerinin ilgili tertiplerinden, Sağlık Bakanlığına ve bağlı kuruluşlarına ait ambulansların kasko sigortası giderleri ilgili döner sermaye bütçelerinden, Türk Silahlı Kuvvetleri (Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) envanterinde bulunan ve erbaş ve erler tarafından kullanılan teknik donanımı yüksek ve özel nitelikli askeri araçların kasko sigortası giderleri ise Askeri Kantin Yönetmeliğinde belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde askeri kantin gelirlerinden ödenir. 237 sayılı Taşıt Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde yer alanların emir ve zatlarına tahsis edilen taşıtların kasko sigortası giderleri taşıtın ait olduğu idare bütçesinin ilgili tertiplerinden ödenir. Ayrıca, yakın korumada kullanılan taşıtlardan, söz konusu cetvelin 1, 3 ve 4 üncü sırasında yer alanlara hizmet edenlerin tamamı, 5 inci sırasında yer alanlara hizmet edenlerin en fazla 4 adedi ve diğerlerine hizmet edenlerin en fazla 2 adedinin kasko sigortası giderleri taşıtın ait olduğu idare bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.” denilmiştir.

Giderlerin kurumsal, fonksiyonel, finans ve ekonomik dağılımını gösteren analitik bütçe sınıflandırmasına ilişkin 2012 – 2014 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberinin 03.05.04 Tarifeye Bağlı Ödemeler başlıklı kısmının 03.5.4.02 Sigorta Giderleri alt başlığında; “Diğer harcama kalemlerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır. Ancak;

• Yanıcı ve patlayıcı maddelerin, ilaçların, gemilerin, uçakların ve bunlara ait depolama yerlerinin sigorta giderleri,

• Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

• Dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko),

• Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta giderleri,

• Taşıtların zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri,

• İlgili mevzuatı gereği sigortalanması zorunluluğu bulunan bina, taşıt, malzeme vb. sigorta giderleri,

bu bölüme gider kaydedilecektir.” hükmü bulunmaktadır.

2013 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (E) cetvelinde ve 2012 – 2014 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberinde bulunan bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait Devlet Mallarının, bazı istisnalar hariç, ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir. Mahalli İdareler, merkezi yönetim kapsamında olmamakla birlikte malları Devlet malı niteliğindedir. Hangi Devlet mallarının istisnai olarak sigortalanabileceği ise tek tek sayılmak suretiyle belirtilmiş ve ve sayılan istisnalar içerisinde vezne sistemleri yer almamıştır. Sorumlu tarafından yapılan savunmalarda, her ne kadar, bir takım risklere karşı (hırsızlık, darp, vandalizm, terör olayları, yangın sel vs. ) önlem olmak üzere söz konusu kasko sigortalarının yaptırıldığı ve yapılan ödemelerin kamu zararı niteliğinde olmadığı ileri sürülmüş ise de; Sigorta ettirilen Akıllı Vezne Sistemleri ile diğer veznelere ilişkin sigorta giderlerinin, istisna kapsamında yer almadığından, Belediye bütçesinden ödenmesi mümkün görünmemektedir.

Uygulama da ise, .......... Genel Müdürlüğü’ne (..........) ait ......Sistemi binaları ile ......adet veznenin ........ risklere karşı sigorta ettirilerek bedelinin .......... bütçesinden ödenmesi neticesinde ..........-TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur. Diğer taraftan, sorumlular tarafından, Aralık ..... nolu ödeme emri belgesi ekleri arasında bulunan fotokopi poliçenin aslı savunma eki olarak gönderilmiştir

Bu itibarla; sigorta poliçesinin aslı gönderilmiş olduğundan bu konuda ilişilecek bir husus bulunmadığına, .......... bütçesinden Sigorta giderleri ödenmesi sonucunda neden olunan ..........-TL tutarında kamu zararının ise, Harcama Yetkilisi ..........ile Gerçekleştirme Görevlisi ............’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oybirliğiyle karar verildi.