Sayıştay 5. Dairesi 76 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 16.09.2014

• Karar No: 76

• İlam No: 39

• Madde No: 14

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Avukat vekalet ücretinden Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesintisi

.......... Belediyesi Hukuk bürosunda kısmi zamanlı sözleşmeli avukat olarak çalışan Avukat .......... ’a yapılan vekalet ücreti ödemesinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılmaması sonucunda .......... -TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak;

A-) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun;

“Mevzuu” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.” hükmü,

“Gelirin unsurları” başlıklı 2 nci maddesinde;

“Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:

 1.  Ticarî kazançlar,




 2.  Ziraî kazançlar,




 3.  Ücretler,




 4.  Serbest meslek kazançları,




 5.  Gayrimenkul sermaye iratları,




 6.  Menkul sermaye iratları,




 7.  Diğer kazanç ve iratlar. 

Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin tespitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınır.” hükmü,

“Ücretin tarifi” başlıklı 61’nci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır.

1. 23 üncü maddenin 11 numaralı bendine göre istisna dışında kalan emeklilik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları;

2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler;

3. Türkiye Büyük Millet Meclisi, İl genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bütün komisyonların üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatları dolayısiyle ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;

4. Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısiyle ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;

5. (Değişik: 4/12/1985 - 3239/53 md. ) Bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;

6. Sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler. ” hükmü,

“Vergi tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinde ise;

“Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,

2………..”, hükmü,

Yer almaktadır.

31.12.2012 tarih ve 28514 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 284 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise;

“Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2013 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

10.700 TL’ye kadar % 15

26.000 TL’nin 10.700 TL’si için 1.605 TL, fazlası % 20

60.000 TL’nin 26.000 TL’si için 4.665 TL (ücret gelirlerinde 94.000 TL’nin

26.000 TL’si için 4.665 TL), fazlası % 27

60.000 TL’den fazlasının 60.000 TL’si için 13.845 TL (ücret gelirlerinde

94.000 TL’den fazlasının 94.000 TL’si için 23.025 TL), fazlası % 35”

Denilmiştir.

Avukat .......... ’ a ödenen vekalet ücreti, konu ile ilgili olarak yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde tanımı yapılan para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdendir. Aynı Kanunun 23 üncü maddesindeki gelir vergisinden istisna edilecek ücretler ve ücret sayılan ödemeler ile 63 üncü maddesinde sayılan ve ücretin safi değerinin belirlenmesinde indirilecekler arasında da sayılmamıştır. Dolayısıyla, söz konusu avukata ödenen vekalet ücretine ilişkin olarak herhangi bir istisna hükmüne yer verilmediğinden, bahse konu ödemenin ücret sayılarak, Gelir Vergisi Kanununun 61, 63, 94, 103 ve 104'üncü maddeleri kapsamında gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.

Uygulamada ise, .......... Belediyesinde çalışan Avukat .......... ‘a yapılan vekalet ücreti ödemesinden gelir vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle .......... -TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır. Ancak, yapılan savunmalar ve gönderilen savunma eki belgelerden .......... -TL tutarındaki kamu zararının ahizinden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

B-) 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun;

1inci maddesinde; “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade eder.....”,

3 üncü maddesinde; “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.

8 inci maddesinde; “Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.

Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmaz.”,

14 üncü maddesinde; “Kağıtların Damga Vergisi bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır.

Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.”

Denilmektedir.

Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun “I. Akitlerle ilgili kâğıtlar” bölümünde; “(B-IV/1-b) Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak carî hesaplara nakledildiğiveya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtlar” ın (%07,59) oranında damga vergisine tabi olduğu ifade edilmiştir.

Bu hükümlere göre, .......... Belediyesinde çalışan Avukat .......... ‘a yapılan vekalet ücreti ödemesinden 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun (B-IV/1-b) sırasına göre binde 7,59 oranında damga vergisi alınması gerekmektedir.

Uygulamada ise, söz konusu avukata yapılan vekalet ücreti ödemesinden damga vergisi kesintisi yapılmaması sonucunda .......... -TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır. Ancak, yapılan savunmalar ve gönderilen savunma eki belgelerden .......... -TL tutarındaki kamu zararının ahizinden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, vekalet ücreti ödemesinden gelir vergisi ve damga vergisi tevkifatı yapılmamasından kaynaklanan .......... -TL tutarındaki kamu ..... tarih ve ..... no.lu banka dekontu ile ahizinden (Avukat .......... ) tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oybirliğiyle karar verildi.