Sayıştay 5. Dairesi 72 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 03.07.2014

• Karar No: 72

• İlam No: 165

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2010

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

İşyeri hekimliği ücreti

............... Büyükşehir Belediye Başkanlığında 657 Sayılı Devlet Memuru Kanunu kapsamında kurum doktoru olarak çalışan ............... ’ na, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 81 inci maddesinde öngörülen düzenlemeye aykırı olduğu halde, asli görevleri kapsamında olan işyeri hekimliği için ayrıca ücret ödenmesi sonucunda ............... TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak;

4857 sayılı İş Kanunun “ İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri” başlıklı 81 inci maddesinin ilk fıkrasında; “İşverenler, devamlı olarak en az elli işçi çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi uygulanmasının izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve işin tehlike sınıf ve derecesine göre;

a) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi oluşturmakla,

b) Bir veya birden fazla işyeri hekimi ile gereğinde diğer sağlık personelini görevlendirmekle,

c) Sanayiden sayılan işlerde iş güvenliği uzmanı olan bir veya birden fazla mühendis veya teknik elemanı görevlendirmekle, yükümlüdürler.” hükmü yer almaktadır.

İşverenler, bu yükümlülüklerinin tamamını veya bir kısmını, bünyesinde çalıştırdığı ve bu maddeye dayanılarak çıkarılacak yönetmelikte belirtilen vasıflara sahip personel ile yerine getirebileceği gibi, işletme dışında kurulu ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak da yerine getirebilir. Bu şekilde hizmet alınması işverenin sorumluklarını ortadan kaldırmaz.

Aynı maddenin, 5538 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle eklenen, son fıkrası ise; “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuatına göre çalıştırılmakta olan hekimlere, üçüncü fıkrada öngörülen eğitimler aldırılmak suretiyle ve aslî görevleri kapsamında, çalışmakta oldukları kurum ve kuruluşların asıl işveren olarak çalıştırdıkları işçilerin işyeri hekimliği hizmetleri gördürülür. Bu kurum ve kuruluşların diğer personel için oluşturulmuş olan sağlık birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik birimi olarak da kullanılabilir.” şeklinde düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunun 81 inci maddesinin son fıkrasında yapılan düzenlemeye göre, 12.07.2006 tarihinden itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuatına göre çalıştırılmakta olan hekimlere, aynı yerin işyeri hekimliği görevinin asli görevleri kapsamında yaptırılacağı ifade edilmiş olup, bu ifade Kanunun amir hükmüdür. Bu hükme göre, kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuatına göre çalıştırılmakta olan hekimlere ayrıca işyeri hekimliği ücreti ödenmesi kanuna aykırılık teşkil etmektedir. Diğer taraftan, kurum hekimlerinin bulunduğu yerde kurum dışından hekimlere işyeri hekimliği sözleşmesi yapılarak ödeme yapılması da aynı şekilde kanuna aykırı bir durumdur. Zira bu görev, kurum hekimlerinin asli görevleri kapsamında yapması gereken bir görevdir. 4857 sayılı İş Kanunun 81 inci maddesinin son fıkrası gereği olarak, ........ Büyükşehir Belediye Başkanlığında 657 Sayılı Devlet Memuru Kanunu kapsamında kurum doktoru olarak çalışan.........’ na, bu iş için “işyeri hekimliği ücreti” adı altında ilave bir ödeme yapılmaması gerekmekle birlikte, 30.06.2012 Tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun (Kabul Tarihi:20.06.2012) “İşyeri hekimliği yapan kurum tabiplerine yapılan ücret ödemeleri” başlıklı geçici 6 ncı maddesindeki; “Kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelerde gerçekleştirilmiş olan işyeri hekimliği ücreti ödemeleri nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır, bu ödemeler geriye tahsil ve tazmin konusu edilemez.” düzenlemesi sebebiyle, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yürürlük tarihi olan 30.06.2012 tarihine kadar “işyeri hekimliği ücreti” adı altında yapılan ödemeler, mevzuata uygun hale geldiğinden, ödeme tarihleri itibarıyla kamu zararı niteliğinde olan ve ............... ’ na işyeri hekimlik ücreti olarak verilen .............. TL tutarındaki ödeme de mevzuata uygun bir ödeme haline gelmiştir. Denetçi raporunda söz konusu edilen ödemelerin yapıldığı tarihlerinde, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yürürlük tarihi olan (Kabul Tarihi:20.06.2012) 30.06.2012 tarihinden önceki, 2010 yılı hesabına ait olduğu düşünüldüğünde, .............. Büyükşehir Belediye Başkanlığında 657 Sayılı Devlet Memuru Kanununa tabi olarak çalışmakta olan hekime yapılan toplam ..............TL tutarındaki işyeri hekimliği ücreti ödenmesi konusunda ilişilecek bir husus kalmamıştır.

Bu itibarla, ............... TL tutarındaki işyeri hekimliği ücreti ödenmesine ilişkin olarak, gerçekleştirilen işlemlerin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, ilişilecek herhangi bir husus bulunmadığına ve .............. tarih ve .............. nolu alındı belgesi ile ahizinden yersiz olarak tahsil edilmiş olan .............. TL’nin ahiz .............. ’na iadesine,

Üye .............. ve Üye ............. ’in; “İdarenin, tahsil etmiş oldukları kamu zararı tutarı olan ( ki ödeme tarihi itibariyle de kamu zararı durumundadır.) ............. TL’yi, bir af Kanunu niteliğinde ki 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yürürlük tarihi olan 30.06.2012 tarihi itibariyle, bu hususta düzenlenecek ilamı beklemeksizin ve de bu ilama bağlı kalmaksızın, gerçekleştirecekleri idari işlem ile ahizine iade edebilme imkanı bulunmaktadır. Çünkü, tespit edilen kamu zararı dayanıksız kalmıştır. Bu sebeple, söz konusu rapor maddesinin, sadece “işlemden kaldırılmasına” karar verilmesi gerekmekte olup, “yapılan ödemenin yasal mevzuatına uygunluğu ve iadesi” yönünde alınan karar hukuka uygun değildir.”

Şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı oyçokluğu ile karar verildi.