Sayıştay 5. Dairesi 68 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 27.05.2014

• Karar No: 68

• İlam No: 249

• Madde No: 11

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yaklaşık maliyet

………. Belediyesi 2012 yılı hesaplarının incelenmesi neticesinde; yüklenici ………. Şti uhdesinde kalan “……….” ihalesinde, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; Kamu İhale Kurumu resmi internet sitesinde yer alan bilgilendirme amaçlı “işçilik hesaplama modülü”nün kullanılması sonucu işçilik hesaplamalarında %3 Sözleşme ve Genel Giderlerin, %20 müteahhit karı hesabına esas matraha dahil edilmesi ve Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının yanlış hesaplanmasıyla ilgili olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“ Madde 9 - Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” Denilmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddenin b/3 üncü bendinde;

“…. (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” denilmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10 uncu maddesi aynen şöyledir;

“Madde 10 – (1) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.

(2) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.

(3) İhale konusu işin kapsamında yer alan iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.

(4) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.

(5) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.”

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9 ve 10 uncu maddelerinden çıkan sonuca göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde yaklaşık maliyet hesaplanırken;

A) Öncelikle işçilik maliyetleri (brüt ücret, ücret ekleri brüt tutarları ve işverenin katlanacağı prim tutarları üzerinden) hesaplanarak işçilik toplam maliyetine ulaşılır,

B) Sonrasında işçilik toplam maliyeti üzerinden %20 müteahhit kârı hesaplanır.

C) Daha sonra son olarak işçilik toplam maliyeti üzerinden ( Yani %20 müteahhit kârı ve KDV hariç tutar üzerinden) % 3 Sözleşme ve Genel Giderler karşılığı hesaplanır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.21. inci bendinde ise;

“Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.” Denilmektedir.

Buna göre % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler personelin işçilik maliyeti üzerinden hesaplanması gereken ve Yüklenici kârının hesabına esas olan personelin işçilik maliyetini içeren kar matrahına dahil edilmemesi gereken bir kalemdir. Yapılan incelememizde % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin kar matrahına dahil edildiği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede; işçilik için yaklaşık maliyet hesaplanırken 20.01.2012 tarihinde yapılacak ihale için 2012 yılı ilk altı aylık asgari ücret olan 886,50 TL yerine 2011 yılı ikinci altı ay asgari ücret 837 TL’nin esas alındığı, bununla birlikte kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 1,5 yerine % 2,5 üzerinden hesaplama yapıldığı ancak uygulamada yüklenici tarafından yüzde 1,5 üzerinden prim ödemeleri hesaplandığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla; ………. Belediyesi 2012 yılı hesaplarının incelenmesi neticesinde; yüklenici ………. Şti uhdesinde kalan “……….” ihalesinde, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; işçilik hesaplamalarında %3 Sözleşme ve Genel Giderlerin, %20 müteahhit karı hesabına esas matraha dahil edilmesi ve Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının yanlış hesaplanması sonucu oluşan ………. TL kamu zararının ahiz ……….. Şti’ den ………. tarih ve ………. yevmiye nolu ödeme emri belgesi ile mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına,

Üye ……….’ ın “Oluşan kamu zararı her ne kadar tahsil edilmiş olsa da konunun takibinin sağlanabilmesi ve gerekli müeyyidelerin uygulanabilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi uygun olacaktır” şeklindeki ayrışık görüşüne karşın oy çokluğuyla karar verildi.