Sayıştay 5. Dairesi 648 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 23.05.2024

• Karar No: 648

• İlam No: 225

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Sosyal denge

………………. tarih ve ……………. sayılı ilamın ………….. üncü maddesi ile;

A) Belediye Başkanı ……………….’e ve meclis üyeleri arasından görevlendirilen Belediye Başkan Yardımcısı ………………’ya ve …………….’na sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle ……………… TL,

B) ………………. Belediyesi ile ………………. Sendikası (……………….) arasında 01.01.2019-01.01.2020 döneminde geçerli olmak üzere imzalanan toplu iş sözleşmesine istinaden özel kalem müdürlüğünde görevli Belediye memur personeline ilgili kanuni düzenlemelerde öngörülen parasal sınırların üzerinde sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle ………………. TL olmak üzere toplam ………………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda;

A ve B bentleriyle ilgili olarak; 31 Mart seçimlerinden sonra göreve gelen mevcut belediye başkanına, mahalli idareler seçiminden önce imzalanmış bulunan sözleşmeyi iptal etmemesinden kaynaklı “Üst Yönetici Sıfatıyla” sorumluluk yüklenemeyeceğine, Hesaplama hatasından kaynaklı kamu zararı oluşmayan ………………… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, Geriye kalan ………………….. TL’nin de Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve Toplu Sözleşmeyi İmzalayan Belediye Başkanına ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa Gerçekleştirme Görevlileri; (…………) …………….’ in ve (…………..) …………….’ın Temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulu’nun …………… tarih ……………. tutanak sayılı kararı ile;

………… Karar-…………. İlam sayılı Daire Kararının …………… üncü maddesinin bozularak, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen dosyanın dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine ……….. sayılı İlamın …………….. üncü maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

Belediye Başkanı ………………’e ve meclis üyeleri arasından görevlendirilen Belediye Başkan Yardımcısı ……………..’ya ve …………….’na sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle …………….. TL, ………. Belediyesi ile ……………. Sendikası (…………….) arasında 01.01.2019-01.01.2020 döneminde geçerli olmak üzere imzalanan toplu iş sözleşmesine istinaden özel kalem müdürlüğünde görevli Belediye memur personeline ilgili kanuni düzenlemelerde öngörülen parasal sınırların üzerinde sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle ……………… TL olmak üzere toplam ………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Temyiz Kurulu’nun …………….. tarih ………………… tutanak sayılı kararında;

“Esas yönünden inceleme

Memur personel ve başkan yardımcılarına SDT ödenmesi ile ilgili olarak;

4688 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesine Daire Kararının .. inci maddesi ile ilgili olarak yukarıda yer verilmiştir.

Daire Kararının .... üncü maddesine konu olan meclis üyesi iki başkan yardımcısına SDT ödenmesi ve memur personele tavan tutarın üzerinde SDT ödenmesinin 4688 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi kapsamında olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, meclis üyesi iki başkan yardımcısına SDT ödenmesi ve memur personele tavan tutarın üzerinde SDT ödenmesi ile ilgili olarak Dosyanın İşlemden Kaldırılması gerekir.

Belediye Başkanına ödenen SDT ile ilgili olarak;

Belediyede 2019 yılında yürürlükte olan sosyal denge tazminatı sözleşmesinde belediye başkanına sosyal denge tazminatı ödenmesi öngörülmemiştir. Geçici 16 ıncı maddenin kapsamına 4688 sayılı Kanun ve 375 sayılı KHK’ya aykırı ödenen sosyal denge tazminatları girmektedir. Mevzuatta dayanağı bulunmadan Belediye bütçesinden Belediye Başkanına ödenen ve akdedilmiş olan sosyal denge tazminatı sözleşmesinde dahi dayanağı bulunmayan tutarların “sosyal denge tazminatı” olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dayanağı bulunmayan ve sosyal denge sözleşmesinde öngörülmüş olmayan bir ödemeye ait ödeme emri belgesinde bu ödemenin sosyal denge tazminatı olduğu yönünde açıklama bulunması, bu ödemenin sosyal denge tazminatı mahiyetini almasını sağlamayacaktır. Yani belediye başkanına yapılan ve Daire Kararının kamu zararı tablosunda belirtilen ödemeler sosyal denge tazminatı ödemesi değildir; Belediye Başkanına ödenen söz konusu tutarların mevzuatta herhangi bir dayanağı bulunmamaktadır.

Buna göre, somut uygulamada Belediye Başkanına SDT adı altında ödeme yapılması sonucu oluşan kamu zararı, 4688 sayılı Kanunun geçici 16 ıncı maddesi kapsamında düzenlenen dosyanın işlemden kaldırılması yönündeki düzenlemenin kapsamı dahilinde değildir.

5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin ikinci fıkrasının g-bendinde, “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kamu zararını oluşturan haller arasında sayılmıştır. Somut uygulamada Belediye bütçesinden Belediye Başkanına yapılan ödemelerin 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının g-bendi kapsamında kamu zararı oluşturduğu anlaşılmıştır.

Konunun sorumluluk yönünden incelenmesi Daire Kararında yer alan haliyle hukuka uygundur.

Bu İtibarla,

• Daire Kararında yer alan meclis üyesi iki başkan yardımcısına SDT ödenmesi ve memur personele tavan tutarın üzerinde SDT ödenmesi 4688 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesi kapsamında olduğundan, kamu zararının belirtilen ödemeleri içeren kısmına ilişkin olarak Dosyanın İşlemden Kaldırılması gerektiği,

• Daire Kararında yer alan ve Belediye Başkanına yapılan ödemelerle ilgili kamu zararı ise 5018 sayılı Kn. m.71/2-g kapsamında kamu zararı oluşturduğu,”

denilmektedir.

Temyiz Kurulu kararında meclis üyesi başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatı ödenmesi ve memur personele tavan tutarın üzerinde sosyal denge tazminatı ödenmesi hususunun 4688 sayılı Kanun’un geçici 16 ıncı maddesi kapsamında olması sebebiyle dosyanın işlemden kaldırılması gerektiği, ancak Belediye Başkanına yapılan ödemelere ilişkin kısmın kamu zararı oluşturduğu belirtilmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; ……………….Belediyesi ile ………….. Sendikası (………………..) arasında 01.01.2019-01.01.2020 döneminde geçerli olmak üzere imzalanan toplu iş sözleşmesine istinaden Belediye memur ve sözleşmeli personeline ilgili kanuni düzenlemelerde öngörülen parasal sınırların üzerinde sosyal denge tazminatı ödemesinde bulunulduğu ayrıca, ödenmemesi gerektiği halde belediye başkanı ve meclis tarafından görevlendirilen belediye başkan yardımcısına da sosyal denge tazminatı ödemesi yapıldığı, yapılan ödemelerin de kamu zararı oluşturduğu anlaşılmakla birlikte;

26 Kasım 2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 7421 Sayılı “Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 10 uncu Maddesiyle; 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 16- Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu maddenin yürürlük tarihine kadar bu Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında yapılan bu ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır.”

denilmektedir.

Bu çerçevede, Geçici 16 ncı maddenin kapsamına 4688 sayılı Kanun ve 375 sayılı KHK'ya aykırı ödenen sosyal denge tazminatları girmektedir. Belediyede 2019 yılında yürürlükte olan sosyal denge tazminatı sözleşmesinde Belediye Başkanına sosyal denge tazminatı ödenmesinin öngörülmemiş olması, yapılan ödemelerin 4688 sayılı Kanun ve 375 sayılı KHK'ya aykırı olduğu sonucunu ortadan kaldırmayacaktır. Kaldı ki yapılan ödemeye ait ödeme emri belgesinde bu ödemenin sosyal denge tazminatı olduğu yönünde açıklamanın bulunduğu da anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar dikkate alındığında, memur ve sözleşmeli personel, meclis tarafından görevlendirilen belediye başkan yardımcısı yanında Belediye Başkanına yapılan sosyal denge tazminatı ödemeleri de 4688 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi kapsamındadır. Anılan hüküm karşısında ...... tarihli Ek Raporun; 7421 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, 4688 sayılı Kanununa eklenen Geçici 16 ncı maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan ... inci maddesi hakkında, mali yargılama ve takibat yapılamayacağından, yargılama konusu dosyanın İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.