Sayıştay 5. Dairesi 644 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 21.05.2024

• Karar No: 644

• İlam No: 227

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Bütçe dışı harcama

Üniversite gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması ve mevzuatında öngörülmediği halde ödemeler yapılması sonucu …… TL kamu zararına sebebiyet verilmesi hususu ile ilgili olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde kamu geliri, kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler olarak; kamu gideri ise kanunlarına veya cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderler olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Bütçe türleri ve kapsam” başlıklı 12’nci maddesinin ilk fıkrasında, genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçelerinin; merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumlan bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanacağı ve uygulanacağı, kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamayacağı, “Bütçe ilkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinin (e) bendinde bütçenin kamu malî işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlayacağı; (f) bendinde tüm gelir ve giderlerin gayri safi olarak bütçelerde gösterilmesi gerektiği; (g) bendinde belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesinin esas olduğu; (m) bendinde kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterileceği; (n) bendinde ise kamu hizmetlerinin bütçelere konulacak ödeneklerle mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Gelir kaynakları” başlıklı 55’inci maddesinde;

“Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumlan ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları;

a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler,

b. Kurumlarca yapılacak yardımlar,

c. Alınacak harç ve ücretler,

d. Yayın ve satış gelirleri,

e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri,

f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar,

g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.”

denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; merkezi yönetim bütçesi kapsamında olan üniversitenin bu bütçe dışında herhangi bir bütçe oluşturamayacağı, üniversitenin tüm gelir ve giderlerinin gayrisafi olarak kapsamlı ve saydam bir şekilde bütçede gösterilmesinin gerektiği ve belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Ayrıca yapılacak harcamalarında bütçeye konulacak ödeneklerle mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirilebileceği ifade edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

…… tarihinde ……. Bankası A.Ş. …… Şubesinde “…… Üniversitesi Rektörlüğü” adına, muhasebe kayıtlarında yer almayan, stant açma ve araç giriş ücreti gibi gelirlerin tahsil edildiği …… numaralı bir hesap açıldığı, söz konusu gelirlerin bütçeye gelir olarak kaydedilmediği ve bütçe dışında muhtelif harcamalarda kullanıldığı hesabın banka dökümleri incelendiğinde anlaşılmıştır.

İlgili banka hesabına 2018 yılından devreden …… TL, 2019 yılı içerisinde derslik ve amfi kullanım ücreti ile stant açma ücreti olarak tahsil edilen …… TL olmak üzere …… TL aktarılmıştır. Bu tutardan 2020 yılına devreden …… TL ile banka hesabından ödemesi yapılan, mevzuata aykırılık teşkil etmeyen basın ilan kurumu ödemeleri, demirbaş alımları, sair büro sarf malzeme alımları harcamalarının toplamı olan …… TL düşüldükten sonra mevzuata aykırı olarak yapılan ve kamu zararına sebebiyet verilen harcama toplamının …… TL olduğu görülmüştür.

Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.

Bu itibarla; idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması ve mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması sonucunda meydana gelen, miktarı söz konusu banka hesabının hareketlerinden elde edilen …… TL kamu zararının …… tarih ve …… nolu muhasebe işlem fişi ile Üst Yönetici (……)……’tan tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye …….’un Karşı Oy Gerekçesi;

“Üniversitenin çeşitli yerleşkelerinde stant açma izni, derslik ve amfi kullanım izni ve üniversite yerleşkelerine araç girişi için alınan ücretlerin, mevzuata aykırı olarak kurum bütçesine gelir kaydedilmemesi ve elde edilen bu gelirlerin bütçe dışında harcanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Bütçe dışı açılan banka hesabına yatırılan ve tahsil edilmeyen tutarın, banka hesabının açılması talimatını veren Üst Yönetici (……) ……’ye tek başına ödettirilmesi gerekmektedir.”