Sayıştay 5. Dairesi 641 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 05.03.2024

• Karar No: 641

• İlam No: 56

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Revize birim fiyat

… tarihinde birim fiyatla ihale edilen ve Belediye ile … Taah. A.Ş. arasında … tarihinde … TL bedelle sözleşmesi imzalanan “… İşi”nde; revize birim fiyatın, resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyattan yüksek olması sebebi ile yükleniciye fazla ödemede bulunularak … TL kamu zararına sebebiyet verilmesi hususu ile ilgili olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinde; birim fiyatlı işlerde herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dâhil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise hesaplanan revize birim fiyatın, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak (%25 oranında kar ve genel gider dâhil) hesaplanan birim fiyatı geçemeyeceği, iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde ise, bu fiyatın Yapım işleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanacağı ifade edilmiştir.

R = F x [l-(AxF)/S]

S = Sözleşme bedeli (TL),

F = İş kaleminin birim fiyatı (TL)

A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),

R = Revize birim fiyat (TL /....).

Buna göre; yapım işlerinde iş kalemi miktarlarında %20’yi aşan artışların meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde l’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat yukarıda yer verilen formüle göre revize edilmesi ancak revize birim fiyatın o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyatı aşamayacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla revize birim fiyat hesabı yapıldıktan sonra o iş kalemine ait resmi birim fiyatın dikkate alınması ve hesaplanan revize birim fiyatın, resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyattan yüksek olması durumunda, revize birim fiyat olarak resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyatın uygulanması gerekmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

… tarihinde birim fiyatla ihale edilen ve Belediye ile … Taah. A.Ş. arasında … tarihinde … TL bedelle sözleşmesi imzalanan “… İşi” kapsamında; “Mineral dolgulu kompozit alüminyum levhalar ile cephe kaplaması yapılması (ısı yalıtımsız)”, “Galvanizli sac, alüminyum, cam elyaf takviyeli vb. çatı örtüsü sökülmesi”, “Demir çatı makası, profil veya sac kolon, kiriş, çatı aşıkları ve benzeri imalatın sökülmesi”, “Çeşitli profil demiri ve sac levhalardan münferit imalat yapılması ve yerine konulması (su depoları ve benzeri)”, “Demir yüzeylere korozyona karşı iki kat boya yapılması” iş kalemleri ile ilgili revize birim fiyat hesaplanırken söz konusu mevzuat hükümlerine aykırı olarak anılan iş kalemlerine ait resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyatın daha düşük olmasına rağmen dikkate alınmaması nedeniyle yükleniciye fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.

Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan iş kalemlerine ilişkin revize birim fiyat hesabında ilgili iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyat daha düşük olmasına rağmen dikkate alınmaması nedeniyle yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.

Bu itibarla; “… İşi”nde “Mineral dolgulu kompozit alüminyum levhalar ile cephe kaplaması yapılması (ısı yalıtımsız)”, “Galvanizli sac, alüminyum, cam elyaf takviyeli vb. çatı örtüsü sökülmesi”, “Demir çatı makası, profil veya sac kolon, kiriş, çatı aşıkları ve benzeri imalatın sökülmesi”, “Çeşitli profil demiri ve sac levhalardan münferit imalat yapılması ve yerine konulması (su depoları ve benzeri)”, “Demir yüzeylere korozyona karşı iki kat boya yapılması” iş kalemlerine ilişkin revize birim fiyat hesabında ilgili iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyat daha düşük olmasına rağmen dikkate alınmaması nedeniyle yükleniciye … TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı … tarih ve … nolu tahsilat makbuzu Ahiz …. Taah. A.Ş.’den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.