Sayıştay 5. Dairesi 638 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 29.02.2024

• Karar No: 638

• İlam No: 50

• Madde No: 10

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hakediş

………………… Ticaret Ltd. Şti. yükleniminde bulunan ……………………. TL. sözleşme bedelli “Katı Atıkların Transferi ve Depolama Sahasındaki Çöplerin Serilmesi, Örtülmesi Hizmeti” işi kapsamında gerçekleştirilen katı atık taşıma işinin …………………Entegre Katı Atık Tesisi Yapımı ve İşletilmesi için …………………..Belediyesi ile İmtiyaz Sözleşmesi kapsamında ………………… ……………. Ticaret A.Ş. tarafından taahhüt edilip yapılması gerekirken Büyükşehir Belediyesince ihale edilerek bedelinin belediye bütçesinden ödenmesi suretiyle …………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

…………… Belediyesi ile ……………….. Ticaret A.Ş. arasında 28.11.2013 tarihinde ……………….. Katı Atık Yönetimi Tesislerinin Yapımı ve İşletilmesi imtiyaz sözleşmesi imzalanmıştır.

……………. Belediyesi ile …………….Büyükşehir Belediyesi arasında ………………….. Komisyonunun 10.08.2016 tarih ve ……………… sayılı kararı kapsamında 09.11.2016 tarihinde imzalanan üçlü protokole dayandırılarak düzenlenen 29.03.2019 tarihli Ek Protokol ile kurulacak entegre tesisine …………….. ilçesinin yanı sıra ilave olarak ………., ………….., ………….. ve ………………….. ilçelerinin de atıklarının getirilmesine karar verilmiştir. Ek protokolün 2 nci maddesinde, …………………. Büyükşehir Belediyesi tarafından ………………. Belediyesi ve yukarıda adı geçen diğer katılımcı belediyelerin tüm katı atıklarının …………….. Entegre Katı Atık Yönetim Tesisine Bertaraf Etme ve Geri Kazanım amacıyla yönlendireceği belirtilmiştir. Söz konusu madde ile …………. ilçesinde ………………..firması tarafından kurulacak entegre tesis kapsamında bertaraf etme işleminin de yüklenici firma tarafından gerçekleştirileceği açıkça ortaya konulmuştur.

Ek Protokolün “Tanımlar” başlıklı 3 ncü maddesinde; “Bertaraf Etme” “Katı atıkların; konut, işyeri gibi üretildikleri yerlerde geçici olarak biriktirilmesi, bu yerlerden toplanması, taşınması, geri kazanım gibi işlemlerden sonra, çevre ve insan sağlığı açısından zararsız hale getirilmesi ve ekonomiye katkı sağlanması amacıyla kompostlaştırma veya fermantasyon yoluyla biyogaz elde etme, biyogazdan elektrik ve ısıl enerji elde etme, enerji kazanmak üzere yakma ve/veya düzenli depolama işlemlerinin tümünü ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.

Dolayısıyla gerek 2 nci maddedeki açıklamalar gerekse 3 üncü maddedeki bertaraf işleminin tarifi dikkate alındığında yüklenici firma tarafından çöpten biyogaz elde etmek için gerekli tesislerin kurulmasının yanı sıra bu atıkların nihai depolama sahasına transferi için gerekli tüm işlemlerin de yapılması gerekmektedir.

Ancak uygulamada yüklenici firma tarafından sadece gelir elde etmeye yönelik biyogaz ve elektrik üretimine ilişkin tesisleri kurulmuş, bu tesislerde işlem görerek bertaraf edilmesi gereken katı atıkların …………… ve ………………..ilçelerinde bulunan Katı Atık Depolarına nakli ve bertarafına ilişkin tüm iş ve işlemler …………………. Büyükşehir Belediyesi bütçesinden karşılanmıştır.

Sorumlular savunmalarında, her ne kadar ek protokolun 2 ve 3 üncü maddelerinde bertaraf işleminin tarifi dikkate alındığında “Yüklenici firma tarafından çöpten biyogaz elde etmek için gerekli tesislerin kurulmasının yanı sıra bu atıkların bertarafı için gerekli tüm işlemlerin de yapılması gerekmektedir.” ifadesinin yer aldığını, ancak İş’e esas Ek Protokolün 2 nci maddesinde ………………. Büyükşehir Belediyesi tarafından, ………………. Belediyesi ve diğer katılımcı belediyelerin tüm katı atıklarının ………………… Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi'ne Bertaraf Etme ve Geri Kazanım amacıyla yönlendirileceği hükmü "Entegre Atık Yönetim Planı" doğrultusunda ………………… İli Güney Bölgesi'nde yer alan ilçelerde oluşan evsel nitelikli atıkların bölgesel tesise (…………………Entegre Atık Yönetim Tesisi) yönlendirilmesi amaç ve hedefi ile belirtilmiş olup …………………. ……………… Tic. A.Ş. tarafından bir katı atık depolama tesisi işletmesi ile ilgili yükümlülüğünü ortaya koymaz ve eşleştirilemeyeceğini beyan etmişlerdir.

Yapılan ek protokolun amacı imtiyaz sözleşmesinde yer almayan ……………….. ilçesi dışında o bölgedeki diğer ilçelerin çöplerinin de bu tesise getirilmesini sağlamak olduğu için bu ilçelerden gelen çöplerin gerekli ayrıştırma ve işe yaramayanlarının ayrılması ve kalan çöplerin elektirik enerjisinin elde edilmesinden sonra bertaf edilmesi için gerekli işlemleri yapmak ek protokolun 3 üncü maddesine göre yüklenicinin sorumluluğunda olduğundan, savunmalarda belirtildiği gibi “……………………. San. Tic. A.Ş. tarafından bir katı atık depolama tesisi işletmesi ile ilgili yükümlülüğünü ortaya koymaz ve eşleştirilemeyeceği” şeklindeki beyanlarına katılmak mümkün değildir. Yine savunmalarda "………………..Belediyesi Entegre Katı Atık Yönetim Tesisilerinin Yapılması ve İşletilmesi İşi İmtiyaz Sözleşmesi "(Madde 13'te tariflenmiş) 27.10.2010 tarih ve 27742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin belirlenmesinde uygulanacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca Belediye Meclisi tarafından belirlenecek olan Tarife kapsamında Katı Atık Toplama ve Bertaraf hizmetinden yararlanan resmi ve özel gerçek ve tüzel kişilerden alınan ücretleri, idare tarafından yapılacak olan süpürme ve nihai atıkların depolaması hizmetleri karşılığı olan bedel idarede kalmak üzere fatura karşılığı yüklenici ödeyecektir." uyarınca tesisin yatırım ve işletme maliyetleri Tam Maliyet Esası doğrultusunda belirlenmekte ve fatura karşılığı Yüklenici'ye ödenmesi gerçekleştirilmektedir denilmişse de, öncelikle 31.12.2021 tarihi itibariyle belediye tarafından ……………………. firmasına herhangi bir ödeme gerçekleştirilmemiştir. Sorumlular söz konusu bertaraf işleminin yüklenici tarafından gerçekleştirmesi durumda dahi bunun imtiyaz sözleşmesi hükümlerine göre yine belediye tarafından ………………….. firmasına ödeneceğini kastetmişlerse de belediyece yaptırılan bertaraf işleminde işi yapan ………………….. Ltd. Şti’ne yüklenici karı dahil ödemede bulunulduğundan her halükarda belediyenin daha fazla maliyete katlandığı açıktır.

Bu itibarla, …………………. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan ………………. TL sözleşme bedelli “Katı Atıkların Transferi ve Depolama Sahasındaki Çöplerin Serilmesi, Örtülmesi Hizmeti” işi kapsamında gerçekleştirilen katı atık taşıma işinin ……………….. Entegre Katı Atık Tesisi Yapımı ve İşletilmesi için ………………Belediyesi ile İmtiyaz Sözleşmesi kapsamında …………………. ……………. Sanayi Ticaret AŞ tarafından taahhüt edilip yapılması gerekirken Büyükşehir Belediyesince ihale edilerek bedelinin belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ………………… TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi Katı Atık (…………….) ……………., Gerçekleştirme Görevlileri (…………) ………….., (……………) …………….. ve (………….) ……………….’a,

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.