Sayıştay 5. Dairesi 620 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 07.11.2023

• Karar No: 620

• İlam No: 79

• Madde No: 13

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Fazla ödeme

… ve … tarihli sözleşmeler ile …’den temin edilen “…” işinde, fiyat farkı kapsamında olan ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan kalemlerin asgari işçilik maliyetine dâhil edilerek hesaplanması sonucu genel giderler ve yüklenici karının olması gerekenden fazla ödenmesi suretiyle …TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Belediyeler ve bağlı kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan personelin belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesi konusunda ayrıntılı düzenlemeler, 24.12.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı KHK ile yapılmıştır. Bu kapsamda belediye şirketine yapılacak olan ödemelere ilişkin hükümler ise 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’da yer almaktadır. Belirtilen Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında;

“İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan;

a) Asgari İşçilik maliyeti,

b) Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,

c) İşçilikle bağlantılı ayni giderler,

ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,

dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir.”

hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde ise asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderlerin tanımı yapılmıştır. Madde metninde, asgari işçilik maliyeti; ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dâhil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı olarak; İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler ise; idari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dâhil edilmesi öngörülen ayni giderler olarak tanımlanmıştır.

22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde ise; “Alt işveren işçilerinin ücret ve sosyal haklarında, toplu iş sözleşmesine bağlı olarak meydana gelecek artış sebebiyle her bir işçiye alt işveren tarafından yapılacak ilave ödeme neticesinde işçiliğe bağlı giderlerde oluşacak artışlar, kamu kurum ve kuruluşlarınca fiyat farkı olarak alt işverene ödenir. (…)” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı matrah olarak belirlenmiş olup fiyat farkı olarak ödenmesi gereken toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin asgari işçilik maliyeti kapsamında olmaması sebebi ile asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile yüklenici karının hesabında dikkate alınmaması gerekmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

İdare tarafından toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin mevzuat hükümlerine aykırı olarak fiyat farkı olarak ödenmediği ve asgari işçilik maliyeti kapsamına dâhil edildiği görülmüştür. Toplu iş sözleşmesi kaynaklı giderlerin, asgari işçilik maliyeti kapsamına dâhil edilmesi sonucu, genel giderler ile yüklenici karı fazla hesaplanmış ve kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Oluşan kamu zararında; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmaktadır. Ayrıca … tarihli sözleşmede yer almamakla birlikte … tarihli sözleşmenin 10.4’üncü maddesinde yer alan “Teknik Şartnamede belirtilen gruplarda çalışan her bir personelin, sözleşme süresi içerisinde Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan hakkediş ödemelerine %4 Sözleşme gideri ve genel giderler ile %6 şirket karı eklenerek ödeme yapılır. Toplu İş Sözleşmesinden faydalanmayan personelin maliyetlerinin ödenmesinde de aynı usul uygulanır.” hükmüne imza atması sebebi ile …’nun (…) da sorumluluğu bulunmaktadır.

Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.

Bu itibarla “…” işinde, toplu iş sözleşmesi kaynaklı giderlerin, asgari işçilik maliyeti kapsamına dâhil edilmesi sonucu genel giderler ile yüklenici karının fazla hesaplanması neticesinde oluşan … TL kamu zararının … tarih ve … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ahiz …'den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.