Sayıştay 5. Dairesi 605 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 11.05.2023

• Karar No: 605

• İlam No: 294

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Gecikme cezası

….. Büyükşehir Belediyesi …. yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen Yargılamaya Esas Raporun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince Sayıştay ….. Dairesinde … tarihinde yargılanması sonucunda …. karar sayılı tutanağa uygun olarak düzenlenen … tarih ve … sayılı ilamın …inci maddesiyle, Müteahhit …. San. ve Tic. Ltd. yüklenimindeki ….TL gelir, …..TL gider ve ….TL yatırım tutarlı ihale bedelli ….günlük Entegre Atık Değerlendirme, Geri Dönüşüm ve Bertaraf Tesisleri ile Düzenli Depolama Sahası Yapım ve İşletilmesi İşi Kapsamında Katı Atık Bertaraf Ücreti İşine ait kontrol teşkilatınca hesaplanan gecikme cezasının tahsil edilmemesi sonucunda ….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususuna ilişkin olarak, raporda yer verilen kamu zararı tutarının …. yılı için eksik hesap edildiği, ayrıca hesap edilen kamu zararı tutarının …., …. ve … yıllarını kapsadığı değerlendirildiğinden konunun hüküm dışı bırakılmasına ve söz konusu kamu zararı tutarlarının yıllar itibarıyla sorgu konusu edilmesini teminen ilgili yılların Denetçilerine bildirilmesine karar verilmişti.

Daha sonra; … tarih ve … tutanak sayılı Karar gereğince, kontrol teşkilatınca … yılı için hesaplanan kamu zararı dikkate alınmak suretiyle denetçisi tarafından ek rapor düzenlenmiş ve … tarihinde yapılan yargılama neticesinde … tarih ve …. sayılı Ek ilam ile sorgu konusu edilen kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmişti.

Bu defa; Harcama Yetkilisi (…..) Dr. ….’in tazmin hükmü ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda Sayıştay Temyiz Kurulunun … tarih ve …. tutanak sayılı kararında; sorumluların, kesilmesi gereken gecikme cezasını kestikleri ve tahsilat için ilgili birimlerin harekete geçmesini sağlayarak sorumluluklarını yerine getirdikleri, dolayısıyla burada sorumluların kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucu oluşan bir kamu zararından söz edilemeyeceği gerekçesiyle tazmin hükmünün bozularak Dairemize tevdiine karar verilmiştir.

Diğer yandan, Diğer Sorumlu (…..) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve ….sayılı tutanak sayılı ve Gerçekleştirme Görevlisi (…..) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı kararlarında ise …. tarih ve …. tutanak sayılı sayılı karar ile bozma kararı verildiğinden yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olduğundan dosyaların birleştirilerek Dairemize tevdi edilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine …. tarih ve …. sayılı Ek ilamın …..’inci maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

“İdare ile müteahhit arasında yapılan sözleşmenin; “Sözleşmenin bedeli” başlıklı ….. maddesinde; “Sözleşmeye konu olan yatırımların ve işlerin yapılacağı yerlerin yıllık ayni hak /şahsi hak (kira bedeli) bedeli KDV. Hariç ….- TL. (…. –TL.)’ dir. Bu bedel her yıl TEFE-TÜFE oranında artırılacaktır. Bunlardan yüksek olanı uygulanacaktır.”

“Ödemeler ve ödeme şekilleri” başlıklı …’inci maddesinde;

“11.1 Hak Sahibi; ayni hak/şahsi hak bedeli olan …..-TL:’i (….-TL.) sözleşmenin imzalanmasından itibaren 1 (bir) ay içerisinde idareye ödeyecektir. Sonraki yıllardaki ayni hak / şahsi hak bedelleri ise, ilk ödenen ayni hak / şahsi hak bedelinin ödendiği tarih esas alınarak yapılacaktır.

11.2 İdare ile Hak Sahibi işlerin görüldüğü ayı takip eden ay içerisinde (bir sonraki ay) alacaklarını mahsuplaştıracaklar ve borçlu çıkan taraf, alacaklı tarafa ödemesini mahsup tarihinden itibaren 1(bir) ay içerisinde yapacaktır. Taraflar kesin mutabakatı ise yılsonunda sağlayacaktır.”

“Cezalar ve sözleşmenin sona ermesi-feshi” başlıklı …’üncü maddesinde;

“ 13.1 Sözleşmede belirtilen hususlar, kusurlar ve eksikliklerinin Hak Sahibi tarafından süreli olan hususlarda süresi içerisinde, süresi olmayan hususlarda İdare’nin yazılı uyarısında ve/veya kontrol teşkilatının hazırlayacağı tutanakta verilen sürede yerine getirilmediği takdirde, Hak Sahibi geçen her gün için bulunduğu yıla ait aynı hak/şahsi hak bedelinin %... (….)’i tutarında gecikme cezası ödeyecektir.

13.2 Hak Sahibi’ nin ilgili kanunlar, yönetmelikler, genelge, tebliğ ve sair mevzuata aykırı davranması durumunda İdare’ye gelecek cezalar hak sahibine aittir. Aksi takdirde ve idarenin her hangi bir nedenle ödemek zorunda kaldığı cezalar, derhal Hak Sahibi’ne rücu edilir.” denilmektedir.

Söz konusu sözleşme …. tarihinde taraflarca imza altına alınmış ve …. tarihinde noter tasdiki yapılmıştır.

…. tarihinde ek sözleşme yapılmış ve ana sözleşmedeki ceza maddesi değiştirilmiştir.

“3.9 …. tarihli sözleşmenin 13.1 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Yeni hali; “Sözleşme ve şartnamelerde belirtilen hususlar, kusurlar ve eksikliklerin HAK SAHİBİ tarafından süreli olan hususlarda süresi içerisinde, süresi olmayan hususlarda İDARE’nin yazılı uyarısında ve/ veya kontrol teşkilatının hazırlayacağı tutanakta verilen sürede yerine getirilmediği takdirde, HAK SAHİBİ geçen her gün için bulunduğu yıla ait ayni hak / şahsi hak bedelinin % …. (….) artı …-TL. toplamı tutarında gecikme cezası ödeyecektir.” denilmektedir.

Kontrol Teşkilatı Raporunun “Sonuç ve Değerlendirme” bölümünde;

“1- ……. …... Sınıf Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi ile ilgili olarak kanun, sözleşme, yönetmelik, tebliğ, teknik ve idari şartnamelere göre:

-Depolama atıklarından metan gazının alınabilmesi amacıyla 64 adet gaz bacasının kurulması ve 7 adet kolektör ile toplanması iş ve işlemleri uygun bulunmuştur.

-Günlük gelen katı atıklardan organik olanlar ayrıştırılarak anaerobik fermantasyona tabi tutularak oluşan gazın kolektörler ile toplanması iş ve işlemlerinden mekanik ayırma tesisi uygun bulunmuş ancak biyometenizasyon tesisi uygun bulunmamıştır.

-Kolektörlerde toplanan gazlardan elektrik enerjisi elde edilecektir. Bu amaçla en az 3 MW kapasiteli elektrik üretim tesisi kurulacaktır işi uygun bulunmuştur.

-Biyometenizasyon işlemi sonrasında fermente ürünün kompostlaştırılması yapılacağı ancak Biyometenizasyon tesisinin faaliyete geçmemesinden dolayı kompost tesisi uygun bulunmamıştır.

-Solucan gübresi üretim tesisinin kurulumunun uygun bulunduğu …. hal atıklarının gelmemesi sebebi ile yeterli miktarda üretim gerçekleşmemesinden dolayı uygun bulunmamıştır.

-Balık ve topraksız tarım kombinasyonu olan …. Sistemi için sera kurulumu yapılmış olup elektrik üretim tesisinde ortaya çıkan ısının geri kazanımı yapılmadığından dolayı uygun bulunmamıştır.

-…. Tesisi ve LFG-CNG dönüşümü yapacak tesislerin fizibıl olmadığına dair Üniversite teknik raporlarına istinaden idare tarafından yapılmaması uygun bulunmuştur.

-Sızıntı suyunun arıtılması amacıyla atık su arıtma tesisi projelendirme, inşa ve işletilmesi yapılmış olup iş ve işlemleri uygun bulunmuştur.

-Tesislerin tamamına ait olmak üzere Çevre İzin ve Lisans belgeleri bulunmamaktadır.

2. ….. ….. Sınıf Atık Düzenli Depolama Tesisi ile ilgili olarak kanun, sözleşme, yönetmelik, tebliğ, teknik ve idari şartnamelere göre;

-Mekanik Ayırma Tesisi, Sızıntı Suyunun Arıtma Tesisi, Enerji üretim tesisleri kurulum ve işletim bakımından uygun bulunmuştur ancak ÇED süreci devam ettiğinden dolayı uygun bulunmamıştır.

3. …. Katı Atık Depolama Tesisi ile ilgili olarak kanun, sözleşme, yönetmelik, tebliğ, teknik ve idari şartnamelere göre;

-Enerji üretim tesisi kurulum ve işletim bakımından uygun bulunmuş ancak diğer tesisler kurularak faaliyete geçmemesinden dolayı uygun bulunmamıştır.

4. …. tarihinde imzalanan Ek Sözleşmenin 3.5 maddesinde belirtilen vahşi depolama alanlarından …. Rehabilitasyon faaliyeti dışındaki rehabilitasyon faaliyetleri yapılmamıştır.

5. Kontrol teşkilatımız tarafından ekte bulunan daha önce hazırlanmış kontrol teşkilatı raporları incelenmiş ve işbu raporun 7 nci maddesinde yazılı olan gecikme cezası hesaplama tablosundaki söz konusu raporlar da dikkate alınmıştır.

6. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında “Entegre Atık Değerlendirme, Geri Dönüşüm Ve Bertaraf Tesisleri İle Düzenli Depolama Sahası Yapımı ve İşletilmesi İşi” tamamlanmadığı tespit edilmiş olup sözleşmenin …. maddesi uyarınca belirtilmiş olan 24 (yirmi dört) ayılık süre …. tarihi itibari ile sona ermiştir.

7. Sözleşmeye konu olan iş ve işlemlerin sözleşmede belirtilen sürede (24 ay) belirtilmemiş olmasından dolayı yapılan Gecikme Cezası Hesaplama Tablosu aşağıda verilmiştir.

…..

…. tarihinde imzalanan Ek Sözleşmenin … maddesi uyarınca;

Kontrol Teşkilatının hazırlamış olduğu …. işbu rapor tarihi ile sözleşmede verilen 24 aylık sürenin sona erdiği …. tarihi arasındaki …. günlük gecikme cezası olarak ….. TL. (…..) idari para cezasının uygulanması gerekmektedir,” denilmektedir.

Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; konunun yargıya intikal ettiği, yüklenici firmanın dava açtığı, açılan davanın takipsizlik nedeniyle düştüğü ve kesinleştiği, idare tarafından dava açıldığı ve bu açılan davanın keşif tespiti nedeniyle devam ettiği, bu nedenle yüklenici firmanın sözleşme hükümleri gereği yapması gereken imalatları yapmaması sonucu kontrol teşkilatı tarafından tutulan gecikme cezasına rağmen kamu zararı oluşmadığı, tespit edilen gecikme cezasının muhasebe kaydının yapıldığı belirtilmiştir.

Sayıştay Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak sayılı kararında da;

“Sorumlular, kesilmesi gereken gecikme cezasını kesmişler ve tahsilat için ilgili birimlerin harekete geçmesini sağlayarak sorumluluklarını yerine getirmişlerdir. Dolayısıyla burada sorumluların kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucu oluşan bir kamu zararından söz edilemez.” denilmiştir.

Yapılan incelemede;

-İşin Kontrol Teşkilatı tarafından düzenlenen …. tarihli raporuna göre söz konusu işin hak sahibi tarafından tamamlanmadığı, bu sebeple de sözleşmeye göre işin bitirilmesi gereken …. tarihi ile raporun düzenlendiği …. tarihleri arasında geçen 859 günlük gecikme için ….. TL gecikme cezası uygulanmasına karar verildiği ve söz konusu gecikme cezası tutarının …. tarih ve …. no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile 120 Gelir Tahakkukları Hesabına alındığı (… tarih ve Cilt no…; Sıra no:… Tahakkuk Fişi ile Gelir Tahakkukları Hesabına alınmış) ve ilgili firmaya da bildirildiği,

-Ayrıca; söz konusu işe ait kontrol teşkilatınca hesaplanan gecikme cezasına ilişkin olarak, …-… tarihleri arasını kapsayan ….. TL gecikme cezasının tahsili için ….. 2. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde …. Esas Sayılı Dosya ile dava açıldığı, ayrıca kesilen diğer gecikme cezası tutarlarının tahsili için …6. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde …. Esas Sayılı Dosya ile dava açıldığı ve bu iki davanın … 2. Asliye Hukuk Mahkemesince birleştirildiği ve tahsilat için gerekli işlemlerin başlatıldığı

anlaşılmıştır.

Bu itibarla; Müteahhit …. San. ve Tic. Ltd. yüklenimindeki ….TL gelir, ….TL gider ve ….TL yatırım tutarlı ihale bedelli …. günlük Entegre Atık Değerlendirme, Geri Dönüşüm ve Bertaraf Tesisleri ile Düzenli Depolama Sahası Yapım ve İşletilmesi İşi Kapsamında Katı Atık Bertaraf Ücreti İşine ait kontrol teşkilatınca hesaplanan gecikme cezasının tahsil edilmemesi hususunda kamu zararı oluşmayan …..TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına;

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi.