Sayıştay 5. Dairesi 600 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 21.03.2023

• Karar No: 600

• İlam No: 384

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Vekalet ücreti

…. tarihli ve …. sayılı ilamın … nci maddesi ile,

Müdür kadrosuna yapılan görevlendirmede, vekaleten atanan personele asilde aranan şartları taşımamasına karşın vekalet ücreti ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu, kamu zararının Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve Muhasebe Yetkilisine müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, karar verilmişti.

Bu defa, Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) …. ile Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Müdürü) ….’ın 153 sayılı ilamın …. nci maddesinde yer alan karar ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda, Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve … tutanak sayılı kararı ile verilen hükmün;

Sorumluluk dağıtımı yönünden incelenmesinde, …. tarih ve … sayılı ödeme emri belgesinin basın yayın ve halkla ilişkiler müdürlüğüne değil temizlik işleri müdürlüğüne ait olduğu, dolayısıyla ….’a vekil müdürlük görevi nedeniyle yapılan bir ödemeyi içermediği, kamu zararı tablosunda yer almasının hatalı olduğu,

Esas yönünden incelenmesi neticesinde, Daire hükmünün sabit olmakla birlikte; ilam gerekçesinin dayanağı olarak 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) fıkrasında yer alan 12 yıl hizmet, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a) bendi ikinci fıkrasında yer alan Fakülte veya en az 4 yıllık yüksekokuldan mezun olma, aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a) bendi dördüncü fıkrasında yer alan Ek 2 sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartlarını taşımadığı yönünde hüküm verildiği, adı geçen kişinin … tarihinde açıktan memuriyete atandığı, gerekçede bu koşulun sağlanmadığının belirtilmesinin mevzuata uygun olmadığı gerekçeleriyle, sorumlularca yapılan itirazların kabulü ile … sayılı ilamın … nci maddesi ile verilen hükmün bozularak dairesine tevdiine karar verilmiştir.

Söz konusu karar doğrultusunda, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca verilen bozma kararı gereğince ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.

Belediye tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesine göre boş bulunan müdür kadrolarına yapılan görevlendirmelerde, vekaleten atanan personele asilde aranan şartları taşımamasına karşın vekalet ücreti ödenmesi suretiyle …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesinin (B) fıkrasında;

“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır” hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinin (2) nci fıkrasında bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Devlet Memurlarına verilecek zam ve tazminatları düzenleyen 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinin (1) inci fıkrasının (cc) bendinde “Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir” hükmü yer almaktadır.

666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 9 uncu maddede; “… kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir” hükümlerine yer verilmiştir.

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin bazı maddelerini değiştiren, 07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde;

“Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 7 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, 1 inci Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü kadrosuna vekalet eden, 2 yıllık Yüksek Okul Halkla İlişkiler Bölümünden mezun olan, 3 üncü dereceli veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosundaki ….’un, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a) bendi ikinci fıkrasında yer alan Fakülte veya en az 4 yıllık yüksekokuldan mezun olma, aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a) bendi dördüncü fıkrasında yer alan Ek 2 sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartlarını taşımadığı; netice itibariyle vekalet ettiği kadro için asilde aranan şartları haiz olmadığı dolayısıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 175 inci maddesi gereğince vekalet ettiği müdürlük kadrosu için kendisine yapılan ödemelerin kamu zararı oluşturduğu anlaşılmıştır.

5018 sayılı Kanun’un Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61 inci maddesinde;

“…

Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.

…” hükümlerine yer verilmiştir. Kamu zararının dayanağını teşkil eden ödeme emri belgelerinin ekinde bulunan memur maaş bordrosu dökümleri ve bordro icmalleri incelendiğinde, bunlar üzerinde düzenleyen, kontrol eden ve onaylayan personel için isim ve imza yeri açıldığı, ancak bu yerlerde isim ve imza bulunmadığı görüldüğünden Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Müdürü) ….’ın kamu zararından sorumlu olması gerekmektedir.

Diğer taraftan aynı Kanunun “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde;

“Bakanlıklarda ve diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Bakanlıklarda en üst yönetici Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler” hükümleri yer almaktadır. Buna göre Belediye idaresinin en üst yöneticisi olan Belediye Başkanının, harcama talimatında imzasının olmaması dolayısıyla da doğrudan doğruya harcama sürecine dahil olmaması sebebiyle; mali sorumluluğuna hükmedilmesi mümkün değildir.

Raporda, Temyiz Kurulu Kararında belirtilen ve Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğüne değil Temizlik İşleri Müdürlüğüne ait olan …. tarih ve …. sayılı ödeme emri belgesinin, kamu zararı hesabından çıkarılarak sorumlular tablosunda gerekli düzeltmelerin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, …. sayılı ilamın … nci maddesi ile verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine;

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; Belediye tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesine göre boş bulunan müdür kadrolarına yapılan görevlendirmelerde, vekaleten atanan personele asilde aranan şartları taşımamasına karşın vekalet ücreti ödenmesi hususunda;

Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ….’un sorumluluğunun bulunmadığına,

Ahiz ….’a vekil müdürlük görevi nedeniyle yapılan bir ödemeyi içermediği anlaşılan ve kamu zararı oluşmayan … TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,

Mevzuata aykırı olarak vekalet ücreti ödenmesi neticesinde oluşan … TL kamu zararının,

…. TL’sinin, Harcama Yetkilisi (Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdür V.) …., Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) …. ile Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Müdürü) ….’a,

…. TL’sinin, Harcama Yetkilisi (Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdür V.) …., Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) …. ile Muhasebe Yetkilisi ( Mali Hizmetler Müdürü) …..’a,

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.